Кіріспе

Адамдарға қолдануға қауіпсіз өнім.

Жеуге жарамды өнім – адамдарға жеуге қауіпсіз кез келген өнім. "Жеуге жарамды" термині "жеуге болатын" терминінен өзгеше, себебі ол өнімнің дәмін көрсетпейді, тек оны жеуге жарамды екенін ғана білдіреді. Табиғатта кездесетін уытсыз заттар – мысалы, кейбір саңырауқұлақтар, жәндіктер, теңіз балдырлары және т.б. – жеуге жарамды деп аталады. Әдетте жеуге арналмаған, бірақ осы мақсатта арнайы өңделген, мысалы, жеуге болатын іш киім немесе жеуге болатын қаптама сияқты өнімдер де жеуге жарамды деп танылады.

Табиғаттағы жеуге жарамды заттар

Адамдар мыңдаған өсімдік түрлерін жейді; шамамен 75 000 жеуге жарамды гүлді өсімдік түрі бар, олардың шамамен 7 000 түрі жиі қолданылады. Табиғатта жеуге болатын өсімдіктерге гүлдер, тұқымдар, жидектер, теңіз балдырлары және кактустар жатады. Осы өсімдіктердің қайсысын қауіпсіз жеуге болатынын білу – маңызды өмір тіршілік дағдысы. Кейбір саңырауқұлақтар, оның ішінде белгілі бір түрдегі саңырауқұлақтар да жеуге жарамды. Көптеген жануарлар да жеуге жарамды, оның ішінде үй жануарлары, сондай-ақ жабайы жәндіктер, екімекенділер, бауырымен жорғалаушылар, құстар және сүтқоректілер. Жеуге жарамды жәндіктерді тұтынуды ұлғайтуды жақтаушылар, аз жерді пайдаланып, көбірек тағам өндіруге және парниктік газ шығарылымын азайтуға болатын экологиялық артықшылықтарды атап көрсетеді. 1900-нан астам жәндік түрі тағам ретінде қолданылып жатқаны құжатталған, оның ішінде кейбір Африка және Австралия тайпаларының рационындағы құмыршалар мен қоңыздың дернәсілдері, сондай-ақ Тайландтың кейбір аймақтарында көшеде танымал қуырылған жебе және қоңыздар бар.

Этимология

"Жеуге жарамды" термині 1590 жылдарға дейін жетеді. Ол латын тіліндегі "edibilis" ("жеуге болатын") сөзінен шыққан, ол "edere" ("жеу") сөзінен, ал ол "ed" ("жеу") префиксінен туындаған.