Кіріспе

Португалиялық ақын және романист Карлос де Оливейра, ГОСЕ (10 тамыз 1921 – 1 шілде 1981) – португалиялық ақын және романист.

Өмірбаян

Ол Бразилияның Белем қаласында португалдық отбасында дүниеге келді, ал отбасы 1923 жылы Португалияға қайтып оралды. Олар Кантанхедеде, әкесі дәрігерлікпен айналысқан Носса Сеньора дас Фебрес деген шағын ауылға қоныстанды. 1933 жылы ол Коимбраға көшіп, оқуын аяқтау үшін 15 жыл тұрды. 1947 жылы Коимбра университетін тарих және философия мамандықтары бойынша бітірді. Келесі жылы ол Лиссабонда тұрақты түрде қоныстанды. 1949 жылы ол университетте танысқан, Мадейра аралдық Анжелаға үйленді, ол оның серігі және ынтымақтасы болды. 1981 жылдың 1 шілдесінде Лиссабондағы үйінде қайтыс болды.

Жазбалар

1942 жылы «Ново Кансьонеиро» жинағының құрамында Фернандо Намораның суреттерімен өзінің алғашқы «Туризм» өлеңдер кітабын жариялады, ал 1943 жылы алғашқы романы «Каса на Дуна» жарық көрді. 1944 жылы «Алькатея» романы «Estado Novo» режимінің цензурасымен тәркіленді, сол жылы «Каса на Дуна» романының екінші басылымы жарыққа шықты. 1945 жылы «Мауэ Побре» атты жаңа өлеңдер жинағы жарияланды. 1945 және одан кейінгі жылдар Карлос де Оливейра үшін өте жемісті болды, ол «Seara Nova» және «Vértice» журналдарына қатысып, Фернандо Лопестің «Маршас, Дансас е Кансьонс» кітабын бірлесіп жасады – әртүрлі ақындардың өлеңдерінен құралған жинақ, оған Лопес Грасаның әндері жазылды, кейін «батырлық әндері» деп белгілі болған туындылар. 1953 жылы оның төртінші романы «Uma Abelha na Chuva» жарық көрді және ол португал әдебиетінің ең маңызды туындыларының бірі ретінде мойындалды, орта мектептердегі португал тілі курсының бағдарламасына енгізілді. 1957 жылы Жозе Гомес Феррейрамен бірлесіп, «Contos Tradicionais Portugueses» екі томдығы арқылы португал халық қиялына жол ашты, олардың кейбіреулері кейін Жоао Сезар Монтейромен фильмге бейімделді. 1968 жылы «Sobre o Lado Esquerdo» және «Micropaisagem» атты екі жаңа поэзия кітабы жарияланды, сондай-ақ Фернандо Лопеспен бірлесіп «Uma Abelha na Chuva» фильмінің бейімделу жобасында жұмыс істеді, ол 1971 жылы аяқталды. 1971 жылы «O Aprendiz de Feiticeiro» мақалалар мен хроникалар жинағы және «Entre Duas Memórias» поэзия кітабы жарық көрді. 1976 жылы ол барлық өлеңдерін «Trabalho Poético» екі томдық жинағында біріктірді, онда бұрынғы кітаптары, жаңартылған және жарияланбаған өлеңдері, сондай-ақ «Pastoral» кітабынан өлеңдері ұсынылды, ол келесі жылы жеке басылым түрінде жарық көретін болды. 1978 жылы оның соңғы романы «Финистерра» жарық көрді. Ол неореалистік ақындардың қатарында саналады. Ол 20 ғасырдың ең ұлы ақындарының бірі, әлеуметтік араласуды (неореализмді) және шығармашылық процестің мәнін зерделеуді үйлестірген. Оның жазу стилі тығыз және нақты (Mãe Pobre, 1945, Entre Duas Memórias, 1971). Романдық туындыларында ол таза неореализмнен (Casa na Duna, 1943) сезім мен наразылықтың тереңдігіне (Uma Abelha na Chuva, 1953) көшті, ал соңғы туындысы күрделілікпен ерекшеленеді (Finisterra, 1978). Ол 59 жасында Лиссабонда қайтыс болды.