Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Метемма (амхар тілінде: መተማ), сондай-ақ Метемма Йоханнес деп те аталады, – Эфиопияның солтүстік-батысындағы қала, Суданмен шекарада орналасқан. Метемма Амара облысының Семен-Гондар аймағында орналасқан. Оның географиялық координаталары және теңіз деңгейінен биіктігі 685 метрді құрайды. Шекараның ар жағында Суданның Галлабат ауылы жатыр. Британдық дипломат Хормузд Рассамның мәлімдемесінше, ол 1865 жылғы қарашада император Теводрос II-ге дипломатиялық миссиясымен Метемма арқылы өтіп, "Метемма" атауы араб тілінен "қырқу немесе аяқтау орны – мұсылман провинцияларының соңы" деген мағынаны білдіреді. Алайда сол кезде бұл елді мекен Suk ul Gallabat ("Галлабат базары") деп белгілі болған. Метеммада әуежай бар (ICAO коды HAMM, IATA ETE).
Town in northwestern Ethiopia
Metemma (Amharic: መተማ), also known as Metemma Yohannes, is a town in northwestern Ethiopia, on the border with Sudan. Located in the Semien Gondar Zone of the Amhara Region, Metemma has a latitude and longitude of with an elevation of 685 meters above sea level. Across the border is the corresponding Sudanese village of Gallabat. According to the British diplomat Hormuzd Rassam, who travelled through Metemma in November 1865 on his diplomatic mission to Emperor Tewodros II, "Metemma" comes from the Arabic for "the place of cutting, or termination – indicating the end of the Muslim provinces", although at the time the settlement was better known as Suk ul Gallabat ("The market of Gallabat"). Metemma hosts an airport (ICAO code HAMM, IATA ETE).
Тарих
Қаланың тарихы 18-ғасырға дейін жетеді, осы кезде Дарфурдан келген Түкрир халқы Меккеге қажылық сапармен баратын және қайтатын саяхатшылар үшін ыңғайлы тоқтау орны ретінде осы жерді танып, Эфиопия императорынан мұнда тұрақты қоныс салуға рұқсат алған. Алайда, Хормуз Рассам басқаша оқиғаны айтады, ол "соңғы ғасырда" (яғни 18-ғасырда) Метемма билеушілерінің Ер Рашидтегі билеушілермен үнемі соғыста болғанын, ал әскерлерін Курдуфан мен Дарфурдан әкелінген құлдардан құрғанын мәлімдейді. Осы шетелдік сарбаздар соңынан көтеріліс жасап, "демеуші араб басшысын" өлтіріп, өздерінен біреуін билеуші етіп тағайындаған. 1881 жылға қарай еуропалық саяхатшылар император Йоханн IV құл саудасын жабуға бұйрық бергенін хабарлаған. 1936 жылдың 12 сәуірінде Метемманы Гадабиден келген итальяндық колонна басып алды, оның құрамында бір эритреялық батальон, түйедегі бір эскадрилья және жеңіл танктердің бір взводы болды. Олар қалада мешіт салған. Метемма арқылы өтетін сауда жолы 20-ғасырдың басына дейін маңызды болды, бірақ Суданға теміржолдың салынуы және Эфиопиядағы жолдардың жақсаруы қаланың маңыздылығын азайтты. Е.С. 1944 (б.з. 1952) жылы жасалған ресми сараптама Метеммада тек 129 сабан және шиферлі шатырлы үйлерді тапты, олардың "он төрт мемлекеттік меншік болды, үшеуі нагадтарға тиесілі болды, ал он екісі бос, жалдауға арналған болуы мүмкін". Эфиопия азамат соғысы кезінде Метемманы 1977 жылдың 13 қаңтарында Эфиопия демократиялық одағы (ЭДО) басып алды, олар Судан аумағынан шабуыл жасады. 1990 жылдың 7 қазанында Эфиопия халықтық революциялық демократиялық фронты ЭДО-дан қаланы қайтарып алды, олар қарсы жақтан 28 сарбазды өлтіргенін, 21-ін жараланғанын және 16-сын тұтқынға алғанын мәлімдеді.
The town traces its origins to the 18th century, when a colony of Tukrir from Darfur finding the spot a convenient resting place for their fellow pilgrims on their way to Mecca and back, obtained permission from the Emperor of Ethiopia to make a permanent settlement there. However Hormuz Rassam records a different account, stating "within the last century" (i. e., the 18th century) the rulers of Metemma were in constant war with their counterparts at Er Rashid and constituted their armies with slaves taken from Kurdufan and Darfur. These foreign conscripts eventually revolted and killed the "so called Arab chief", making one of their own number ruler. By 1881, European visitors reported that the Emperor Yohannes IV had ordered the slave market closed. An Italian column from Gadabi occupied Metemma on 12 April 1936, which consisted of one Eritrean battalion, one squadron mounted on camels, and 1 platoon of light tanks. During the occupation, the Italians built a mosque in the town. The trade route through Metemma remained important up to the beginning of the 20th century, but the introduction of rail transport to Sudan, as well as improvements to the roads inside Ethiopia robbed the town of its importance, until by E. C. 1944 (AD 1952) an official survey found only 129 thatched and corrugated roof houses in Metemma, of which "fourteen were government properties, three were owned by nagades and twelve were empty probably reserved for renting." During the Ethiopian Civil War, Metemma was captured by the Ethiopian Democratic Union (EDU) on 13 January 1977, who attacked from positions inside Sudan. The town was taken from the EDU by the Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front 7 October 1990, claiming to have killed 28 of its enemy forces, wounded 21, and captured 16.
Демография
2005 жылы Эфиопияның Орталық статистикалық агенттігі жариялаған мәліметтерге сәйкес, Метемманың жалпы халық саны 5 581 адамды құрайды, оның ішінде 3 132 ер адам және 2 449 әйел адам бар. 1994 жылғы халық санауында бұл қалада 3 183 адам тұрғандығы тіркелді, оның 1 648-і ер адам, ал 1 535-і әйел адам болды. Метемма ауданындағы үш қаланың бірі – осы Метемма қаласы.
Based on figures from the Central Statistical Agency of Ethiopia published in 2005, Metemma has an estimated total population of 5,581, with 3,132 males and 2,449 females. The 1994 census reported this town had a total population of 3,183 of whom 1,648 were males and 1,535 were females. It is one of three towns in Metemma woreda.