Кіріспе
Адамда кездесетін тольдік рецепторға ұқсас 3 (TLR3) ақуызы, CD283 (дифференциация 283 кластері) деп те аталады және адамда TLR3 генімен кодталады. TLR3 – туа біткен иммундық жүйенің үлгіні тану рецепторларының тольдік рецепторлар отбасының мүшесі. TLR3 эндосомалардағы қос спиральды РНК-ны таниды, бұл макрофагтар мен дендриттік жасушаларға енген вирустық геномдардың жалпы қасиеті.
Toll like receptor 3 (TLR3) also known as CD283 (cluster of differentiation 283) is a protein that in humans is encoded by the TLR3 gene. TLR3 is a member of the toll like receptor family of pattern recognition receptors of the innate immune system. TLR3 recognizes double stranded RNA in endosomes, which is a common feature of viral genomes internalised by macrophages and dendritic cells.
Функция
TLR3 – патогендерді тануда және туа біткен иммунитетті белсендіруде маңызды рөл атқаратын Toll-тәрізді рецептор (TLR) отбасының мүшесі. TLR-лер Drosophila-дан адамға дейін жоғары сақталған және құрылымдық және функционалдық ұқсастықтарды бөліседі. Олар инфекциялық агенттерде кездесетін патогенмен байланысты молекулалық үлгілерді (PAMP) таниды және тиімді иммунитеттің дамуына қажетті цитокиндердің өндірілуін қамтамасыз етеді. Әртүрлі TLR-лер әртүрлі экспрессия үлгілерін көрсетеді. Бұл рецептор плацента мен бүйрек безінде ең көп экспрессияланады және лейкоциттердің дендриттік субпопуляциясымен шектеледі. Ол вирустық инфекциямен байланысты екі тізбекті РНК-ны (dsRNA) таниды және IRF3 және NFκB-нің белсендірілуін тудырады. Басқа TLR-лерден айырмашылығы, TLR3 TRIF-ті жалғыз адаптер ретінде пайдаланады. TLR3 реовирустар сияқты кейбір вирустармен тасымалданатын генетикалық ақпарат түрі – екі тізбекті РНК-ны таниды. Сонымен қатар, вирустың көбейіп жатқандағы аралық кезеңінде қысқа мерзімді екі тізбекті РНК пайда болады. Танылғаннан кейін TLR3 IRF3-ті белсендіріп, I типті интерферондардың өндірісін арттырады, бұл басқа жасушаларға вирусқа қарсы қорғанысты күшейту туралы сигнал береді. Екі тізбекті РНК цитоплазмалық рецепторлар RIG-I және MDA5 арқылы да танылады. TLR3 атеросклероздың егешкілердегі үлгілерінде қорғаныш рөлін көрсетеді, ал TLR3 сигнализациясын белсендіру ми ішкемиясына қарсы қорғаныс пен реактивті астроглиоздың басылуымен байланысты. Бұдан әрі, TLR3 белсендіруі терідегі жараның жазылуы кезінде шаш түбірлерінің жаңаруын ынталандырады. Сонымен қатар, TLR3 активаторлары адамның қан тамырлары жасушаларына әсер етеді. TLR3 үлкен аттың жалаты пішінін құрайды, ол көршілес жаламен байланысып, екі жаладан тұратын "димер" құрайды. TLR3 белок бетінің көп бөлігі қант молекулаларымен жабылған, оны гликопротеинге айналдырады, бірақ бір бетінде (екі жала арасындағы интерфейс кіретін) үлкен қантсыз бет бар. Бұл бетте теріс зарядталған екі тізбекті РНК үшін байланыс орны болуы мүмкін, оң зарядталған аминқышқылдарына бай екі бөлек аймақ бар. Гликопротеин болғанына қарамастан, TLR3 оңай кристалданады – бұл рентгендік кристаллография арқылы құрылымдық талдаудың қажетті шарты.