Кіріспе

1995 жылы Ларри Макмертридің романы

"Dead Man's Walk" – 1995 жылы американдық жазушы Ларри Макмертридің батыс романы. Бұл "Жоңайлы көгершін" сериясының үшінші кітабы, бірақ оқиғалар бойынша бірінші бөлімі. Макмертри "Жоңайлы көгершін" тарихына төртінші бөлім – "Команш Айы" романын жазды, ол "Dead Man's Walk" пен "Жоңайлы көгершін" арасындағы басты кейіпкерлердің өмірінде болған оқиғаларды суреттейді. "Жоңайлы көгершін" сериясының екінші романы – 1993 жылы жарық көрген түпнұсқаға жалғасқан "Ларедо көшелері" романы. Кейін "Dead Man's Walk" романы 1996 жылдың мамырында көрсетілген үш бөлімді телесериалға бейімделді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

1842 жылы жас Техас рейнджерлері Аугуст МакКре және Вудроу Колл алғашқы экспедицияларында рейнджерлік өмірге шапшаң және қатыгез түрде енді, онда оларды Команчи соғыс басшысы Буффало Хэмп қуалап жүрді. Шамалы ғана құтылып, рейнджерлер өркениетке оралды, бірақ Нью-Мексиконың бір бөлігін (Рио-Гранде өзенінің шығыс жағын) Техасқа қосып алу үшін ұйымдастырылған экспедицияға тез қосылды. Пират және орысқақ сарбаз Кэлеб Кобб басқарған экспедиция ақыры сәтсіз аяқтады; бастапқы 200 саяхатшының небары 40-қа жуығы ғана аман қалды, аштықтан, аюлардан және команчтерден қаза тапты, сосын тез арада Мексика билігімен тұтқынға алынды. Аман қалғандар Ел-Пасоға дейін Jornada del Muerto ("Өліктің жолы") арқылы аттандыруға мәжбүр болды, сапар барысында көптеген мексикалықтар мен техастықтар көз жұмды. Техас тобы он адамға дейін азайды, себебі тұтқындар кавалерия жаттығуларын көргеннен кейін қорқып, қашқанда қанқұмарлықпен қырғынға ұшырады. Олар жеткен жерде он адам өмірі үшін банкадан бұршақ тарту арқылы тәуекел етіп, өмірлері үшін ойнауға мәжбүр болды – ақ бұршақ өмірді, ал қара бұршақ өлімді білдірді. Колл мен МакКрей аман қалған бесеудің қатарында болды. Соңғы рейнджерлер Техасқа шотланд әйелі мен оның ұлын, сондай-ақ мексикалықтар тарапынан тұтқынға алынған африкалық әйелді алып оралды, комманчилер оны қорқады, себебі ол ақ атта қара әйел деп есептеледі, ол комманчилердің құлдырауына себеп болады деп саналады.

Өмірбаян

Dead Man's Walk жас Вудроу Ф. Колл мен Август МакКрейдің алғашқы оқиғаларын баяндайды, олар Техас рейнджерлерімен бірге 1841 жылғы тарихи Техас Санта-Фе экспедициясына негізделген ойдан шығарылған сапарға қатысады. Оқиғаның нақты уақыт шеңбері көрсетілмегенмен, 1840 жылдардың басында болған оқиғалардың тарихи контексі дұрыс. Техас Республикасы шынымен Нью-Мексиконың бір бөлігін қосып алуға тырысты, бұл тарихшылар Техас Санта-Фе экспедициясы деп атаған оқиға. Бұл оқиға сәтсіз аяқталды, бұл да осы кітапта көрсетілген. Бұл кітап барысында тағы үш таныс және маңызды кейіпкер енгізіледі. Бір дүкенде МакКрей Клара Форсайтпен танысады, ол кейін Роберт Алленге үйленіп, Клара Аллен атына ие болады, ал ол түпнұсқа романдағы Августтың бұрынғы сүйіктісі. Сол қалада Колл Мэгги есімді әйелмен танысады, ол кейін оның заңды емес ұлы Ньюттың анасы болады. Сапар барысында оларды атақты Команч жауынгері Буффало Хэмп қуып жетеді, ол Көк қаздың әкесі болады, оны олар Техас рейнджерлері болып жұмыс істегенде аңдайды. Колл мен Гас сондай-ақ Чарльз Гуднайттың ойдан шығарылған нұсқасымен қысқаша кездеседі, ол "Ларредо көшелерінде" Коллдың болашақ жақын досы және ранчо иегері болады.

Қабылдау

Филадельфиялық Inquirer газеті үшін кітапты шолуда Джон Милиус: «Осы кітаптағы таң қалдыратын нәрсе – Макмертринің сол заман мен жерді қалай түсінгені. Біз одан қаншалықты алыс екеніміз, оның шындығынан қалай қорғанатынымыз және соңында, осы шындықтың қаншалықты күшті және қызықты екеніне әңгімелеп тұрады».

Бейімделулер

1996 жылдың мамыр айында ABC телеарнасында Дэвид Аркетт Август МакКрей рөлінде, ал Джонни Ли Миллер Вудроу Ф. Колл рөлінде ойнаған екі бөлімді мини-сериал ретінде көрсетілді.