Кіріспе

Музыкалық термин. Ең кең мағынасында, музыка туындысының басты тақырыбы, әсіресе джазда, онда бұл термин жаңашылдыққа қатысты нақты мағынаны иеленеді. Музыканың басқа түрлерінде "бас" термині әннің бірінші немесе ең маңызды бөлігін білдіруі мүмкін. Бұл термин классикалық музыкаға да қолданылуы мүмкін, себебі классикалық шығармалар көбінесе ұқсас тақырыптық элементтерді қамтиды, бірақ осы жағдайда басымдық берілген термин – (негізгі) тақырып немесе мәселе болып табылады. "Бас" термині көбінесе джазда қолданылады және тақырыптық мелодияға, әннің орындалуындағы оның бір мысалына немесе әннің мәніне қатысты идеялардың абстрактілі жиынтығына сілтеме жасай алады. Сонымен қатар, сирек болса да, мелодияның алғашқы бөлігіне немесе мелодиядағы тақырыптық рифке қатысты болуы мүмкін. Бұл музыканың басына оралып, соңына дейін орындауды білдіретін D. C. немесе да капо (итальян тілінен, "бас" деген мағынада) деген музыкалық нұсқау бар, мұнда барлық қайталау белгілері назардан тыс қалады.

Қолдану

Музыка ойнатылғанда, «бас» термині топтың немесе музыканттың әннің негізгі тақырыбын орындаған кез келген сәтін білдіреді. Әдетте, бұл орындаудың басында және соңында бір-екі рет болады. Мысалы, Клиффорд Браунның көптеген жазбаларында қысқа фортепианолық кіріспе, бас, бірнеше соло кезеңдері және бас қайталануы, содан кейін шығару кодисі (outro coda) кездеседі. Көбінесе бас орындаудың басында да, соңында да ойнатылмайды, кейде сололардың арасында ойнатылады. «Head In» және «Head Out» терминдері әдетте туындының бірінші және соңғы бас-тарын көрсету үшін қолданылады. Джаз музыканттары көбінесе бір-біріне «бас» немесе «жоғарғы» белгісін береді, әдетте бұл барлық орындаушылардың «басқа оралуын» қамтамасыз ету үшін жасалады, яғни келесі рет «форманың жоғарғы бөлігі» келгенде тақырыпты қайтадан ойнау үшін. Бұл жағдай өкінішке орай, музыканттар бір-бірімен үйлесімді болмағанда, форманың «қайда» екендігі туралы шатасудан немесе орындауды аяқтау үшін тығырықтан шығу әрекетінен туындауы мүмкін, себебі туындыны аяқтау үшін бас ойнау – джем-сессияның стандартты тәртібі болып табылады.

Білетіндер

Джаз музыканттары жиі жам сессияларында немесе кездейсоқ концерттерде ешқандай дайындықсыз, қысқа мерзімде бірнеше әнді орындауға шақырылады. Сондықтан, кәсіби музыканттардың мүмкіндігінше көптеген әндерді білуі және оларды сапалы орындауға дайын болуы маңызды. Көбінесе бұл әннің мелодиясын, аккордтарын және оркестрмен ойнау үшін қажетті басқа да маңызды мәліметтерді жаттап алуды білдіреді. Кейде жам сессияларында нота жинақтары қолжетімді болады, ал кейде әнді ойнап жатқанда есте сақтауға немесе сол жерде үйренуге болады, бірақ көбінесе кәсіби джаз музыканттарының жадында өте кең әндер қоры болуы күтіледі.