Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аябака немесе Аявака – Перудің солтүстік-батысындағы Пиура аймағының сегіз провинциясының бірі. Солтүстік және солтүстік-шығысында Эквадормен, оңтүстігінде Уанкабамба және Моропон провинцияларымен, батысында Пиура және Сульяна провинцияларымен шектеседі. Бұл провинция Батыс Анд тауларында орналасқан және оның орталығы – бүкіл аймақтағы ең биік орналасқан Аябака қаласы. Пиура – Сульяна – Аябака бағытында екі автобус компаниясы жұмыс істейді. Сапар шамамен 5-6 сағатқа созылады. Провинцияның Эквадормен ұзын шекарасы бар, ал Панамерикан тас жолының шығыс тармағы провинцияның солтүстігіндегі Суйо ауданынан өтеді, Пиура, Сульяна және Лас-Ломас қалаларын Эквадордың Макара және Лоха қалаларымен байланыстырады.
Ayabaca or Ayavaca is one of the eight provinces of the Piura Region, in northwestern Peru. It borders Ecuador on the north and northeast, Huancabamba Province and Morropón Province on the south, and the Piura and Sullana provinces on the west. This province is located in the western Andes and its capital is the town of Ayabaca, which is the highest in the whole region. Two bus companies cover the route Piura Sullana Ayavaca. The trip takes from 5 to 6 hours approximately. The province has a large border with Ecuador, and the oriental branch of the Pan American Highway crosses the Suyo district, at the north of the province, connecting Piura, Sullana and Las Lomas with the Ecuadorian cities of Macará and Loja.
Этимология
Аябака атауы, сондай-ақ Аявака деп те жазылады, екі кечуа түбірінен шыққан: ая, өліммен байланысты, бірақ сонымен қатар өлместікпен де байланысты; және хуака – киелі орындар мен қасиетті жерлермен байланысты. Кейбір жергілікті монографиялар оның мағынасын "өлгендердің қабірі және көне құрған" ("tumba de muertos") деп шектеген. Олардың пікірінше, бұл мағына атаудың 1571 жылы испандықтар жергілікті халықты жинап, алғашқы "Pueblo de Indios de Nuestra Señora del Pilar de Ayavaca" немесе Ayavaca Vieja миссиясын құрған аймаққа жақын жерде табылған көне сүйектер мен қарапайым қару-жарақтарға байланысты екенін көрсетеді. Мұндай сүйектер мен қару-жарақтар "инкалардың кеңеюіне қарсы шайқаста қаза тапқан әскерлердің қалдықтары" болуы мүмкін. Ая – тек денелік мағынадағы өлік немесе қаңқа ғана емес, сонымен қатар жан, сана және энергияның символдық және рухани мағынасында, олар тәннен уақытша түнде және өмір соңында түпкілікті түрде шығып кетеді, бірақ су, жарық және маусымдар айналымы сияқты барлық тіршілік процестерінде айналып жүреді, Жермен бірге қозғалады. Осы байланыс арқылы ая, сондай-ақ, көктем мен күздің ақшыл қызыл немесе сары түстерімен, жаңа туған нәрестелер мен өлім төсегінде жатқан адамдардың сарғыштығымен де байланысты. Хуака – қасиетті орындар мен нысандардың атауы. Осы мағынада, Анд тауларының батыс шетінде орналасқан, барлық аймақтық өзендердің бастауы болатын ежелгі Аявака немесе Аяуака киелі орны – Өлімнің киелі орны, сонымен қатар Өлместік, өмірдің өзгерістері мен шығармашылық трансформациясының орны.
The name Ayabaca, also written as Ayavaca, derives from two Quechua roots: aya, related to death, but also to immortality; and huaca connected to sanctuaries and sacred places. Some local monographs have limited its meaning to that of "grave and ancient tomb of the dead" ("tumba de muertos"). They believe this meaning suggests the name was derived from a site with ancient bones and primitive weapons found near the zone where the Spaniards gathered the native population in 1571, when they founded the first "Pueblo de Indios de Nuestra Señora del Pilar de Ayavaca" or missioni Ayavaca Vieja. Such bones and weapons may be the "remains of hordes fallen in combat against the expansionist advance of the Incas". Aya does not mean only a deceased or ancestor in the physical sense of the corpse or skeleton, but also in the symbolic and spiritual sense of the soul, consciousness and energy that departs the body, temporarily at night and definitely at the end of the life, but continues circulating in all vital processes, as the cycles of water, light and seasons, that move along with the Earth. With that association, aya is also related to the pale red or yellowish colors of twilight and of dawn, as well as to the paleness of newborns and dying persons. Huaca is the name of sacred places or objects. In this sense, the old sanctuary of Ayavaca or Ayahuaca, situated in the western extreme of the mountain range of the Andes, an area where all regional rivers have their sources, is properly the Sanctuary of Death, but also of Immortality, of life’s changes and creative transformation.
Туристік жерлер
Аяваканың ең маңызды көрікті жерлерінің бірі – провинция астанасынан шығысқа қарай орналасқан, «Инка құрылысы» деп белгілі Айпате маңындағы аймақ. Инка еңбегі ежелгі инкалық ғибадатхананың алдында немесе жанында орналасқан. 1996 жылы Ұлттық мәдениет институтының аймақтық бөлімі Айпатені «Пюраның археологиялық астанасы» деп мойындады. Айпате (сондай-ақ Айпаче немесе Аллапачи) атауы осы аймақтың тарихындағы негізін қалаушы саналатын маңызды аңыздық тұлғаны да көрсетеді. Аңыз бойынша, адамзат табиғатты түсініп, оны зақымдамай бағындырғаннан кейін алтын ғасыр басталады. Провинцияның әртүрлі аймақтарында ежелгі мәдениеттердің тағы да бірнеше дәлелдері сақталған, оның ішінде петроглифтер (Эль-Толдода, Самангада), мегалиттік құрбандық алаптары (Чокан, Монтеро) және Капак Нан, яки Инка жолының қалдықтары бар. Аявака құрғақ ормандар мен таулы аймақтағы жартылай тұрақты ылғалды аймақтарды қамтитын әртүрлі ландшафттарға ие, бұл аймақ Пюра аймағының негізгі тұщы су көздерін қамтамасыз ететін пармос, көлдер және ылғалды ормандармен жабылған. Осы көлдердің ішінде Хуамба мен Саманганың жанындағы Приета көлі, төмендейтін деңгейде біріккен көлдер жиынтығы – Аребиатадас көлдері, Кристал көлі, Эль Кантаро және Санта-Клара немесе Сейте Подерес көлі бар. Сонымен қатар, Аявака мен Хуанкабамба провинцияларының ортақ таулы аймағында жергілікті халық «Уаринья» немесе «Уаринга» деп атап кеткен көптеген көлдерден тұратын үлкен жиынтық бар. Олардың ішінде Пакайпампа ауданындағы Пюра тауларының ең биік жерінде орналасқан Лагуна-дель-Рей (Патша көлі немесе Инка патшасының көлі) ерекше маңызға ие.
One of Ayavaca's most important attractions is near Aypate, a site known as the Inca construction, about east of the province's capital. The Inca work is located on, or in front of, an ancient pre Inca sanctuary. In 1996, the regional office of the National Institute of Culture recognized Aypate as the "Archaeological Capital of Piura". The name of Aypate (also Aypache or Allpachí), also identifies an important legendary figure considered a founding father in the history of this region. The legend describes the beginning of a golden age after a human triumph in understanding and conquering nature without harming it. Different places of the province have other evidence of ancient cultures, including petroglyphs (at El Toldo, Samanga), megalithic altars (Chocán, Montero), and remainders of the Qhapaq Ñan or Inca road. Ayavaca has a multiplicity of landscapes that encompass zones of dry forest and areas of almost permanent humidity located in the mountain range, a region of páramos, lakes and humid forests that supply the main freshwater sources of all the Piura region. Some of these lakes are the Laguna Prieta, near Huamba and Samanga; the Lagunas Arrebiatadas, an assembly of lakes connected in descending levels; the Laguna del Cristal, El Cántaro, and the lake of Santa Clara or Siete Poderes. Likewise, in the large mountain area shared by the provinces of Ayavaca and Huancabamba, there is a great assembly of lakes locally known as The Huarinjas or Huaringas. One is the very important Laguna del Rey, (Lake of the King or Lake of the Inca King), the highest one in the sierra of Piura, in the district of Pacaipampa.
Капитал
Облыс орталығы – Аявака қаласы, теңіз деңгейінен белгілі бір биіктікте орналасқан, суық, пайдалы климатқа ие. Оның испандық негізі 1571 жылға дейін барып жетеді, сол кезде миссионерлер жергілікті халықты жинап, "Nuestra Señora del Pilar de Ayavaca" миссиялық ауылын құрды. Қала зор діни құлшыныс орталығы ретінде дамыды, ол "Сеньор Каутиво" (Тұтқын Ие) атымен Иса Мәсіхке арналған. Ол "Ecce Homo" бейнесінде көрініс береді, бұл бейне Испанияның Мединасели қаласындағы Мәсіхтің бейнесінен, немесе жергілікті діни дәстүрлерден, немесе екеуінің араласқан түрінен шабыттанған болуы мүмкін. Сеньор Каутиво мерекесі, оның басты күні 13 қазан, Перудің солтүстігінің көптеген аймақтарынан, сондай-ақ Эквадор мен Колумбиядан көптеген қажыларды тартады. Кейбір қажылар Перудің оңтүстігіндегі Такна қаласынан жаяу жүріп келеді, бұл Оңтүстік Америкадағы ең ұзақ қажылық сапардың бірі болып табылады. 1 қаңтарда Сеньор Каутивоның тағы бір мерекесі өткізіледі. Пиура жағалауы мен аңғарларының шаруалары су сұрап немесе жаңбырға алғыс айту үшін қасиетті орынға келеді.
The provincial capital is the city of Ayavaca, located at of altitude, with a cold, healthy climate. Its Spanish foundation dates to 1571, when the missionaries gathered the local indigenous population to create the mission village of "Nuestra Señora del Pilar de Ayavaca". The city has developed as the center of a great religious devotion, dedicated to Jesus Christ under the name of Señor Cautivo (Captive Lord). It is represented in the figure of an "Ecce Homo", which might have been inspired by the figure of Christ of Medinaceli, Spain, or by local religious traditions, or syncretic combination of both. The festival of the Señor Cautivo, whose central day is October 13, attracts numerous pilgrims from many different zones of north Peru, as well as from Ecuador and Colombia. Some pilgrims walk about from Tacna, in the south of Peru, making their pilgrimage the most extended one known on the South American continent. A secondary festival of the Señor Cautivo is conducted on January 1. Peasants from the Piura coast and valleys approach the sanctuary to petition for water or to express gratitude for the rains.