Кіріспе

АҚШ-тағы жер федералды үкіметке тиесілі. Федералды жерлер – АҚШ-та мемлекеттік меншіктегі жерлер, оларды федералды үкімет басқарады. АҚШ Конституциясының Мүлік туралы ережесіне сәйкес (АҚШ Конституциясының 4-бабы, 3-бөлімі, 2-тармағы), Конгресс федералды жерлерді ұстап тұруға, сатып алуға, сатуға және реттеуге құқылы, мысалы, мал жаюын шектеу арқылы. Бұл құқық АҚШ Жоғарғы Сотының көптеген шешімдерінде мойындалған. Конституцияның I бабының 8-бөлімі, 17-тармағы федералды үкіметке Вашингтон үшін қолданылатын сияқты, эксклюзивті заң шығару билігін береді, ол «Мемлекет заң шығарушысының келісімімен сатып алынған жерлерге» – форттар, қоймалар, арсеналдар, кемежайлар және басқа да қажетті ғимараттар салуға қатысты. Федералды үкімет АҚШ-тың жерінің шамамен 28 пайызын басқарады. Федералды жерлердің көп бөлігі (немесе 2015 жылы 95 пайыз аумағы) Жерді басқару бюросы (BLM), АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі (FWS), Ұлттық саябақтар қызметі (NPS) немесе АҚШ Орман шаруашылығы қызметі (USFS) басқарады. BLM, FWS және NPS АҚШ Ішкі істер министрлігінің құрамына кіреді, ал Орман шаруашылығы қызметі АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің құрамына кіреді. Тағы да 2 пайыз федералды жерді АҚШ Қорғаныс министрлігі (DOD) басқарады. Конгресс осы бап бойынша федералды жерлерге толық билік жүргізсе, онда онда тұратын жануарларды реттеу және қорғау құқығын қамтиды, мемлекеттік заңдарға қарамастан. Федералды үкімет түпкілікті тайпаларға тиесілі кейбір жерлерді, ал жеке адамдарға тиесілі жерлерді сенімгерлікпен сақтайды. АҚШ осы жерлерге заңды түрде иелік етсе де, тайпа немесе жеке тұлға оларды пайдалану және олардан табыс алу құқығына ие. Осының салдарынан, Үндістан жері «жария емес, жеке меншік» болып табылады. Революциялық соғыс кезінде отаршылдар үшін соғысқан сарбаздарға әскери жер сыйлықтары уәделенген. Соғыстан кейін 1783 жылғы Париж шарты бойынша АҚШ, Ұлыбритания Корольдігі, Франция және Испания АҚШ-қа аумақтарды берген. 1780 жылдары басқа штаттар қазіргі Огайодағы жерлерге деген өздерінің құқықтарынан бас тартқан. Жер сатылып, үкіметтің өмір сүруі үшін қаржы жиналған. 1812 жылы Конгресс осы федералды жерлерді басқаруды қадағалау үшін Қазынашылық министрлігінің құрамында АҚШ Жалпы жер кеңсесін құрды. 1800 жылдардың басында уәделенген жерлерге иелік ету құқығы орындалды. Оларға 1862 жылғы «Гомстед» заңы және 1877 жылғы «Шөлді жерлерге кіру» заңы кірді. Бұларға қолма-қол ақша, несие, үй, үнді, әскери жарлықтар, минералды сертификаттар, жеке меншік талаптары, темір жолдар, мемлекеттік таңдаулар, батпақтар, қалалық жерлер және қалалық участалар кірді. 1920 жылғы Минералды лизинг туралы заң мемлекеттік жерлерде таңдалған тауарларды – көмір, мұнай, газ және натрийді іздеуге, өндіруге және лизингке беруге рұқсат берді. 1934 жылғы Тейлордың жайылым туралы заңы қоғамдық жайылымдарды басқару үшін АҚШ жайылым қызметін құрды, жайылым төлемдерін белгілейтін консультативтік кеңестер құрылды. 1937 жылғы Орегон және Калифорнияның қайтарылған жерлерінің тұрақты өнімділікті басқару туралы заңы, көбінесе O&C заңы деп аталады, Орегонның батысындағы орман алқаптарының тұрақты өнімділігін басқаруды талап етті. 1970 және 1980 жылдары Батыс АҚШ-тағы Сейджбруш бүлік қозғалысы 13 батыс штатта федералды жерді басқару, пайдалану және жою саясатына үлкен өзгерістер енгізуді көздеді, онда федералды жер иеліктері штаттың аумағының 20 пайызынан 85 пайызына дейін жетеді. Қозғалысты қолдаушылар жерлерге мемлекеттік және жергілікті бақылау жасауды, тіпті оларды мемлекеттік және жергілікті билік органдарына тікелей беруді немесе жекешелендіруді қалаған. 1990 жылдан 2018 жылға дейін федералды үкімет иелігіндегі жалпы жер көлемі 4,9 пайызға азайды (яғни, бір көрсеткіштен екіншісіне дейін). BLM, FWS, NPS, Forest Service және DOD бірлесіп федералды жерлердің шамамен 96 пайызын басқарады.

Қолданылуы

АҚШ-та федералдық жерлер көбінесе экологиялық сақтау үшін пайдаланылады. Джо Байден әкімшілігі 2023 жылы ғана 12,5 миллион акр жерді қорғалатын аймақтарға айналдырды.