Кіріспе

Қорапбалықтар тұқымдасы

Острацидтер немесе Острационтидтер – Tetraodontiformes отрядына жататын, төртбұрышты, сүйекті балықтардың тұқымдасы. Олар көпірбалықтар мен тікбалықтарға жақын туыс. Бұл тұқымдасқа жататын балықтар қорапбалық, шүмекбалық, сиырбалық және жәшікбалық деп әр түрлі аталады. Онда 6 туысы бар, олардың ішінде 23 түр кездеседі.

Сипаттама

Бұл тұқымдастың өкілдері әртүрлі түстерде кездеседі және терілерінде алтыбұрышты немесе "бал ұясы" сияқты өрнектер болады. Олар ескектей қозғалып жүзеді. Олардың алтыбұрышты қабық тәрізді қабыршақтары бірігіп, қатты, үшбұрышты немесе қорапша тәрізді қаптаманы құрайды, одан қанаттары, құйрығы, көздері және аузы шығады. Острацидтердің ауыр қабықтарының арқасында қозғалысы баяу, бірақ ересек жекелерін басқа балықтар жей алмайды. Лактофрис туысына жататын острацидтік қорапшалар терісінен айналағы суға у бөліп шығарып, оларды хищниктерден қосымша қорғайды. Ересектер көбінесе төртбұрышты болғанымен, жас Ostraciidae дөңгелек пішіндес келеді. Жас балықтар ересектерге қарағанда әдетте жарық түстерге ие. Акантострацион квадрикорнис 1,5 метрге дейін өсе алады, бірақ жоғары ендіктерде көбінесе кішірек болады.

Ауқым

Острацидтер Атлант, Үнді және Тынық мұхиттарында, көбінесе орта ендіктерде кездеседі. Бірақ Флорида суларында мекендейтін жалпы немесе бұқа балық (Lactophrys trigonus) Кейп-Кодқа дейін солтүстікке қарай табады.

Уытты қорғаныс

Бұл тұқымдастықтың әртүрлі өкілдері тері арқылы катиондық беттік белсенді заттарды бөліп шығара алады, бұл оларға химиялық қорғаныс механизмі ретінде қызмет етеді. Мысалы, пахутоксин – суда еритін, кристалдық химиялық у, ол Оstracion lentiginosus және басқа да тұмсық балықтар тұқымдасының мүшелері стресске түскен кезде терісінен шығарылатын шырышта қамтылған. Пахутоксин – 3-ацетоксипальмитті қышқылының холин хлорид эфирі, ол эхинодермдерде кездесетін стероидтік сапониндерге ұқсас әрекет етеді.