Кіріспе

Ньюфаундленд пен Лабрадордың тұрақты байланысы – Ньюфаундленд провинциясын және Лабрадордың материктік Лабрадор аймағын Белл-Айл бұғазы арқылы көпірлер, туннельдер немесе жағалау жолдары комбинациясынан тұратын тұрақты байланыс салуға арналған әртүрлі ұсыныстардың кез келгені. Бұл бұғаздың ең тар ені құрайды. Лабрадор мен Ньюфаундленд Квебектің Бланк-Саблон (Лабрадор шекарасына жақын) мен Сент-Барбе арасында пароммен байланысты. Алайда, Ньюфаундленд пен материктік Канада арасындағы ең маңызды паромдық байланыс – Порт-о-Баск пен Солтүстік Сидней, Новая Шотландия арасындағы «Marine Atlantic» қызметі. Бұл идея жаңа емес; ол 1949 жылы Джои Смолвудтың идеяларының бірі болды. Оны 1970-ші жылдардың басында тау-кен инженері Том Киранс Черчилль шарлауынан Ньюфаундлендке гидроэлектр энергиясын жеткізу құралы ретінде қайта ұсынды. Мұндай коммуналдық туннельді салуға провинциялық үкімет шамамен 75 миллион доллар жұмсады, бірақ 1975 жылы жоба тоқтатылды. Принс-Эдвард аралы мен Нью-Брансуикті байланыстыратын Конфедерация көпірі Ньюфаундленд-Лабрадор байланысына қарағанда әлдеқайда қысқа, және Белл-Айл бұғазынан гөрі суы тыныш әрі жақсы Абегвейт асуын кесіп өтеді. 2003 жылғы қазан айындағы провинциялық сайлау алдындағы кезеңде прогрессивті консервативтер партиясының жетекшісі Дэнни Уильямс байланыс жақтастарының қанағаттануын қамтамасыз ету үшін іске асырылу мүмкіндігін зерттеуге қаржыландыруға уәде берді. 2016 жылы премьер-министр Дуайт Болл арал мен Лабрадор арасындағы туннельдік байланыстың құнын анықтау үшін жаңа алдын ала зерттеуді бастады. 2023 жылдан бастап Канаданың инфрақұрылымдық банкі жоба бойынша өзара түсіністік туралы меморандумды жүргізіп жатыр.

2004 жылғы іске асырылуы туралы зерттеу

Жаңадан сайланған премьер-министр Дэнни Уильямстың 2003 жылғы сайлаудағы уәдесінен туындаған Ньюфаундленд пен Лабрадор арасындағы бекітілген байланысқа қатысты техникалық-экономикалық негіздеме 2004 жылы жарияланды. Онда дамба, көпір және туннель нұсқалары қарастырылып, аймақтың қатал қысқы ауа-райы, Бель-Айл бұғазының батиметриясы (теңіз түбінің тереңдігі мен пішіні) және жер астындағы топырақтың геологиялық құрамы ескеріле отырып, бір рельстік теміржолмен жабдықталған Бель-Айл бұғазының астындағы туннель ғана мүмкін нұсқа болып танылды. Электрмен жұмыс істейтін пойыз вагондары екі жағынан да жүктелмелі және көліктер, автобустар мен жүк көліктерін Ұлыбритания мен Франция арасындағы Eurotunnel шаттлына ұқсас тәсілмен тасымалдауға тиіс. Зерттеу авторлары туннельді қазу немесе алдын ала құрастырылған туннель бөлімдерін теңіз түбіндегі траншеяға түсіру арқылы құрылыс жүргізу теңіз түбінің тереңдігі мен мұз тауларының теңіз түбін тозуына байланысты қазіргі технологиялық мүмкіндіктерден асып түсетінін бағалады. Сондай-ақ авторлар, көлік ағынының төмен деңгейі құрылыс шығындарын ақтамайтынын мәлімдеді. Егер федералдық көмекпен салынса, 1949 жылғы одақ шарты федералдық басқарудағы Marine Atlantic паром қызметіне бөлінетін федералдық субсидияларды алып тастау және оларды ұсынылып отырған бекітілген байланысқа бағыттау үшін өзгертілуі мүмкін. Бұл паром Порт-о-Баск пен Солтүстік Сиднейді (Жаңа Шотландия) байланыстырады. Жүргізу қашықтығы тұрғысынан, бекітілген байланыс теңіз провинцияларынан немесе АҚШ-тың Шығыс жағалауының кейбір аймақтарынан саяхаттайтындар үшін тиімді болмас еді, себебі олар Квебек қаласына дейін, онда Сен-Лоран өзенінен өтетін көпірлер орналасқан (немесе одан төмен орналасқан паромдардың бірі), содан кейін Квебектің Солтүстік жағалауы (Сен-Лоран шығанағы) бойымен шығысқа қарай жалғастыруы керек болар еді.

Автомобиль жолдары

Лабрадордың оңтүстік жағалауы 2009 жылы Транс-Лабрадор тас жолы және оған сай 389-шы бағыт жаңартылғанға дейін Солтүстік Американың қалған жол желісінен оқшауланған болатын. 138-ші бағыттың толық аяқталуы Лабрадор мен Солтүстік Америка жол желісі арасында тікелей байланыс құрады.

2016 жылы қайта келу

2016 жылы премьер-министр Дуайт Болл арал мен Лабрадор арасындағы туннельдік байланыстың құнын анықтау үшін алдын ала зерттеу жүргізді. Зерттеудің нәтижелері 2018 жылдың сәуір айында жарияланды және Лабрадордың оңтүстігіндегі Л'Анс Амур мен Ньюфаундлендтің Солтүстік жарты аралындағы Фловерс Ков маңындағы Янки Пойнтты қосатын теңіз асты теміржол туннелінің құны 1,65 миллиард долларды құрайтыны анықталды. Мұндай туннельді салуға шамамен 15 жыл уақыт кетеді, ал мұндай жобаны қаржыландыру үшін мемлекеттік-жеке серіктестіктер ұсынылады. Алдын ала зерттеуге арналған баспасөз конференциясында Болл Ньюфаундленд пен Лабрадор арасындағы тұрақты байланыс туннелі "ұлтты құруға қабілетті жоба" болып, "нағыз пейзажды өзгертіп, елімізді біріктіруге мүмкіндік беретінін" мәлімдеді.

Жобаны сынға алу

Ньюфаундленд пен Лабрадордағы және Канаданың қалған бөлігіндегі бизнес пен қоғамдық лидерлер жобаға қарсылық білдірді, мұндай байланыстың экономикалық негіздемесі дәлелденбегенін айтты. "The Economist" басылымы "Енді қымбат шұңқыр қазайық" деген тақырыптағы мақаласында бұл ұсынысты сынға алды.