Кіріспе

2005 жылы шыққан ғылыми фантастикалық роман. Артур Кларк пен Стивен Бакстердің "Күн күркірі" романы 2005 жылы британдық жазушылар Артур Кларк пен Стивен Бакстердің бірлесіп жазған туындысы. Бұл "Уақыт саяхаты" сериясының екінші кітабы. Осы сериядағы кітаптар көбінесе "Ғарыш саяхаты" сериясымен салыстырылады, алайда "Уақыт саяхаты" романдары ғарышпен айналысқан "Ғарыш саяхаты" романдарынан өзгеше, уақыт туралы мәселелерді қамтиды. Серияның алғашқы кітабы – "Уақыттың көзі".

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Күн дауыл "Time's Eye" кітабының соңғы тарауымен басталады, ал Бисеса Датт Лондонға оралып, қызымен қайта қосылады. 2037 жылдың 9 маусымы, Пәкістанның Солтүстік-Батыс шекаралық провинциясында тікұшағы атып түсірілгеннен кейінгі күн. Ол Мирда, балама Жерде өткізген бес жыл енді тек естеліктер ғана (бірақ оның денесі 2037 жылдың 8 маусымынан бері бес жылға қартайғаны, әңгімесіне бір дәрежеде растау болады). Осы арада 9 маусымда күндіз зор күн белсенділігі орын алып, Жердің дерлік барлық электрондық құрылғыларын бұзады. Бұл құбылыс өте әсерлі болғанымен, шамамен бес жылдан кейін болатын әлдеқайда ірі күн жарлысының кішігірім белгісі ғана. Болжамды 2042 жылғы оқиғаның ғылыми модельдері Жердің алдағы күн жарлысынан толыққанды құрып кететінін көрсетеді. Бұл әсерлер соншалықты күшті болады, тіпті Марстағы ғарышкерлерге де қауіп төндіреді. Күннің Жердегі барлық тіршілікті жоюына рұқсат етудің орнына, саяси көшбасшылар (әсіресе Еуразиялық Одақтың президенті Мириам Грек) және ғылыми көшбасшылар (Корольдік астроном Шиобхан МакГорран басшылығымен) Жерді дауылдың ең зиянды әсерлерінен қорғау үшін амбициялық жоспар құруға шешім қабылдайды. Бисесаның саяхатынан алынған мәліметтер күнге болып жатқан оқиғаның табиғаттағы кездейсоқ құбылыс емес, үш мың жыл бұрын дамыған өркениеттің іс-әрекеттерінің салдары екенін көрсетеді, бұл жағдай сюжетті одан әрі күрделілендіреді. Олар "Тұңғыш Туылғандар" деп аталады, себебі олар санаға қол жеткізген алғашқы ғарыш тілі болғандықтан, ғаламдағы ең дамыған өркениет саналады. Олар галактикадағы кейінгі тіршілік формаларының жұлдыздарға енуін тоқтатуға бейілді, себебі олар энергияны пайдалану және соғыстар арқылы энтропияны арттырып, Ғаламның соңғы жылу өлімін жылдамдатады.

Кларктың басқа шығармаларымен байланысы

Time's Eye сияқты, Бакстер мен Кларк 2001: A Space Odyssey-ге шағын еліктейді, оның жолдары бұрынғы кітаптан алынған. Күн дауылындағы саналы жасанды интеллект Афинаның алғашқы сөздері: "Қайырлы таң, полковник Тук. Мен – Афина. Бірінші сабағыма дайынмын". Бұл ХАЛ айтқан және 2001: A Space Odyssey-де доктор Чандраға бағытталған сөзге ұқсас, ол да ХАЛ-дың алғашқы сөздері деп есептеледі. Сонымен қатар, Күн дауылында Афина ғарыстағы әріптесі полковник Бад Тукпен сөйлеседі, оның санасын жоғалтуы күтілуде. Афина Бадқа "Мен міссияға үнемі зор құлшыныспен қарадым" дейді, бұл ХАЛ-дың Discovery-дегі Дейв Боуманға айтқан сөздерін еске түсіреді. Бір кейіпкер қызының жоспарланып жатқан ғарыш лифтісін зерттейтін топтың мүшесі ретінде жұмыс істейтінін айтады. Ғарыш лифттері Кларктың бұрынғы "Жәннат бұлақтары" туындысында маңызды орын алады. 2001 және Time's Eye еңбектерінде де Клавьус деп аталатын ай базасы (мүмкін, сол аттас кратерде) кездеседі.