Кіріспе

Бір адамнан тұратын оркестр – қол, аяқ, аяқ-қол және әр түрлі механикалық немесе электрондық құрылғыларды пайдалана отырып, бір мезгілде бірнеше музыкалық аспапта ойнайтын музыкант. Бір адамдық топтар өнер көрсету кезінде ән салумен де айналысады. "Бір адамдық топтың" ең қарапайым түрі – акустикалық гитарамен өзін сүйемелдейтін және аузының астына орнатылған металл "гармоника тірегіне" бекітілген гармоникада ойнайтын әнші. Мұндай тәсілді көбінесе көше музыканттары мен халық әншілері қолданады. Күрделірек құрылғыларға мойынға ілген үрмелі аспаптар, музыканттың арқасына бекітілген үлкен бас барабан (аяқ педаліне қосылған соққышпен), тізелер арасына байланған немесе педаль арқылы іске қосылатын сымбалдар, қол-аяққа байланған домбыралар мен маракастар, иыққа ілген струналы аспаптар (мысалы, банджо, укулеле немесе гитара) жатады. 1980 жылдары Музыкалық аспаптардың цифрлық интерфейсі (MIDI) енгізілгеннен бері музыканттар өз жиынтығына көкірекке орнатылған MIDI барабан панельдерін, аяққа орнатылған электронды барабан триггерлерін және электронды педальді клавиатураларды қоса бастады. 2000 және 2010 жылдары қолжетімді цифрлық қайталау педальдарының пайда болуы әнші-музыканттарға риф немесе аккорд тізбегін жазып алып, содан кейін оған соло ойнауға немесе ән салуға мүмкіндік берді.

Тірі аспаптар

Бір уақытта бірнеше музыкалық аспапта ойналған ең ерте жазбалар 13 ғасырға дейін жетеді, олар сыбызғы мен табор болды. Сыбызғы – бір қолмен ойнатылатын үш тесігі бар қарапайым флейта еді; ал табор қазіргі кезде көбінесе snare барабаны деп аталады. Осындай ойнау Францияның ауылдық аймақтарында, Англияда және Испанияда әлі де естіледі. Элизабет дәуіріндегі ағаш кескіні сыбызғы мен таборда ойнайтын клоунды көрсетеді. 1820 жылдардағы суретте ритмдік таяқпен, мойнына панапайпалар ілген, жанында бас барабан мен домбырасы бар бір адам бейнеленген. Генри Мейхью 1840 және 1850 жылдардағы Лондон көше өмірінің тарихын сипаттағанда, қоңырау, скрипка және аккордеон ойнаған соқыр көше музыкантын айтқан. Гитарист Джим Гарнер гитараны қолдарымен, ал үшбұрышты аяқтарымен ойнады, ал Солтүстік Каролинадағы Бланкеншиптер отбасының Уилл Бланкеншип 1930 жылдары концерттерде гармоника, автогарп және үшбұрышты орындады. 1940 жылдары ойыншы және клоун Бенни Дугал аяқпен басқарылатын екі цимбалмен бірге қарапайым "бұрыш сыбызғысын" (таяққа керілген бір жіп) пайдаланды. Блюз әншілері, мысалы "Дэдди Стоувпайп" (Джонни Уотсон) ән шырқап, гитара ойнап, ырғақ үшін аяқтарын таптап немесе бас барабан немесе цимбал ойнау үшін аяқ педалін қолданды. Көп аспапты ойнаудың алғашқы заманауи шебері Джесси Фуллер болды. Фуллер "футделла" деп аталатын аяқпен басқарылатын бас аспабын жасады, ол алты бас ішегінен тұрды және балғамен соғылатын. "Бір адамдық топтың" концерттерінде Фуллер өзінің "футделласын", аяқпен басқарылатын "көзқапшасын" (хи-хэт цимбалы), үйде жасалған мойынға ілгішін (гармоника, казуо және микрофон үшін) және 12 ішекті гитарасын пайдаланды. 1920-шы және 1930-шы жылдардың басындағы "Skillet Lickers" тобының мүшесі Фэйт Норрис гитара, қоңырау, бас скрипка, скрипка, автогарп және ауыз арфасын ойнауға мүмкіндік беретін аяқ педальдері бар механикалық құрылғыны ойлап тапты. 1922 жылы Оклахома штатында туған Джо Баррик скрипкада өзін сүйемелдеудің жолын іздеді, сондықтан ол ноталарды басқару үшін табаққа гитара мойнын орнатты. Бұл "пиатардың" кейінгі нұсқаларында бас гитара мен банджо мойындары және аяқпен басқарылатын балғамен ойналатын түйме барабаны болды. Гитаралық аспаптардың ноталарын өзгерту үшін аяқ педалі механикалық құрылғыны іске қосып, пернелерді басқан. 1950 жылдары Мемфисте белсенді болған екі бір адамдық блюз тобы – Доктор Росс және Джо Хилл Луис, гитара, гармоника және бас барабан/хи-хэт ойнады. "Бір адамнан тұратын топ өзінің ерекшелігі мен тәуелсіздігімен, ең қиын, бірақ тұрақты музыкалық дәстүр ретінде өмір сүреді. Музыканың бір түрі ретінде ол мәдени және географиялық шекаралардан асып түседі, стильдік шектерді қамтиды және техника мен аспаптардың дәстүрлі түсініктеріне қарсы тұрады. Бір уақытта бірнеше аспапта ойнайтын музыкант ретінде анықталған бұл ансамбль тек оның құрастырушысының механикалық мүмкіндіктерімен және шеберлігімен шектелген, және оқшауланған жаңалық ретінде қабылдануына қарамастан, бұл белгілі бір тарихи сабақтастығы бар құбылыс".

Студиялық жазба

"Бір адамдық топ" термині сонымен қатар әр әнді бірден әр аспапта ойнайтын және оларды көпжолға жазба студиясында біріктіретін орындаушыны сипаттау үшін де қолданылады. Бұл тәсіл R&B және рок музыкасына қарағанда техно және эсид-хаус сияқты электроника жанрларында көбірек кездеседі, бірақ Джо Хилл Луис, Стиви Уондер, Принс, Ленни Кравиц, Пол Маккартни, Эллиот Смит, Кевин Паркер, Кабир Суман, Дейв Эдмундс, Джон Фогерти, Эмит Роудс, Тод Рандгрен, Пит Тауншенд, Стив Уинвуд, Рой Вуд, Ник Кершоу, Дейв Грол (Foo Fighters) және Лес Фредкин сияқты кейбір R&B және рок орындаушылары әр аспапта (бірінен кейін бірі) ойнайтын жазбалар жасады. Майк Олдфилд 1973 жылы шыққан "Tubular Bells" альбомын жазғанда осы жазу техникасын қолданғаны үшін танымал болды. Жазу студиясында "бір адамдық топтың" басқа мысалдары: Foo Fighters-тің алғашқы студиялық альбомы үшін Дейв Грол, Nine Inch Nails үшін Трент Резнор, "No End" альбомы үшін джаз пианині Кит Джарретт, Pain (музыкалық жоба) үшін Питер Тэгтгрен, Dashboard Confessional шығарған алғашқы екі альбомы үшін Крис Каррабба, Burzum үшін Варг Викернес және 2009 жылдан бері The Smashing Pumpkins үшін Билли Корган. Nash the Slash (1948–2014) өзінің барлық жазбаларында барлық аспаптарды орындады. Ол сондай-ақ 1975 жылдан 2012 жылға дейін жеке концерттерде синхронды барабан автоматтары мен синтезаторларды пайдаланды, электр скрипкасында немесе электр мандолинасында ойнап тұрғанда. Кейбір әртістер өз музыкаларын көпжолға жазба студиясында жазып, араластырып, оны барлық аспаптарда ойнатылатын көпжолғы бейнемен синхронды түрде үйлестіреді, осылайша "бір адамдық топ" иллюзиясын тудырады. Осы контексте "бір адамдық топтар" экстремалды металл, әсіресе қара металл жанрында жиі кездеседі, онда Burzum-нан басқа көптеген топтар тек бір мүшеден тұрады. Мұндай әртістерге Nargaroth, Xasthur, Falkenbach, Arckanum, Nortt, Horde және басқалар жатады. Бұл топтардың көпшілігі тікелей эфирде ойнамаса да, Nargaroth сияқтылары тікелей эфирде қосымша музыканттарды жалдайды. "Бір әйел топ" деген сөз халық арасында жиі қолданылмайды, бірақ әйелдер музыканың көптеген түрлерінде музыканттар ретінде көбірек көзге түсе бастады. Эдит Краш "қараңғы және қорқынышты, созылған мелодиялар" жасайды.

Тікелей циклдеу

2000-шы жылдарда цифрлық циклдік педальдар кеңінен қолжетімді болғандықтан, орындаушылар бұрын жазылған музыканы, кешіктіру эффектілерін және циклдік құрылғыларды тікелей эфирде битбоксингтен бастап классикалық скрипкаға дейін әртүрлі өнер түрлерінде пайдалана алды. Тікелей цикл жасаушылар әннің кейінірек орындалатын музыкалық сололарына қабатталған циклдік қосымша жасау арқылы сүйемелдейді. Бұл технологияны пайдалану арқылы бір музыкалық шығарманың барысында әртүрлі аспаптар мен вокалдың бір уақытта үйлесімді айқасуын немесе бір аспапты әртүрлі ойнау тәсілдерін студиялық жазбаға теңдестіруге болады. Бұл техниканы тікелей эфирде қолданатын белгілі артистер: Эд Ширан, Келлер Уильямс, That 1 Guy, Зак Депутат және КТ Тунсталл. Рик Уокер – тағы бір цикл жасаушы және көп аспапты орындайтын музыкант, ол циклдік фестивальдарды ұйымдастырған, оның ішінде Калифорния штатының Санта-Круз қаласындағы және басқа да елдердегі жыл сайынғы фестивальдар бар. Тікелей цикл жасау кезінде алдын ала жазылған дыбыстармен бірге ән салуға болады.

Даму

1980 жылдары Музыкалық аспаптардың цифрлық интерфейсі (MIDI) дамығаннан бері, музыканттар көкірекке бекітілген MIDI барабан төсемдерін, аяққа бекітілген электронды барабан триггерлерін қолдана бастады. Кейбір "бір адамдық оркестрлер" бас партияларын орындау үшін орган стиліндегі педальді клавиатураларды пайдаланады. MIDI әуесқойларының аз бөлігі синтезаторларда музыканы ойнату үшін денелерінің әртүрлі бөліктеріне қосылған арнайы жасалған MIDI контроллерлерін қолданады. Арнайы жасалған MIDI контроллерлері желмен жұмыс істейтін контроллерлерден бастап, қолдарға немесе аяқтарға бекітілген шағын триггерлерге дейін алуан түрлі. Бір мезгілде дене MIDI контроллерлерін пайдалану өнерлік орындауға жақындауы мүмкін, себебі музыкалық дыбыстар орындаушының белгілі бір позалар қабылдауы немесе билеуі арқылы туындайды. Осы өнер саласындағы алғашқылардың бірі – McRorie Live Electronic, ол өзінің аяқ киімдерінде барабан сенсорларын, кеудесінде том сенсорларын, жеке ритм және бас клавиатураларын, сондай-ақ вокалдық аспаптарды қолданады.

Музыкалық емес мағыналары

Бұл термин сондай-ақ шағын бизнесті жалғыз өзі жүргізетін адамға (жеке кәсіпкерлік) қатысты жалпы мағынада қолданылады, әсіресе егер оның жұмысы бірнеше түрлі міндетті атқаруды талап етсе, музыкалық "бір адамдық оркестр" әртүрлі аспаптарда ойнап, бірден ән салатындай. Кейбір шағын кәсіпкерлер өнімді немесе қызметті өндіріп қана қоймай, оны сатады және клиенттерге жеткізеді. Телевизиялық жаңалықтарда бұл фраза үш аяқты тұғырды пайдаланып, өз камерасын өзі басқаратын тілшіні білдіреді. 2011 жылы кәсіби күрескер Хит Слейтер "The One Man Rock Band" деген лақап атымен танымал болды, кейіннен ол Батыс Вирджиниядан шыққандығын еске салып, "The One Man Southern Rock Band" деп өзгертілді.