Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық аспап
Musical instrument
Лирон (немесе лира да гамба) – 16-шы ғасырдың соңы мен 17-шы ғасырдың басында танымал болған лира жанды аспаптар отбасының бас мүшесі. Бұл 9-дан 16-ға дейін ішек талшықтары бар, пернелі мойны бар, садақпен тартылатын аспап. Ойнағанда оны виолончель немесе виола да гамба сияқты аяқтардың арасында ұстайды. Ол итальян операларында және ораторияларда адам дауысын, әсіресе құдайлардың рөлін сомдайтындарды сүйемелдеу үшін қолданылған. Лира да гамба бас партияларын ойнай алмайтындықтан, бас аспап – теорбо, клавесин немесе виола да гамба қажет болған. Көздер бұл аспаптың ерекше дыбысы үшін қолданылғанын, бірақ ол толыққанды емес аспап болғанын көрсетеді.
The lirone (or lira da gamba) is the bass member of the lira family of instruments that was popular in the late 16th and early 17th centuries. It is a bowed string instrument with between 9 and 16 gut strings and a fretted neck. When played, it is held between the legs in the manner of a cello or viol (viola da gamba). It was used in italian operas and oratoriums to accompany the human voice, especially the gods. Because the lira da gambe can not play the bass, there must be a bass instrument, theorbo, harpsichord or viola da gamba. The sources describe, that the instrument was used for the special sound, although it is an imperfect instrument.
Сипаттама
Grove Dictionary of Music and Musicians лиронены лира да браччоның ірілеу түрі деп сипаттайды, оның да кең саусақты тақтасы, жалпақ көпіршігі және алдыңғы жағынан ілгектері бар жапырақ тәрізді ілгек қорабы болады. Оның жалпақ көпіршігі үштен бес нотаға дейінгі аккордтарды ойнауға мүмкіндік береді.
The Grove Dictionary of Music and Musicians describes the lirone as essentially a larger version of the lira da braccio, which has a similar wide fingerboard, flat bridge, and leaf shaped pegbox with frontal pegs. Its flat bridge allows for the playing of chords of between three and five notes.
Тарих
Лирон негізінен Италияда 16 ғасырдың соңы мен 17 ғасырдың басында (әсіресе Клаудио Монтеверди заманында) вокалды музыкаға қосымша гармонияны, яғни континуо беру үшін қолданылды. Оны католик шіркеулерінде, әсіресе иезуиттер жиі пайдаланды.
The lirone was primarily used in Italy during the late 16th and early 17th centuries (and particularly in the time of Claudio Monteverdi) to provide continuo, or harmony for the accompaniment of vocal music. It was frequently used in Catholic churches, particularly by Jesuits.
Орындаушылар
ХХ ғасырда барокко аспаптарын орындау қайта жандануға ие болғанына қарамастан, лиронда ойнайтын музыканттардың саны санаулы ғана. Осы аспаптағы белгілі орындаушылар: Англиядан Эрин Хедли, Веймар қаласынан Имке Дэвид, Германиядан Клаас Хардерс және Хилле Перл, АҚШ-тан Аннализа Паппано, Австралиядан Лаура Воган және Нидерландыдан Паулина ван Лаарховен.
Despite the resurgence in Baroque instrument performance during the 20th century, only a handful of musicians play the lirone. Notable performers on the instrument include Erin Headley of England, Imke David (Weimar), Claas Harders and Hille Perl of Germany, Annalisa Pappano of the United States, Laura Vaughan of Australia, and Paulina van Laarhoven of the Netherlands.