Кіріспе

Липица () – Словенияның Литорал аймағындағы Сежана муниципалитетіне қарасты ауыл. Италиямен шекараға жақын орналасқан Липица Словенияның Карст аймағындағы маңызды туристік орталықтардың бірі болып табылады және Липица жылқы шаруашылығымен, Липиццы жылқысының тегінің бастауымен әйгілі.

Атауы

Елді мекеннің атауы словен тіліндегі "липа" сөзінен шыққан (< славян *li̋pa 'емен ағашы'). Бұл түр аймақта көптеп кездеседі және Словенияның ұлттық символы болып табылады. Липица жылқы шаруашылығының қызметкерлері әрбір туған құлындың орнына бір емен ағашын отырғызады.

Тарих

14 ғасырдан 1947 жылға дейін Липица Триест қалалық әкімдігіне қарасты болды. 16 ғасырда Ішкі Австрияның эрцгерцогы Карл II (Рим императоры Фердинанд I-нің ұлы) жаңа асыл тұқымды жылқы шаруашылығы құруға шешім қабылдағанда, испан жылқысы – идеалды тұқым деп есептелді. Карст аймағының топырағы мен климаты Испанияныкіне ұқсас болғандықтан, Липица жаңа шаруашылық үшін тамаша орын ретінде таңдалды. Липица жылқы шаруашылығы 1580 жылы құрылды, ал алғашқы жылқылар 1581 жылы Испаниядан әкелінді (24 бие және алты тоқұл). Сол кездегі жергілікті шаруалар қоныстандырылып, Лажеге көшірілді.

Липица тұқым шаруашылығы

Липика – липицан жылқысының бастауы. Липицан тұқылы бүгінгі күнгі түрімен Австрияның Мария Терезиясы тұсында толыққанды дамыды, оның күйеуі жылқы өсіруге қатты қызығушылық танытқан. Наполеон соғыстары кезінде жылқы шаруашылығы Секешфехерварға көшірілді. Патшайымның аты Липика жылқы шаруашылығында қалды, себебі фермадан оны оның орнына күтіп-бағуды сұрады. Бүгінде Липика жылқы шаруашылығы толыққанды жұмыс істейді және жоғары мектептегі (haute école) ездіруге арналған ең жақсы жылқыларды өсіреді. Шаруашылыққа қазір гольф алаңы бар қонақ үй және демалыс кешені, сондай-ақ жылқы шаруашылығы мен липицан тұқылының түрлі салаларына арналған Липикум мұражайы кіреді, оның ішінде шаруашылық бойынша экскурсиялар ұйымдастырылады.

Липиканың ашылуы

Липица Ашық – жыл сайын наурыз айының екінші апта соңында өткізілетін халықаралық бағдарлау спорты жарысы. Бұл Словениядағы ең ірі бағдарлау жарысы және 1992 жылы алғаш рет өткізілді.