Кіріспе

Герхард Терстеген (25 қараша 1697 – 3 сәуір 1769), неміс реформаторлық діни жазушы және ән жазушы.

Өмір

Терстеген Моерс қаласында дүниеге келген, сол кезде католик елдің ортасындағы протестант анклавын құрайтын Оранж-Нассау әулетіне қарасты округтің бас қаласы. Туған қаласындағы гимназияда білім алғаннан кейін, Терстеген бірнеше жыл саудагердің шәкірті болды. Көп ұзамай ол пиетизмнің қайта жаңғырушысы Вильгельм Хоффманның ықпалына түсіп, өзін жазу және қоғамдық сөйлеуге арнады. 1728 жылы ол барлық дүниелік істерден қол үзді және өзін толығымен діни қызметке берді. Ол радикалды пиетизмге де зор әсер етті. Оның еңбектеріне 1729 жылғы «Рухани гүл бақшасы» (Das geistliche Blumengärtlein) сияқты әндер жинағы (жаңа басылымы, Штутгарт, 1868), «Молитвалар» (Gebete) және «Хаттар» (Briefe) жинақтары, сондай-ақ француз мистиктерінің және Джулиан Норвичтің еңбектерінің аудармалары кіреді. Ол Солтүстік Рейн-Вестфалияның Мюльхайм қаласында қайтыс болды.

Дін уағыздары

Терстеген өзінің терең рухани уағыздарымен кеңінен танымал болды. Адамдар оның сөздерін, Құдай туралы айтқандарын тыңдау үшін үйіне көптеп жиналатын. Оның уағыздарының кейбіреуі, мысалы, "Құдайға ұнамдылық" және "Ескертулер мен кеңестер" ағылшын тіліне аударылған. Ал қалған уағыздарын Сэмюэл Джексонның "Шебердің дастарханынан рухани кесектер" және Г. Е. Гованның "Герхард Терстеген: Өмір және таңдамалы шығармалар" кітаптарынан табуға болады.

Поэзия

Терстегеннің поэзиясы рухани деп есептеледі. Оның гимндерінен мысал:

Әндер

Терстегеннің әндері халықаралық деңгейде бірнеше ән кітабында жарияланды, мысалы, Данияның Роскилде монастырының Ән кітабында 1855 жылы, ал кейіннен 1912 жылғы Ән кітабында "Kom, lad trøstig vandre" (No. 564) әнімен енді. Швецияда Томас а Кемпистің рухани әндер мен дұғалары жинағы "Lilla Kempis. Korta Språk och Böner, till uppbyggelse för de enfaldiga" (4-ші басылым, 1876) кітабында Терстегеннің 19 әні бар. "The Church Hymn book" (1872) кітабында ол төрт әнмен ұсынылған: "God calling yet" ("Gott rufet noch", 1730, No. 655), "Құдайдың жасырын махаббаты" ("Verborgne Gottesliebe, Du", 1731 No. 744), "Жүректердің бәріне ұнайтын нәрсе" (1730, No. 782) және "О, сенің барлық нәрсені көретін көзің" (1731, No. 927). "The English Hymnal with Tunes" (1933) кітабында ол "Gott ist gegenwärtig" процессиялық әнімен ұсынылған, ал Джон Уэслидің ағылшын тіліне аудармасы "Міне, Құдай осында!" (No. 637) деп аталады. Уэсли Терстегеннің бірнеше мәтіндерін аударған.

Хат-хабар

Терстеген көптеген адамдармен хат алмасып тұрды. Ол әрқашан іс жүзіндегі мәселелерге ден қойып, адамдарға Құдайдың қасында қалай өмір сүруді үйренуге көмектесуге тырысты. Ол жақтаған ең негізгі принциптердің арасында мыналар бар:

«Христиан өзін мүмкіндігінше жақсартуға бекем ниет етуі керек және Құтқарушының өмірін мен үйретуін өзіне үлгі етіп алуы тиіс». «Осы мақсатқа жетудің жолы – Құдай алдында жүру, яғни, үнемі өзіне бұрылу және ішкі тереңдікке бойлау, осылайша назар әрдайым жанның ішінде болып жатқан жағдайларға аударылады, ал Құдайға ұнамсыз әрбір құштарлық туғаннан-ақ тоқтатылады». «Бұл жаттығумен, үздіксіз немесе ішкі дұға байланысты болуы керек, ол тіпті ең ұсақ мәселелерде де Құдайға деген тұрақты құштарлық пен оған әдеттегідей сенімділікте тұрады». «Бұлардың бәрі Құдай алдында үнемі тыныштық пен қарапайымдықпен жасалуы керек». «Оны жеңілдету үшін, адам өз сыртқы міндеттеріне қарамастан, мүмкіндігінше жалғыздық іздеуі керек».

Жарияланымдар

Герхард Терстеген, Хабарлар. Ульрих Бистердің (†) және Клаус вом Ордтың (†) қатысуымен. Густав Адольф Бенраттың редакциясымен. 1-2 том (Геттинген, Ванденхок және Рупрехт, 2008), 1268 бет. (Пиетизм тарихына қатысты мәтіндер, V бөлім, 7-том). Йоханнес Буркардт: Герхард Терстеген. Берниерс-Лувиньи аудармалары. (= Реформацияланған теология және пиетизмді зерттеуге арналған Сигенер үлестері, 5-том). Лютер баспасы, Билефельд 2023.