Кіріспе
Діни әндерге сөз немесе сөз бен музыка жазатын адам – әнұран жазушы (немесе әнұран авторы, әнші, әнұрандық, ән жазушы, т.б.). Әнұран жазушы – әнұранның мәтінін, музыкасын немесе екеуін де жазатын адам. Яһуди-христиан дәстүрінде әнұрандарды жазу Дәуіт пайғамбар заманына дейін жетеді, ол көптеген Псалмдарды жазған деп есептеледі. Америка Құрама Штаттарында "әнұрандық" термині басқа аймақтарға қарағанда әнұрандарды зерттеуді де қамтиды.
A hymnwriter (or hymn writer, hymnist, hymnodist, hymnographer, etc.) is someone who writes the text, music, or both of hymns. In the Judeo Christian tradition, the composition of hymns dates back to before the time of David, who is traditionally believed to have composed many of the Psalms. The term hymnodist, in the United States more than in other regions, broadens the scope to include the study of hymns.
Ертедегі шіркеу және орта ғасырлар
Алғашқы шіркеуде көптеген әнұран жазушылар танымал болды және қасиетті деп жарияланды. Дамаскілік Иоанн (шамамен 675 немесе 676 – 749) әнұран жазушы ретінде белгілі болды; оның шығармаларының аудармаларынан ең танымал ағылшын әнұрандарының кейбіреулері: «Come ye faithful, raise the strain», «Let us rise in early morning» және «The day of resurrection» – барлығы Пасха уақытымен байланысты және Джон Мейсон Нил аударған. Көптеген алғашқы әнұран жазушылардың есімдері белгісіз болғандықтан, олардың қаншасы әйел болғанын анықтау қиын. Бингендік Хильдегарда (1098–1179) – Киелі кітаптағы әнұран жазушылар ескерілгеннен кейінгі ең ерте танымал әйел әнұран жазушы.
Реформациядан кейінгі кезең
Реформацияның көптеген басшылары, соның ішінде Мартин Лютер (1483–1546) өзі де әнұран жазушылар болды; Лютердің еңбектеріне "Ein feste Burg ist unser Gott" ("Біздің Құдайымыз – мықты бекініс") және "Christ lag in Todesbanden" ("Мәсіх Иса өлімнің күшті байланыстарында жатты") кіреді. Лютерандар ән-жырлар жазуды жалғастырды, ал 16 және 17 ғасырлардағы танымал ән-жыр жазушылардың кейбіреулері американдық лютерандық қасиеттілер күнтізбесінде 26 қазанда еске алынатын үш қасиетті кірді: Филипп Николай (1556–1608), Иоганн Херманн (1585–1647) және Пол Герхардт (1607–76). Михаэль Преториус (1571–1621) және Иоганн Крюгер (1598–1662) сол дәуірдегі неміс лютерандық әнұран жазушылары ретінде де танымал болды. Ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде ән жазу өнері Исаак Уоттстың (1674–1748) шамамен 750 әнінің арқасында кеңінен танылды, ал бір ұрпақтан кейін методизмнің негізін қалаушы Чарльз Уэсли (1707–88) Уоттстың шамамен он есеге жуық шығармаларын жазды.
XIX, XX және XXI ғасырлар
Қазіргі заманғы ірі баспагерлерге Ұлыбританиядағы Jubilate Group және Stainer & Bell; CanticaNOVA Publications, World Library Publications және АҚШ-тағы Oregon Catholic Press; және Австралиядағы Willow Publishing кіреді. Жетекші британдық әнұран жазушылардың қатарында Джон Генри Ньюман (1801–1890), Джон Мейсон Нил (1818–1866), Уильям Герберт Джуд (1851–1922), Тимоти Дадли Смит (1926 жылы туған), Майкл Перри (1942–1996), Майкл Савард (1932–2015), Кристофер Идл (1938 жылы туған), Фред Пратт Грин (1903–2000), сондай-ақ Джеймс Куинн (1919–2010) және Брайан Фоули (1919–2000) бар. Жақындағы евангелистік әнұрандардың/әндердің авторлары Стюарт Таунэнд (1963 жылы туған), Кит Гетти (1974 жылы туған) және оның әйелі Кристин Гетти (1980 жылы туған) болды. Басқа да қазіргі заманғы әнұран жазушыларға француз-американдық Люсьен Дэйс (1921–2007) және австралиялық дуэт Джеймс МакОули (1917–1976) және Ричард Коннолли (1927 жылы туған) жатады. XXI ғасырда Лу Сяомин Қытайдағы үй шіркеулері үшін 1800-нен астам мадақтау әндерін жазды, олар Қанахан әндері деп аталды.
Қасиетті деп танылған әнұран жазушылар
Бұл тізім толық емес. Оны толықтыру арқылы сіз Уикипедияға көмектесе аласыз.