Сода алмасы: сипаттамасы, қасиеттері және қолданылуы
Solanum aculeastrum
Сода алмасы (Solanum aculeastrum) – Африкаға тән уылдырық өсімдік. Улы, қауіпті, тікенді бұта, шаруашылыққа зиянды. Қасиеттері мен сипаттамалары туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өсімдік түрі
Species of plant
Solanum aculeastrum көбінесе сода алмасы, сода алмасы түнгі көлеңкесі, ешкі алмасы, улы алма немесе "ащы алма" деп аталады. Бұл Африкадан шыққан улы түнгі көлеңке түрі және нағыз алмамен тек қана алысқан байланысты. "Сода алмасы" атауы, жемістің жуғыш қасиеттеріне байланысты "Содом алмасынан" өзгерген болуы мүмкін.
Solanum aculeastrum is commonly known as soda apple, sodaapple nightshade, goat apple, poison apple, or more ambiguously as "bitter apple". It is a poisonous nightshade species from Africa and only distantly related to true apples. The term "soda apple" probably derives from "Sodom apple", modified due to the fruit's detergent properties.
Сипаттама
Бұл тропикалық Африканың оңтүстігінде, Оңтүстік Африкаға дейін, топырақ, жер бедері және климат жағдайларының кең ауқымында өсетін бұта немесе кішкентай ағаш. Ол көп тармақты болып, 1–5 метр биікке жетеді, көптеген өткір, ілгекті, қоңыр түсті тікендері бар. Жапырақтары жұмыртқа тәрізді, 15 см-ге дейін ұзын, 13 см-ге дейін ені бар, тілімделген жиектері мен мамық астыңғы жағы бар. (Оңтүстік Африкада) қыркүйектен шілдеге дейін гүлдейді, қарашадан наурызға дейін гүлдеудің шыңына жетеді. Гүлшолпандары ақтан ақшыл қызғылт түске дейін, аналықты қоршап тұрады, гүлдің де ащы, қышқыл иісі бар. Сәуірден қаңтарға дейін жеміс береді, маусым мен қарашада жеміс пісуі ең жоғары шарына жетеді. Бұл тегіс, дөңгелек жидектердің диаметрі 6 см, піскен кезде жасылдан сарыға өзгереді. Бұл жидектерде улы алкалоид соланиннің жоғары концентрациясы бар. *Aculeastrum* түрінің атауы бұтаның көп бөлігін әшекейлейтін тікендерге сілтеме жасайды.
It is a shrub or small tree native to tropical Africa south to South Africa, in a wide range of soil, terrain, and climatic conditions. It is highly branched and reaches 1–5 m high, with numerous sharp, hooked, brown thorns. The leaves are ovate, up to 15 cm long and 13 cm broad, with lobed margins and downy undersides. It flowers (in South Africa) from September to July, peaking from November to March. The petals are white to pale violet surrounding the ovary, the flower also has a bitter, sour smell. These yield to fruit from April to January, peaking in June and November. These smooth, round berries are 6 cm in diameter and fade from green to yellow as they ripen. These berries contain high levels of the poisonous alkaloid solanine. The species name aculeastrum refers to the thorns that adorn most parts of the shrub.
Қолданылуы
Тығыз өсуі мен тікенділігіне байланысты сода алмасы малдарды ұстауға арналған тірі қоршау және тосқауыл ретінде қолданылады. Оның құрамында сапонин көп болғандықтан, көбінесе сабынның орнына пайдаланылады. Зуллулардың дәстүрлі тәжірибелерінде жемісі жас, қайнатылған немесе күйдірілген күйінде түрлі дерттерді, соның ішінде қатерлі ісік, тіс ауыруы және тері жұқпаларын емдеу үшін қолданылады.
Because of its dense growth and prickly nature, soda apple is used as a hedge and living barrier for containing livestock. It is often used as a soap replacement, as it is high in saponin. Traditional Zulu practices use the fruit fresh, boiled, or charred in herbal medicine to treat a wide variety of afflictions, including cancer, toothaches, and ringworm.