Кіріспе

Фокстрот класының шабуылдау су асты кемесі

B-39 – Кеңес Әскери-теңіз күшінің 641 жобалық дизельдік-электрлік шабуылдау су асты кемесі болған. Оның таңбаламасындағы "Б" әрпі ("Б") – "үлкен" деген мағынаны білдіретін "большая" (bolshaya) сөзінің аббревиатурасы. "Фокстроттар" Кеңес Әскери-теңіз күшінің ядролық емес ең ірі су асты кемелері болды. 2005 жылы B-39 Сан-Диегодағы (АҚШ, Калифорния) Теңіз мұражайында музейлік экспонат ретінде қойылды. 2021 жылдың қазан айында нашарлап бара жатқан су асты кемесін коллекциядан алып тастап, оны жою туралы шешім қабылданды.

КСРО-дан кейінгі тарих

B 39 1994 жылдың 1 сәуірінде қызметтен шығарылды және Финляндияға сатылды. Ол сол жерден 1996 жылы Ванкувер аралына, ал 2002 жылы Сиэтл қаласына сатылғаннан кейін 2005 жылдың 22 сәуірінде Калифорния штатының Сан-Диего қаласына жетіп, Сан-Диего теңіз мұражайының экспонаты болды. Қызмет істеген кезінде болмаған "Қара жесір" және "Кобра" аттарын ол иеленді. B 39 мұражайға айналғанда, оның шабуылдық перископының басқару бөлмесі арқылы өтетін бөлігіндегі қаптамасы кесілді. Құрылысы бойынша, "Фоктрот" перископтарына тек басқару мұнарасынан ғана қол жеткізуге болады, ал мұражайда ол жабық. Қаптаманы кесіп тастағаннан кейін, туристер ішінара көтерілген перископ арқылы қарауға мүмкіндік алды (ол Мидуэй мұражайына қарай бағытталған, шамалы қашықтықта). Дегенмен, осы түсіндірілмейтін өзгеріс перископты басқару бөлмесінен де пайдалануға болатын жаңсақ ой тудырды. 2000 жылы Ванкуверде сақтаулы тұрғанда, B 39 "Жұлдыздық қақпа SG 1" сериалының "Кіші жеңістер" (S04E01) атты эпизодында түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды. 2010 жылы B 39 теңіздің түбіндегі су астына шомылуға арналған риф құру үшін батыру ұсынылды, бірақ мұғалімдер мен энтузиастардың қарсылығы салдарынан су асты кемесі тағы бір кезеңге мұражайда қалды. 2012 жылы B 39 "Фантом" (2013) фильмінің түсірілім алаңы болды. 2010 жылдары B 39 қатты тот басып, сыртқы корпусында және жоғарғы палубасында үлкен тесіктер пайда болды. 2021 жылдың қазан айында мұражай су асты кемесін коллекциясынан шығару туралы шешім қабылдады. 2022 жылдың 7 ақпанында ол Мексиканың Энсенада қаласына металл тескілеуге жіберілді.