Келісімшарт бойынша кешігу үшін өтемақы. Нақты және алдын ала белгіленген залал (LAD) – бұзушылық жағдайында төленетін қаражат. Сот шешімінен өтемақы алу жолдары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кешіктірілген келісімшарт үшін келісілген залал өтеуі.
Damages agreed for a delay in a contract
Нақты және белгіленген залал өтеуі (LAD) деп аталатын залал өтеуі – бұл тараптар келісімшарт жасаған кезде зардап шеккен тарапқа белгілі бір бұзушылық (мысалы, мерзімінен кешіктірілген орындау) болған жағдайда өтемақы ретінде алуға тиіс соманы алдын ала белгілейді. Бұл, ең алдымен, залал өтеуін анықтау қиын болған жағдайларда қолданылады. Бұзушылықты жоюға жұмсалатын ықтимал шығындардың орташа мөлшері пайдаланылуы мүмкін. English Hop Growers v Dering, 2 KB 174, CA (1928) ісі орташалау тәсілінің дұрыстығын растайтын құқықтық негіз ретінде қарастырылуы мүмкін. Егер залал өтеуі алдын ала белгіленбесе/бағаланбаса, онда өндірілетін сома "белгісіз" деп есептеледі (бұзушылық жағдайында сот немесе арбитраж органымен келісіледі немесе анықталады). Залал өтеуі туралы шарттың мақсаты – келісімшарт бұзылған жағдайда нақты залалды кейіннен анықтауға байланысты сот шығындарын болдырмау және нақтылықты арттыру. Сондықтан, олар ең қолайлы жағдайларда қолданылады: а) тараптар бұзушылық үшін алдын ала орынды өтемақы туралы келісе алса және б) сот бұзушылық кезінде әділ өтемақыны анықтауда қиындыққа тап болса. Ортақ құқық бойынша, залал өтеуінің сомасы тым жоғары болса, ол әділ өтемақы емес, жазалау шарты болып есептелуі мүмкін.
Liquidated damages, also referred to as liquidated and ascertained damages (LADs), are damages whose amount the parties designate during the formation of a contract for the injured party to collect as compensation upon a specific breach (e. g., late performance). This is most applicable where the damages are intangible. An average of the likely costs which may be incurred in dealing with a breach may be used. Authority for the proposition that averaging is the appropriate approach may be taken from the case of English Hop Growers v Dering, 2 KB 174, CA (1928). When damages are not predetermined/assessed in advance, then the amount recoverable is said to be "at large" (to be agreed or determined by a court or tribunal in the event of breach). The purpose of a liquidated damages clause is to increase certainty and avoid the legal costs of determining actual damages later if the contract is breached. Thus, they are most appropriate when (a) the parties can agree in advance on reasonable compensation for breach, but (b) the court would have a difficult time determining fair compensation at the time of breach. Under the common law, liquidated damages may not be set so high that they are penalty clauses rather than fair compensation.
Анықтама мен қолданылу аясы кеңейтілді
Австралияда өтелген залалдың анықтамасы, егер негізгі міндеттемені орындамау бірінші тарапқа зиян келтірсе немесе екінші тарапқа пайда әкелсе, онда негізгі міндеттемеге байланысты қосымша міндеттеме арқылы (яғни, бұл міндеттеме бұзушылық болуы міндетті емес) қолданылады.
In Australia, the definition of liquidated damages applies to the situations where upon the failure of a primary stipulation, imposes a detriment to the first party or a benefit to the second party by a secondary stipulation collateral to the primary stipulation (i. e. it does not have to be a breach).
Сот үкімдері
Құрылыс шарты жағдайларында соттар кейде жойылған залалдар туралы ережелерді күшіне енгіруден бас тартып, екі тараптың да жобаның жалпы кешігуіне себеп болған жағдайда, бірдей кешігу доктринасын қолданады. 2015 жылғы Unaoil Ltd v Leighton Offshore PTE Ltd ісінде, екі тарап арасындағы өзара түсіністік меморандумы (МТМ) Leighton компаниясының Unaoil компаниясына құрылыс және инженерлік келісімшарт бойынша тендер ұтып алған жағдайда жұмыстың субподрядтау жоспарларын егжей-тегжейлі сипаттады. МТМ-ға жойылған залалдар туралы келісім де кірді. МТМ қол қойылғаннан кейін екі рет түзетілді, соның ішінде Unaoil компаниясына төленетін сомаға енгізілген өзгертулер де болды. Сот МТМ келісімге қол қойылған кезде жойылған залалдар шарты шығындарды шындыққа сәйкес алдын ала бағалауға негізделген болуы мүмкін екенін, бірақ келісімге түзетулер енгізілген кезде қайта қарастырылмағанын және түзетілмегенін анықтады, демек ол күшіне енбейді. Бұл шешім шартыға түзетулер енгізілген кезде, әсіресе түзету шартының құнына қатысты болса, жойылған залалдар туралы барлық ережелерді қарап шығу және қажет болған жағдайда түзету қажет екенін білдіреді. Сот осы төлемдердің келісімшарт таласын бұзғаны үшін өтемақы емес, көрсетілген қызмет үшін төленгеніне шешім берді.
In the case of construction contracts, courts have occasionally refused to enforce liquidated damages provisions, choosing to follow the doctrine of concurrent delay when both parties have contributed to the overall delay of the project. In the 2015 case of Unaoil Ltd v Leighton Offshore PTE Ltd., a Memorandum of Understanding (MoU) between the two parties detailed plans for Leighton to sub contract work to Unaoil if they won a bid for a construction and engineering contract. The MoU included an agreement on liquidated damages. The MoU was amended on two occasions after it had been agreed, including an amendment to the amount to be paid to Unaoil. The court found that although the liquidated damages clause may have been based on a genuine pre estimate of loss at the time the MoU was agreed, it had not been reviewed or amended at the times when the agreement was amended and therefore was unenforceable. The ruling means that when a contract is being amended, particularly if the amendment is relevant to the value of the contract, any liquidated damages clauses should be reviewed and amended if necessary. The court ruled that the charges were a charge for a service, and not a penalty for damages for breaching a contract term.
Австралия
2012 жылы Австралияның Жоғарғы соты Австралияның Федералды сотының «ANZ банкі салған қосымша төлемдер» орындалмауы мүмкін жаза емес деген шешіміне қарсы шағымды қабылдады. Жоғарғы сот төлемдер шарт бұзылған кезде ғана емес, жалпы түрде айыппұл ретінде қарастырылуы мүмкін екенін анықтады. ANZ шағымдануға мәлімдеді. 2015 жылы толық құрамды сот судья Гордонның бірінші инстанциядағы шешімін күштен шығарды, онда ANZ клиенттерінен несие картасы бойынша кешіктірілген төлемдер үшін алынған төлемдер заң және әділеттік тұрғысынан айыппұл болып саналады (демек, олар негізінен күшін жойды). Бұл шешім судья Гордонның ANZ банкі алған сыйлық, сыйсыздық және лимиттен асып түскен төлемдер айыппұл емес, артық өтімділік немесе әділетсіздік емес деген қорытындысын қолдады. Шешім нақты мән-жайларға байланысты болғанымен, айыппұлға негізделген басқа да топтық сот процестеріне үлкен тосқауыл болды. Пациокко Жоғарғы сотқа шағым түсірді. Банктің заңды мүдделеріне әсер ететін шығындарды дайындау, реттеушілік капитал және өндіріс шығындары толық құрамды сот дұрыс сипаттады деп шешкенде, Жоғарғы сот шағымды қарауға рұқсат бермеді. Сот бұл санаттағы шығындарды залап ақысы арқылы өндіріп алу мүмкін болмауы бұл қорытындыны өзгерте алмайтынын мәлімдеді. Сонымен қатар, кешіктірілген төлемдердің нақты зиянды алдын ала бағалау еместігі және алынған сомалардың банктің өзіне келген нақты зиянмен пропорционалды еместігі кешіктірілген төлемдерді айыппұлға айналдырмады. Жоғарғы сот.
In 2012, the High Court of Australia allowed an appeal against findings of the Federal Court of Australia that 'exception fees' imposed by the ANZ Bank could not constitute an unenforceable penalty. The High Court found that fees were not incapable of being characterised as penalties merely because they were not charged upon breach of contract. ANZ appealed. In 2015, the full court overturned Justice Gordon's first instance judgment that credit card late payment fees charged by ANZ to its customers constituted penalties at law and equity (and were therefore largely unenforceable). The decision otherwise upholds Justice Gordon's findings that honour, dishonour and overlimit fees charged by ANZ were not penalties, unconscionable or unfair. While the decision is very fact specific, it represented a major setback for other class actions based on penalties. Paciocco appealed to the High Court. The last chapter of the bank fees saga took place in July 2016 where the High Court dismissed the appeal for leave and held that the full court was correct to characterise the loss provision costs, regulatory capital costs and collection costs as affecting the legitimate interests of the Bank. The Court asserted that the fact that those categories of costs could not be recovered in an action for damages did not alter that conclusion. Further, neither the fact that the late payment fees were not genuine pre estimates of damage nor the fact that the amounts charged were disproportionate to the actual loss suffered by itself rendered the late payment fees penalties. High Court
Ислам құқығы
Ислам заңы келісімшарттардағы гарарды (белгісіздікті) тыйымдайды, ал белгіленген сомадағы залап ақысы ережелері келісімшарт бойынша келтірілген залалдардың белгісіздігін жоюдың тиімді механизмі болып табылады.
Islamic law prohibits gharar (uncertainty) in contracts, and liquidated damages provisions are a favored mechanism to overcome uncertainty regarding contractual damages.