Кіріспе

Заң бойынша, келісімшарттық міндетті орындаудың мүмкін болмауы – келісімшартты орындамаудың себебі болып табылады. Келісімшартты орындаудың мүмкін болмауы, орындаудың мүмкін болмауы немесе келісімшартты орындаудың мүмкін болмауы туралы доктрина – келісімшарт құқығындағы доктрина. Келісімшарт құқығында мүмкін болмау – жағдайлардың өзгеруіне (немесе бұрыннан бар жағдайлардың анықталуына) байланысты, келісімшарттың негізгі болжамы болған және олар орын алмаған жағдайда, келісімшартты орындауды тікелей мүмкін емес ететін, міндеттерді орындамауға рұхсат береді. Мысалы, егер Эбенезер 1 қазанда үйін бояу үшін Эразмға 100 фунт стерлинг төлеуге келісім жасаса, бірақ үй қыркүйек айының соңына дейін өртеніп кетсе, Эбенезер Эразмға 100 фунт стерлинг төлеу міндетінен босатылады, ал Эразм Эбенезердің үйін бояу міндетінен босатылады; алайда, Эразм үйі өртенгенге дейін Эбенезерге көрсеткен кез келген пайданың құны үшін әділетсіз байыту теориясы бойынша сотқа жүгінуге құқылы. Келісімшарттың тараптары «тозақ немесе жоғары су» шартын қосып, мүмкін болмауды ескермеуге таңдауы мүмкін, бұл келісімшартты аяқтау физикалық тұрғыдан мүмкін болмаған жағдайда да төлемдерді жалғастыруды талап етеді. Кейде соғыс салдарынан келісімшартты орындау мүмкін болмайды.

Австралия

Көңілді қалдыру көбінесе орындаудың мүмкін болмауымен байланысты. Шарттың нысанының жоқтығы (бастапқы) орындаудың мүмкін болмауы болып табыла ма, жоқ па, McRae v Commonwealth Disposals Commission ісін қараңыз. Сондай-ақ, Res extincta қараңыз.

Англия мен Уэльс

Келісім-шарт орындаудың мүмкін болмауы себепті бұзылуы мүмкін. 1997 жылы Даунс Англия мен Уэльсте мүмкін еместік пен орындаудың қиындығы екі бөлек ұғым екенін, ал орындаудың қиындығы көбінесе келісім-шартты бұзбауға себеп болатынын айтты. Ортақ құқық бойынша мүмкін еместік доктринасын қалыптастырған ағылшын ісі – Тейлор Калдвеллке қарсы іс.

Жаңа Зеландия

Wilkins and Davies Construction Co Ltd v Geraldine Corporation [1958] NZLR 985 қатысты.

Оңтүстік Африка

Шарт орындаудың кейіннен мүмкін болмауы себепті тоқтатылуы мүмкін.

Америка Құрама Штаттары

Жалпы құқық бойынша, "мүмкін емес" деген қорғаныс қолданылуы үшін орындалу бір тарап үшін тек қиын немесе күтпегендей қымбат болуы жеткіліксіз, оны іске асырудың ешқандай мүмкіндігі болмауы керек. Алайда, АҚШ-та бұл доктрина бойынша "мүмкін еместік" орындалуы жоспарланған міндетті орындауға болатын жағдайларда да туындауы мүмкін, бірақ бұл шамадан тыс және негірсіз шығындарға байланысты болса, яғни коммерциялық тұрғыдан орындау мүмкін болмаса. Екінші жағынан, кейбір АҚШ дереккөздері "мүмкін еместік" пен іс жүзінде орындау мүмкін болмауын байланысты, бірақ жеке қорғаныс ретінде қарастырады.