Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Македония патшайымы б.з.д. 393-369 жылдары.
Queen of Macedon from 393 to 369 BC
Евридика (гр. Εὐρυδίκη – «ευρύς» eurys, "кең" және «δίκη» dike, "құқық, әдет-ғұрып, қолдану, заң; әділдік" сөздерінен құралған, сөзбе-сөз "кең әділдік" деген мағынаны білдіреді) – ежелгі Македония патшайымы және Македония патшасы Аминтас III-нің әйелі. Әдебиеттік деректер, жазулар мен археологиялық қазбалар оның македониялық өмірде маңызды қоғамдық рөл атқарғанын және саяси аренада белсенділік танытқанын көрсетеді. Евридиканың саяси қызметі Македония тарихындағы шешуші кезең болып табылады. Ол саяси іс-қимылға белсенді түрде қатысып, саяси ықпалға қол жеткізген алғашқы патшайым.
Eurydice (Greek: Εὐρυδίκη – from ευρύς eurys, "wide" and δίκη dike, "right, custom, usage, law; justice", literally "wide justice") was an Ancient Macedonian queen and wife of king Amyntas III of Macedon. Literary, inscriptional and archaeological evidence indicates that she played an important public role in Macedonian life and acted aggressively in the political arena. Eurydice's political activities mark a turning point in Macedonian history. She is the first known royal woman who actively took political action and successfully exerted political influence.
Ерте өмір
Эвридика шамамен б.з.д. 410–407 жылдары дүниеге келген. Сиррастың тегі даулы, көбінесе Иллириялық және Линкестиандық шығу тегі арасындағы мәселе, бірақ олар бір-бірінсіз де болуы мүмкін. Оның анасы Линкест патшасы Аррабейдің қызы болған, ол дорийлік грек Бакиадтар әулетіне жататынын мәлімдеген.
Eurydice was born at approximately 410–407 BC. Sirras' origin is disputed, mainly between an Illyrian and a Lynkestian descent, not mutually exclusive. Her mother was the daughter of the Lynkestian king Arrhabaeus, who claimed membership to the Doric Greek Bacchiadae family.
Македонияның патшайымы
Македония патшасы Аминтас III шамамен б.з.б. 390 жылы жас князь Евридикаға үйленді, бұл, мүмкін, Македонияның иллирийлер мен линкестійлермен одағын нығайтуға, немесе б.з.б. 393 жылы иллирийлер немесе иллирийлік-линкестій коалициясынан жеңілгеннен кейін линкестійлерді иллирийлермен болған тарихи одақтан бөліп алу мақсатымен жасалған болуы мүмкін. Он жыл өткен соң, патша Аминтас III өзінің патшалығының бір бөлігін грек халкидтеріне сеніп тапсыруға мәжбүр болды, бірақ олар оны қайтарудан бас тартты және б.з.б. 382 жылға қарай өз билігін батысқа қарай кеңейтіп, Македонияның астанасы Пелланы да қамтыды. Сол кездегі грек мемлекеттерінің ең қуаттысы – Спарта араласып, 379 жылы Аминтасты оның астанасына қайтарды, бірақ Македония Спартаға бағынуға мәжбүр болды. Бұл, әрине, сол кездегі мәдениет ауызша сақталып, сауаттылық білімнің негізгі шарты болмағандықтан, тіпті байып, оқылатын уақыты бар адамдар үшін де осылай болды. Кейін Евридика Птолемейге үйленді. Евридиканың үлкен ұлының қанына қан жұқтырған адамға өз еркімен үйленгені күмәнді, ол, көбінесе, қалған ұлдарының мұрагерлік құқығын қамтамасыз ету үшін осы қадамға барған болуы мүмкін. Таққа талапкер Паузания Македонияда үлкен қолдауға ие болды. Патшайым Евридика әкесінің асырап алған ұлы болған афиналық генерал Ификраттан өзінің екі ұлы үшін тақты қорғауды сұрады. Ификрат Паузанияны елден қуды. Птолемейдің бұл мәселеге қатысы бар екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ, сондай-ақ Ификратқа Евридикадан басқа біреудің әсер еткенін аңғартуға негіз жоқ. Тіпті Птолемей оны ынталандырған болса да, саяси және әскери істерге оның сәтті араласуы өте батыл және бұрын-соңды болмаған, патшайымның ерекше ісі болып табылады. Евридиканың қабірі 1987 жылы грек археологы Манолис Андроникос Вергинада (көне Айгай) басқа македондық патшалық қабірлермен бірге тауып, анықтады. Вергина – ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұралық орны. 2001 жылдың жазында, 13 тамыз бен 9 қыркүйек аралығында Евридиканың қабірі тоналып, жеті мәрмәр мүсін ұрланды.
King Amyntas III of Macedon married the young princess Eurydice in about 390 BC, probably in a Macedonian effort to strengthen the alliance with both the Illyrians and Lynkestians, or to detach the Lynkestians from their historical alliance with the Illyrians, after he was defeated by Illyrians or an Illyrian Lynkestian coalition in 393 BC. Ten years later king Amyntas III was forced to entrust a portion of his kingdom to the Greek Chalcidians, who refused to relinquish it, and by 382 BC had extended their control westward, including Macedon’s capital Pella. Sparta, the most powerful of the Greek states at that time, intervened and restored Amyntas to his capital in 379 BC, but Macedonia had to accept subservience to Sparta. probably due to being part of a culture that still was heavily oral in nature and where literacy was not fundamental to knowledge, even more in the case of those who had the wealth and leisure to be read to. Later on Eurydice married Ptolemy. It is unlikely that Eurydice voluntarily married her eldest son's murderer, most probably she acted to ensure the succession of her remaining sons. A new pretender of the throne, Pausanias was very popular and was attracting support in Macedonia. Queen Eurydice asked the Athenian general Iphicrates (their father's adoptive son) to protect the throne for her two sons. Iphicrates drove out Pausanias. There is no evidence that Ptolemy had any role in this matter, or suggests that anyone other than Eurydice would have influenced Iphicrates. Even if she was prompted by Ptolemy, her successful intervention in political and military affairs remains remarkably bold and without any known precedent, an extraordinary act for a royal woman. Eurydice's tomb was found and identified by the Greek archaeologist Manolis Andronikos in 1987 in Vergina (ancient Aigai), a UNESCO World Heritage Site, along with other royal Macedonian tombs. In the summer of 2001, between August 13 and September 9 the tomb of Eurydice was robbed and seven marble figurines had been taken.
Ата-бабалар мен жер телімдері туралы даулар
Евридиканың ұлы Филипп II-ді македониялықтар грек емес деген ежелгі айыптамадан қорғау үшін Эсхин Филиппті "толығымен грек" деп жариялаған. Страбон Евридиканың анасы арқылы Коринф қаласының дорийлік грек Бакиад тайпасының бір тармағынан тарағанын айтады, ал Плутарх, Либаний және 10 ғасырдағы византиялық «Суда» энциклопедиясы Евридиканың иллирийлік болғанын нақты көрсетеді. Кейбір қазіргі тарихшылар мұндай сипаттаманы «жала жабу» деп санайды, оның Афинадан бастау алғанын және Филипптің тегі грек емес деп жамандау арқылы оның абыройын түсіруге бағытталғанын айтады. Сиррасқа келетін болсақ, Евгений Н. Борза, А. Б. Босворт және Кейт Мортенсен сияқты қазіргі ғалымдар мен тарихшылар иллирийлік текті қолдайды, ал Роберт Малколм Эррингтон, Н. Г. Л. Хаммонд және Чарльз Ф. Эдсон Линкестийлік текті қолдайды. Плутархтың бір фрагментінде Евридика бала тәрбиесінде үлгілі ана ретінде сипатталған.
In order to defend Eurydices' son Philip II from ancient allegation that Macedonians were non Greeks, Aeschines had publicly described Phillip as being "entirely Greek". Strabo claims that, through her mother, Eurydice descended from a branch of the Doric Greek Bacchiadae clan, originally of Corinth, Plutarch explicitly states that Eurydice was an Illyrian, so does Libanius and thus is stated in the massive 10th century Byzantine encyclopaedia, Suda. Some modern historians see this characterization as "slander", arguing that it originated from Athens, which sought to discredit her son, Philip, by defaming him as having non Greek ancestry. As for Sirras, Eugene N. Borza, A. B. Bosworth and Kate Mortensen, among modern scholars and historians, support an Illyrian ancestry, while Robert Malcolm Errington, N. G. L. Hammond, and Charles F. Edson support a Lynkestian ancestry. whereas a Plutarch's passage describes Eurydice as a good model in the education of children.