Кіріспе
Марсель Дюшанның "Баспалдақтан төмен түсетін жалаңаш әйел" суреті, No. 2 (французша: Nu descendant un escalier n° 2) – Марсель Дюшанның 1912 жылы салған картинасы. Бұл туынды модернизмнің классикасы саналады және сол кезеңнің ең әйгілі туындыларының біріне айналды. 1912 жылы Париждегі Тәуелсіздер салонында алғаш рет көрсетілгенге дейін кубистер оны тым футуристік деп санады. Кейін ол 1912 жылдың 20 сәуірінен 10 мамырына дейін Барселонадағы Galeries Dalmau's Exposició d'Art Cubista көрмесінде кубистермен бірге қойылды. Содан кейін картина Нью-Йорктегі 1913 жылғы Armory Show көрмесінде көрсетіліп, сынға ұшырады. "Баспалдақтан төмен түсетін жалаңаш әйел", No. 2 Гиллем Аполлинердің 1913 жылғы "Les Peintres Cubistes, Méditations Esthétiques" кітабында жарияланды. Қазір ол Филадельфия өнер мұражайының Луиза және Уолтер Аренсбергтер коллекциясында сақталуда.
Nude Descending a Staircase, No. 2 (French: Nu descendant un escalier n° 2) is a 1912 painting by Marcel Duchamp. The work is widely regarded as a Modernist classic and has become one of the most famous of its time. Before its first presentation at the 1912 Salon des Indépendants in Paris it was rejected by the Cubists as being too Futurist. It was then exhibited with the Cubists at Galeries Dalmau's Exposició d'Art Cubista, in Barcelona, 20April10May 1912. The painting was subsequently shown, and ridiculed, at the 1913 Armory Show in New York City. Nude Descending a Staircase, No. 2 was reproduced by Guillaume Apollinaire in his 1913 book, Les Peintres Cubistes, Méditations Esthétiques. It is now in the Louise and Walter Arensberg Collection of the Philadelphia Museum of Art.
Сипаттама
Сурет, 147 см × 89,2 см (57,9 дюйм × 35,1 дюйм) өлшемді, портреттегі мақтаға майлы бояу, ақшыл және қоңыр түстерде абстрактілі қозғалыс көрсететін тұлғаны бейнелейді. Фигураның көзге көрінетін "дене бөліктері" біріне ішкі орналасқан, конустық және цилиндрлі абстрактілі элементтерден құралған, олар ырғақтылықты және фигураның өзіне бірігу қозғалысын ұсынатын етіп жинақталған. Қара контурлар дене пішінін шектейді, сонымен қатар қозғалыс сызықтары ретінде қызмет етеді, фигураның динамикасын күшейтеді, ал үзіліс-үзіліс сызықтардың доғалары жамбас аймағының ителу қозғалысын көрсетеді. Қозғалыс сол жоғарғы бұрышынан оң төменгі бұрышына қарай сағат тіліне қарсы бұрылғандай, онда төменгі оңнан жоғарғы солға дейінгі көрінетін тоңған тізбектің градиенті анық байқалады, оның өршуі "ескі" бөлікті имитациялауға бағытталған сияқты. Сурет шеттерінде баспалдақтар қара түспен белгіленген. Сурет ортасы жарық пен қараңғының қосындысынан тұрады, ал шеттерге жақындаған сайын олардың араласуы күшейеді. Жалпы, жылы, монохромды, жарқын палитра сары-окрадан бастап қара, дерлік қара түске дейін өзгереді. Түстер мөлдір. Суреттің сол төменгі бөлігінде Дюшан "NU DESCENDANT UN ESCALIER" деген атауды ірі әріптермен жазған, ол туындымен байланысты болуы немесе болмауы мүмкін. Фигура адам денесін бейнелей ме деген сұрақ жауапсыз қалды; фигура оның жасы, ерекшелігі немесе мінезі туралы ешқандай ақпарат бермейді, ал "nu" гендері еркек. 1967 жылы күтпеген өлімінен аз бұрын Пьер Кабанмен сұхбаттасқанда Дюшан "Жылаңаш баспалдақтан түсіп бара жатқан №2" туындысының Армори Шоуда (төменде қараңыз) қоздырған үлкен қызығушылыққа тоқталды: "Кенваға деген қызығушылықты оның атауы тудырды. Жылаңаш әйелдің баспалдақтан түсіп келе жатқанын салуға болмайды, бұл қарапайымдыққа қарсы келеді".
Шығу тегі
Армори көрмесінде картинаны Сан-Францисколық заңгер және өнер сатушы Фредерик С. Торри сатып алып, оны Берклидегі үйіне іліп қойды. 1919 жылы, картинаның толық көлемдегі көшірмесін жасап алғаннан кейін, Торри түпнұсқасын Луиза мен Уолтер Конрад Аренсбергтерге сатты. 1954 жылы ол Аренсбергтердің өсиеті бойынша Филадельфия өнер мұражайының қорына қосылды. Қазір ол мұражайдың тұрақты коллекциясында алдын ала эскиздермен және Дюшанның кейінгі көшірмесімен бірге қойылған.