Кіріспе

Прието Диас, ресми түрде Прието Диас муниципалитеті, Филиппиннің Sorsogon провинциясындағы 5-ші сыныптағы муниципалитет. 2020 жылғы санақ бойынша халқы 22 644 адамды құрайды.

**Тарих**

Прието Диас қаласы бұрынғы Bacon муниципалитетінің (қазіргі Sorsogon қаласының Bacon ауданы) Визитасы болған. Қалаға қазіргі атауы екі Bicolano шейітінің – әкесі Габриэль Приетоның (1853–1897) және әкесі Северино Диаздың (1862–1897) тегі берілді. Прието Диас 1903 жылдың 12 қазанында Филиппин Комиссиясының 940-шы заңымен Bacon муниципалитетінен тәуелсіздік алған кезде ұйымдастырылды. Sorsogon провинциясы 1894 жылдың 17 қазанында құрылғаннан кейін Прието Диас ұйымдастырылған жалғыз қала болды.

**География**

Прието Диас Маниладан 387 км оңтүстік-шығысқа, Legazpi қаласынан 150 км оңтүстік-шығысқа (аймақтық орталық), Sorsogon қаласынан (провинциялық астана) 20 км солтүстік-шығысқа орналасқан. Прието Диастың солтүстігінде Albay шығанағы арқылы Rapu Rapu, Albay қаласы, батысында Sorsogon қаласының Bacon ауданы, оңтүстігінде Gubat, Sorsogon, ал шығысында Тынық мұхиты жатыр. Бұл Лусон аралының ең шығыс нүктесі.

**Барангайлар**

Прието Диас саяси тұрғыдан 23 барангайға бөлінеді. Әр барангай пуроктардан тұрады, ал кейбіреулерінде сайтолар бар. 1954 жылы Carayat сайтосы бариоға айналдырылды.

* Brillante (Poblacion)
* Bulawan
* Calaо
* Carayat
* Diamante
* Gogon
* Lupi
* Manlabong
* Maningcay De Oro
* Perlas
* Quidolog
* Rizal
* San Antonio
* San Fernando
* San Isidro
* San Juan
* San Rafael
* San Ramon
* Santa Lourdes
* Santo Domingo
* Talisayan
* Tupaz
* Ulag

**Климат**

Прието Диас тропикалық климатқа ие. Прието Диас қаласында жыл бойы мол жауын-шашын жауады. Ең құрғақ айда да жауын-шашын көп болады. Köppen және Geiger бойынша, Прието Диас климаты Af деп жіктеледі. Прието Диас қаласындағы орташа жылдық температура 27,1 °C. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 2965 мм. Ең құрғақ ай – сәуір, 119 мм жауын-шашын жауады. Жауын-шашынның көп бөлігі желтоқсан айында түседі, орташа есеппен 514 мм. Жылдың ең жылы айы – маусым, орташа температурасы 28,2 °C. Қаңтар айында орташа температура 25,6 °C. Бұл жылдың ең төменгі орташа температурасы. Ең құрғақ және ең ылғалды айлар арасындағы жауын-шашынның айырмашылығы 395 мм. Жыл бойы орташа температура 2,6 °C-қа өзгереді. Bicol аймағында тайфундар жиі болып, зиян келтіретін қауіпті құбылыс. Қыркүйек, қазан және қараша айларында күшті тропикалық дауылдардан көп зиян көріледі. Филиппиндегі жоғары жылдамдықты желді дауылдардың 40%-ы Лусонның оңтүстік-шығыс бөлігінен өтеді, онда Прието Диас орналасқан.

**Демография**

**Sorsogon Ayta тілі**

2010 жылы ЮНЕСКО әлемдегі жойылып бара жатқан тілдердің 3-ші томын жариялады, онда Филиппинде 3 қауіпті тіл тіркелді. Бұл тілдердің бірі – Оңтүстік Ayta тілі (Sorsogon Ayta), 2000 жылы шамамен 150 адам сөйлеген. Тіл «қатерлі» деп жіктелді, яғни ең жас сөйлейтіндер – ата-аналар мен әже-немерелер, олар тілді ішінара және сирек қолданады және енді балалары мен немерелеріне тілді жеткізе алмайды. Егер қалған 150 адам өз ана тілдерін келесі ұрпаққа бермесе, олардың жергілікті тілі 1-2 жыл ішінде жойылады. Sorsogon Ayta халқы тек Прието Диас муниципалитетінде, Sorsogon қаласында тұрады. Олар бүкіл Филиппинде тұрып жатқан негритолықтардың бірінші толқынынан шыққан. Олар Aeta халықтарының жіктеліміне жатады, бірақ олардың өзіндік мәдениеті мен мұрасына тән ерекше тілі мен сенім жүйелері бар.

Білім

Прието Диас қаласында Білім министрлігінің Сорсогон облыстық бөлімі тікелей бақылайтын 19 бастауыш мектеп және 3 орта мектеп бар.