Буддалық медитация қозғалысы және саналылық практикасы
Vipassana movement
Випассана медитациясы: Буддалық практика, АҚШ-та кең таралған. Медитация, тыныштық, саналылық, және рухани оянуға жол ашады. Mindfulness қозғалысының тамыры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Буддистік медитация қозғалысы
Buddhist meditation movement
Випассана қозғалысы, сондай-ақ (Америка Құрама Штаттарында) Insight Meditation Movement және American Vipassana қозғалысы деп аталады, қазіргі заманғы Бирмалық Тхеравада буддизмінің бір саласы болып табылады. Ол "таза көріп білуді" (сукха Випассана) қол жеткізу және буддалық үйретімдерді сақтау мақсатымен таратылды. 1950-жылдардан бері кеңінен танымал болған бұл қозғалыс, 1970-жылдардан бастап Батыс елдерінде дхиянаға бағытталған саналылық қозғалысына жол ашты. Олар Батыс ұстаздарына да әсер етті, олар жаңа қағидаларға күмәнмен қарап, түрлі тәжірибелер мен ілімдерді біріктіре отырып, көбінесе либералды көзқарас ұстанды. 1980-жылдардан бастап Випассана қозғалысының орнына, негізінен діннен алыстатылған "саналылық" практикасы кеңінен таралды. Бұл практиканың түбі Дзен және Випассана медитациясында жатыр және Випассана медитациясының танымалдылығын асып түсті. Соңғы тәсілде, Випассананың орнына "қазіргі сәтте, мақсатты түрде және үкімсіз назар аудару арқылы туындайтын саналылық" орталық практика болып табылады.
The Vipassanā movement, also called (in the United States) the Insight Meditation Movement and American Vipassana movement, refers to a branch of modern Burmese Theravāda Buddhism that promotes "bare insight" (sukha Vipassana) to attain stream entry and preserve the Buddhist teachings, which gained widespread popularity since the 1950s, and to its western derivatives which have been popularised since the 1970s, giving rise to the more dhyana oriented mindfulness movement. They have also influenced western teachers, who have tended to take a more liberal approach, questioning the new orthodoxy and integrating various practices and doctrines. Since the 1980s, the Vipassana movement has given way to the largely secularized "mindfulness" practice, which has its roots in Zen and Vipassana meditation, and has eclipsed the popularity of Vipassana meditation. In the latter approach, mindfulness, understood as "the awareness that arises by paying attention on purpose, in the present moment, and non judgmentally", is the central practice, instead of Vipassana.
Медитация әдістері
Випассана қозғалысы випассананы пайдаланып, даналыққа жетудің негізгі құралы ретінде өмірдің үш белгісіне түсіністік алуға баса назар аударады, соның арқасында оянудың бастапқы кезеңіне қол жеткізіп, ағынға кіруші, тіпті толық азаттыққа ие болуға болады. Бұл практикалар Сатипатхана суттасы, Висуддимагга және басқа да мәтіндерге негізделген, олар сатипатхана мен тікелей түсіністікке баса назар аударады. Әртүрлі қозғалыстар саматха және випассана медитациясының түрлерін қолдайды. Әртүрлі випассана ұстаздары да инсайт білімдерінің схемасын пайдаланады, бұл медитацияның даму барысында әрбір тәлімгер өтетін инсайттың кезеңдері. Аналайоның «Теравадалық көрегендік медитациясының динамикасы» еңбегінде: «Осы схемаға осы үш медитация дәстүрінде берілген маңызды орын Махаси (1994, 13-32) және Па Аук (2003, 255-277) еңбектеріндегі инсайт білімдерін егжей-тегжейлі қарастыруда көрінеді. Гоенка ұзақ курстардағы лекцияларында осы мәселені толыққанды қамтиды, бірақ олар жарияланбаған. Дегенмен, У Ба Кхин шәкірті Чит Тиннің (1989, 121-бет) еңбегінде инсайт білімдеріне қысқаша шолу жасалған». Бұл практика көбінесе 10 күндік семинарларда оқытылады, онда 3 күн назардың тұрақтылығы мен дәлдігін арттыру мақсатында анапанасати практикасына арналады, ал қалған уақыт «денеге шолу» практикасы түріндегі випассанаға беріледі, онда медитатор дене арқылы бөліктермен немесе толығымен өтеді, пайда болатын әртүрлі сезімдерге реакция жасамастан назар аударады. Бхикху Аналайоның сөзіне сәйкес, «қазіргі таңда осы медитация түрі әлемдегі ең көп таралған инсайт медитациясы болып табылады».
The Vipassanā movement emphasizes the use of Vipassanā to gain insight into the three marks of existence as the main means to attain wisdom and the beginning of awakening and become a stream enterer, or even attain full liberation. The practices are based on the Satipatthana sutta, the Visuddhimagga, and other texts, emphasizing satipatthana and bare insight. The various movements espouse forms of samatha and Vipassanā meditation. The various Vipassana teachers also make use of the scheme of the insight knowledges, stages of insight which every practitioner passes through in their progress of meditation. refn|group=note|name=insightknowledges|The Dynamics of Theravāda Insight Meditation by Analyo, "The key position accorded to this scheme in each of these three meditation traditions is reflected in the detailed treatments of the insight knowledges in Mahāsi (1994, 13 32) and Pa Auk (2003, 255 277). Goenka covers the same ground in detail in his talks during long courses, which have not been published. Nevertheless, a brief survey of the insight knowledges by another student of U Ba Khin can be found in Chit Tin (1989, 121f)." The practice is usually taught in 10 day retreats, in which 3 days are given to the practice of anapanasati, intended to increase consistency and precision of attention, and the rest of the time is given to Vipassanā in the form of "body sweep" practice in which the meditator moves through the body in sections, or as a whole, paying attention to the various sensations that arise without reacting to them. According to Bhikkhu Analayo, "this form of meditation has by now become what probably is the most widely taught form of insight meditation world wide."
Басқа оқытушылар
Рут Денисон (1922–2015) – У Ба Кхин әдісінің тағы бір тәжірибелі ұстазы. Анагарика Муниндра С. Н. Гоенка мен Махаси Саядаудың екеуінен де оқыды және екі дәстүрді үйлестірді. Дипа Ма оның шәкірті болды.
Ruth Denison (1922–2015) was another senior teacher of the U Ba Khin method. Anagarika Munindra studied with both S. N. Goenka and Mahasi Sayadaw, and combined both lineages. Dipa Ma was a student of his.
Мұғалімдер
"Жаңа бірмалық әдісті" У Нарада (1868–1955) жасады және оның шәкірті Махаси Саядау (1904–1982) танымал етті. Ол 1939 жылы Шри-Ланкаға енгізілді, бірақ 1950-ші жылдары бірмалық монахтардың келуімен кеңінен танылды, онда ол қарапайым халық арасында үлкен даңққа ие болды, алайда саматтаны ескермегендігі үшін қатаң сынға ұшырады. Батыстың көптеген көрнекті Випассана ұстаздары (Голдштейн, Корнфилд, Зальцберг) Махаси Саядаумен және оның шәкірті Саядав У Пандитамен оқыды. Ньянапоника Тера (1901–1994) он жылдықтардың басында қаһарлы түрде санын толықтырып, өзінің жарияланымдары арқылы Випассанаға қызығушылықты арттырды. Танымал ұстаз Бхикху Бодхи – Ньянапониканың шәкірті. Аджхан Тонг – Махаси Саядаудан қысқа мерзім оқыған тай шебері, кейін Тайландтағы Чом Тонгта Випассананың жеке мектебін құру үшін оралды.
The "New Burmese method" was developed by U Nārada (1868–1955) and popularized by his student, Mahasi Sayadaw (1904–1982). It was introduced to Sri Lanka in 1939, but became popular in the 1950s with the arrival of Burmese monks, where it gained great popularity among the laity, but was also severely criticised because of its disregard of samatta. Most senior western Vipassana teachers (Goldstein, Kornfield, Salzberg) studied with Mahasi Sayadaw and his student Sayadaw U Pandita. Nyanaponika Thera (1901–1994) ordained already in the fifties, contributing to the interest in Vipassana with his publications. Prominent teacher Bhikkhu Bodhi is a student of Nyanaponika. Ajahn Tong was a Thai master who studied for a short time under Mahasi Sayadaw before returning to found his own Vipassana lineage at Chom Tong in Thailand.
Практика
"Жаңа Бирма әдісі" сатипатхананы (сатыпатхана) үйрену арқылы, дене мен сананың үнемі болатын өзгерістеріне жақын назар аудару және випассанаға, түсініктілікке жетуге баса назар аударады. Гил Фронсдалдың сөзінше:
The "New Burmese Method" emphasizes the attainment of Vipassana, insight, by practising satipatthana, paying close attention to the ongoing changes in body and mind. According to Gil Fronsdal:
Ньянапоника Тера "Жаңа Бирма әдісінің" сананы дамыту практикасы үшін "көзге шолу" терминін енгізді. Дегенмен, Роберт Х. Шарф буддалық практиканың мақсаты "көзге шолу" емес, "дұрыс көзқарас" қалыптастыру екенін атап көрсетеді:
Nyanaponika Thera coined the term "bare attention" for the mindfulness practice of the "new Burmese Method." Yet, Robert H. Sharf notes that Buddhist practice is aimed at the attainment of "correct view", not just "bare attention":
Могок Саядау
Могок Саядау (1899-1962) барлық тәжірибенің "тууы" мен "жойылуын" сезінудің маңыздылығын, нәрсенің өтімділігіне түсінік алудың жолы ретінде үйретті. Могок Саядау дұрыс түсінудің маңыздылығын және медитатор Випассанамен айналысқанда Тәуелді пайда болу теориясын (Патиччасамуппада) үйренуі керектігін баса көрсетті. Могок Випассана әдісі Сезімдік медитацияға (Ведананнупассана) және Ақыл-жағдай медитациясына (Читтанупассана) негізделген.
Mogok Sayadaw (1899 1962) taught the importance of the awareness of noticing the 'arising' and 'Passing away' of all experience as the way to gain insight into impermanence. Mogok Sayadaw emphasized the importance of right understanding and that a meditator should learn the theory of Dependent Origination (Paticcasamuppada) when practicing Vipassana. The Mogok Vipassana Method focuses on meditation of Feeling (Vedanannupassana) and meditation on Mind states (Cittanupassana).
Па-Аук Саядау
Па Аук Саядау әдісі классикалық теравадалық медитациялық нұсқаулық «Висуддимаггаға» тікелей негізделген. Ол төрт джхананың, яғни медитациялық шоғырлану мен терең ойға берілудің кеңінен дамуын қадағалайды. Түсіну элементі денені төрт элементті (жер, су, от және жел) сезімдер арқылы – қаттылық, ауырлық, жылу және қозғалыс – бақылау арқылы зерттеуге негізделген.
The method of the Pa Auk Sayadaw is closely based on the Visuddhimagga, a classic Theravada meditation manual. He promotes the extensive development of the four jhanas, states of meditative absorption and focus. The insight element is based on surveying the body by observing the four elements (earth, water, fire and wind) by using the sensations of hardness, heaviness, warmth and motion.
Дипа Ма
Анагарика Муниндраның шәкірті, қазіргі заманғы Бангладеш мұғалімі Дипа Ма Америкада оқытуға шақырылған алғашқы азиялық әйел ұстаздардың бірі болды. Жесір қалған, жалғыз ана Дипа Ма азаттықтың өзінің мысалы болды және Випассананы тек жабықтанба (қайтарудан) емес, сонымен қатар өмір салты ретінде үйретті (монах емес, үй иесі). Оның әйелдер мен еркектерге арналған хабары: рухани түсініктің жоғары деңгейіне жету үшін отбасыңды тастаудың қажеті жоқ, ол кең ауқымдылықты қабылдауды үйретті. Ол кішкентай балалары бар аналарды күнделікті аналық қызметтері арқылы Випассананы тәжірибелеуге ынталандырды. Бірде Джозеф Голдштейнге ол: "Әйелдердің ерлерге қарағанда артықшылығы бар, себебі олардың санасы икемдірек. Ерлер үшін мұны түсіну қиын болуы мүмкін, өйткені олар ерлер." Егер еркектер үшін үміт бар ма деген сұраққа ол: "Будда да адам болды, Иса да адам болды. Демек, сендер үшін де үміт бар." Дипа Маның метта (мейірімділік) медитациясы Випассана сессиясынан кейін орындалатын маңызды бөлік болды. Ол бес кезеңнен тұрады, ал біріншісі – сана мен жүректеп өз-өзіңе деген қайырымдылықты меңгеру, содан кейін басқа кезеңдерге көшу. Бірінші кезеңдегі дұға ағылшын тілінде былай берілген:
The modern Bangladeshi teacher Dipa Ma, a student of Anagarika Munindra, was one of the first female Asian masters to be invited to teach in America. As a widowed, single mother, Dipa Ma was a householder (non monastic) who exemplified liberation and taught Vipassanā as not only a retreat practice but also a lifestyle. Her message to women and men was you don't have to leave your family to reach high states of spiritual understanding, and she taught a radical inclusiveness. She encouraged women who were mothers of young children to practice Vipassanā through the daily activities of mothering. She once said to Joseph Goldstein that "Women have an advantage over men because they have more supple minds It may be difficult for men to understand this, because they are men." When asked if there was any hope for men, she replied "The Buddha was a man, and Jesus was a man. So there is hope for you." Dipa Ma's mettā (loving kindness) meditation instruction was a core component to be practiced after each Vipassanā session. It involves five stages, the first of which was the mastery of self compassion in mind and heart, then continuing to the other stages. The prayer of the first stage, given in English is as follows:
Илайичидеви Гоенка
Үндістандық мұғалім Илайчидеви Гоенка, Бирмада оқыған С. Н. Гоенканың әйелі және алты баланың анасы, ең кіші баласы төрт жасқа толған кезде адхиттан Випассананы тәжірибалауға кірісіп, ақырында күйеуімен бірге оқыту алаңына шығып, бүкіл Үндістан мен халықаралық деңгейдегі рухы дамыту орталықтарында және түрмелерде мыңдаған студенттерге бірлесіп сабақ берді. Випассана медитациясын жасаған тұтқындар түрмеде жүргенде тәртіп бұзушылықтарды аз қылды және қайта қылмыс жасау көрсеткіштері төмендеді. Оқушыларының ықыласымен "Матаджи" деп аталатын ол, күйеуімен бірге ән шырқауға да қатысты.
Indian teacher Ilaichidevi Goenka, was the wife of the Burmese trained S. N. Goenka and mother of six children, began practicing adhittan Vipassanā when her youngest child was four years old, eventually joining her husband on the teaching platform as co teacher to thousands of students at retreat centers and prisons all over India as well as internationally. Prisoners who do Vipassanā meditation reportedly experience less behavior problems while incarcerated and have lower rates of recidivism. "Mataji", as she is lovingly referred to by her students, also used to lead chants with her husband.
Шамбави Чопра
Үндістандық Шамбави Чопра, бұрынғы тоқыма дизайнімен айналысқан және екі баланың ажырасқан анасы, қазір Америка Ведалық зерттеулер институтының қо директоры, өзінің "Йогини: Ағартылған әйел" кітабында Германиядағы оқу орталығында өткен 10 күндік Випассана медитациялық жаттығуы туралы жазады және студенттерді Випассана практикасын зерттеуге және оны барлық құдай-анаға адал болу ретінде меңгеруге шақырады.
Indian Shambhavi Chopra, a former textiles designer and divorced mother of two who is now co director of the American Institute of Vedic Studies, writes of her 10 day Vipassanā meditation training at a retreat center in Germany in her book Yogini: The Enlightened Woman, and encourages students to explore Vipassanā practice and mastery as a devotion to the Divine Mother of all.
Түрмедегі випассана
Випассана қозғалысының дәстүрлері кейбір түрмелерде медитация бағдарламаларын ұсынды. Бір ерекше мысал 1993 жылы Үндістан түрмелерінің реформашы бас инспекторы Киран Беди, Раджастан штатындағы Жайпур түрмесінде Випассананың табысқа ие болғанын білген кезде болды. Содан кейін Нью-Дели маңындағы Үндістанның ең ірі түрмесі Тихар түрмесінде түрме қызметкерлері мен тұтқындарды қамтитын он күндік семинар өткізілді. 1994 жылдан бері Тихар түрмесінің 4-ші корпусында жыл бойы ай сайын екі он күндік курс бойынша Випассана сабақтары беріліп келеді. Бұл бағдарлама тұтқындар мен түрме сақшыларының мінез-құлқын күрт өзгертіп, жақсартқан делінеді. Он күндік курс аяқтаған тұтқындарда зорлық-зомбылық көрсету көрсеткіші төмендеді және рецидив деңгейі басқа тұтқындарға қарағанда төмен болды. Бұл жоба "Doing Time, Doing Vipassana" деректі фильмінде көрсетілген. Випассана түрме трасты арқылы Випассана түрме курстары Әлебама штатындағы Дональдсон түрмесінде тұрақты түрде ұсынылады.
Vipassanā movement traditions have offered meditation programs in some prisons. One notable example was in 1993 when Kiran Bedi, a reformist Inspector General of India's prisons, learned of the success of Vipassanā in a jail in Jaipur, Rajasthan. A ten day retreat involved officials and inmates alike was then tried in India's largest prison Tihar Jail near New Delhi. Vipassana is being taught in Jail 4 of Tihar Prisons to inmates in two ten day courses every month around the year since 1994 onwards. This program was said to have dramatically changed the behavior of inmates and jailers alike. Inmates who completed the ten day course were less violent and had a lower recidivism rate than other inmates. This project was documented in the documentary film, Doing Time, Doing Vipassana. Vipassana prison courses are routinely offered at the Donaldson Prison Facility in Alabama through the Vipassana Prison Trust.
Баспалық көздер
(автордың сайтынан, Буддизмді зерттеу бөлімі, Калифорния университеті, Беркли)
(from author website at Dept. of Buddhist Studies, UC Berkeley)