Шыян қаласы – Қытайдың Хубэй провинциясындағы қала. Халқы 3 млн-нан астам, тұрғын үйлермен жабдықталған аймағы дамыған. Қытайдың ең жайлы қалаларының бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шиян – Қытайдың солтүстік-батысындағы облыстық деңгейдегі қала. Солтүстік-шығысында Хэнаньмен, оңтүстік-батысында Чунцынмен, солтүстігінде және батысында Шэньсимен шектеседі. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 3 209 004 адамды құрады, оның ішінде 1 033 407 адам Маоцзян және Чжанван қалалық аудандарынан тұратын дамыған (немесе метрополитен) аймақта тұрды, себебі Юньян қаласы біріккен емес. 2007 жылы «Қытай қалаларының бренд құндылығы» есебінде Шиян Қытайдың өмір сүруге ең қолайлы он қаласының қатарына енді, бұл есеп 2007 жылғы Қытай қалалары форумының Бейжің саммитінде жарияланды.
Shiyan is a prefecture level city in northwestern Hubei, China, bordering Henan to the northeast, Chongqing to the southwest, and Shaanxi to the north and west. At the 2020 census, its population was 3,209,004 of whom 1,033,407 lived in the built up (or metro) area made of 2 urban districts of Maojian and Zhangwan on as Yunyang is not conurbated. In 2007, the city was named among China's top ten livable cities by Chinese Cities Brand Value Report, which was released at 2007 Beijing Summit of China Cities Forum.
Тарих
Шиян қаласы қазіргі атымен алғаш рет 1484 жылы айтылған. ҚХР құрылғаннан кейін Шиян Юн округінің (қазіргі Юньян ауданы) құрамына кірді. 1930 жылдардан 1950 жылдарға дейін Шиян Хан өзеніндегі жиі су тасқындарынан ауыр зардап шекті. Осы су тасқындарына жауап ретінде үкімет 1958 жылы Хан өзенінде су тасқындарын болдырмау, суаруға сумен қамтамасыз ету және өзенде гидроэлектр энергиясын өндіру мақсатында Даньцзянкоу су шаруашылығы жобасын іске қосты. 1960 жылдары Мао Цзэдун және басқа да үкімет шенеуніктері көтеріліс пен жауапкершілікке қаулысып, өнеркәсіпті елдің шалқарына орналастыруға тырысты. Шиян сол кезде кедейшілігімен белгілі Хубэй провинциясының солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан, бірнеше жүз шаңырақты қамтитын шағын ауыл болды. 1967 жылы жұмысшылар мен инженерлер тобы Шиянға автомобиль зауыттары мен фабрикалар (Донгфен Мотор Корпорациясының ізашары – Екінші Автомобиль Зауыты) үшін жағдайды зерттеуге жіберілді. 1969 жылы Шиян қаласы құрылды. 1969 жылы Маоның бұйрығымен Шиян қаласында жүк көлігін шығару басталды. Шиянның ең биік нүктесі – Цжуси округіндегі Конгпиң, теңіз деңгейінен жоғары, ал ең төменгі нүктесі – Данцзянкудағы Панжиаян, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Удан таулары Шиян арқылы шығыстан батысқа қарай созылып жатыр.
Shiyan was first mentioned by its current name in 1484. After the establishment of the PRC, Shiyan was part of Yun County (nowadays Yunyang District). From the 1930s through the 1950s, Shiyan was heavily impacted by frequent flooding along the Han River. In response to these floods, the government established the Danjiangkou Water Conservancy Project in 1958, a project to prevent flooding along the Han River, supply water for irrigation, and to generate hydroelectricity on the river. During the 1960s, Mao Zedong and other government officials, fearing upheaval and invasion, sought to establish industry in more remote locations. Shiyan, located in a portion of northwest Hubei then known for its poverty, was then a small village comprising a few hundred households. In 1967, teams of workers and engineers were first sent to Shiyan to survey sites for automotive plants and factories (Second Automobile Works, predecessor of Dongfeng Motor Corporation). In 1969, Shiyan City was established. By order of Mao in 1969, truck production in Shiyan commenced. The highest point in Shiyan is Congping in Zhuxi County, at above sea level, while the lowest point, Panjiayan in Danjiangkou, is above sea level. The Wudang Mountains run east west through Shiyan.
Демография
2020 жылғы мәліметтер бойынша Шиян қаласының тұрақты халқы шамамен 3 209 000 адамды құрайды. Осы ұйымдардың ішінде келесі 5 ұйым қаланың барлық аймақтарына қызмет көрсетеді: Шиян қаласының буддалық қауымдастығы, Шиян қаласының ислам қауымдастығы, Шиян қаласының протестанттық «Үш өзіндік» патриоттық қозғалысы комитеті, Шиян қаласының протестанттық қауымдастығы және Шиян қаласының даостық қауымдастығы. Бұл қала Чунцин мен жақын орналасқан Ухан қалаларымен де байланысты. Соңғы онжылдықтарда Шиянның автомобиль өнеркәсібі көлемі азайды, бұл негізінен жақсы көлік инфрақұрылымы бар ірі қалаларда өндіріс көлемінің артуына байланысты. Мысалы, 2014 жылдан 2019 жылға дейін қаланың шина өндірісі 48,10%-ға төмендеді. Қазіргі уақытта Dongfeng және оның серіктесі Renault-Nissan-Mitsubishi Alliance Шиян қаласында Renault KZE және Dacia Spring сияқты электр көліктерін өндіруде.
As of 2020, Shiyan's permanent population totals approximately 3,209,000 people. Of these organizations, the following 5 serve the entire city: the Shiyan City Buddhist Association , the Shiyan City Islamic Association , the Shiyan City Protestant "Three Self" Patriotic Movement Committee , the Shiyan City Protestant Association , and the Shiyan City Taoist Association Chongqing, and nearby Wuhan. In recent decades, the automotive industry in Shiyan has shrunk, largely due to increasing production in larger cities with better transit links. The city's production of tires, for instance, has fallen by 48.10% from 2014 to 2019. Dongfeng and its partner Renault–Nissan–Mitsubishi Alliance are nowadays producing electric vehicles in Shiyan, including the Renault KZE and Dacia Spring.
Туризм
Удан таулары Шыян қаласынан шығыстан батысқа қарай созылып жатыр. Ухань-Шиян жоғары жылдамдықты темір жолы 2019 жылдың маусым айында рельстерді төсеуді аяқтады және 2019 жылдың 29 қарашасында жолаушылар қабылдауға ашылды.
The Wudang Mountains run east west through Shiyan. The Wuhan–Shiyan high speed railway completed track laying in June 2019, and opened to passengers on 29 November 2019.
Ауа
Шиян Вуданшань әуежайы (IATA: WDS, ICAO: ZHSY) – Шиян қаласына қызмет ететін әуежай, қала орталығынан және осы әуежайдың атымен аталатын Әлемдік мұра – Вуданшаньнан орналасқан. Жалпы ауданы 16400 шаршы метр; ұзындығы 2600 метр болатын бір ұшу-қону жолағы; 7 тұрақ (2 тікұшаққа арналған); және жылдық жолаушылар ағыны 1,2 миллион адамды құрайды.
Shiyan Wudangshan Airport (IATA: WDS, ICAO: ZHSY) is the airport serving the city of Shiyan, located from the city center and from Wudangshan, the World Heritage Site after which it is named. A total area of 16400 square meters; a total of one runway with a length of 2600 meters; 7 stops (2 helicopters); and an annual passenger throughput of 1.2 million passengers
Шиян Вуданшань әуежайы 2016 жылдың ақпан айында жұмысын бастады. 2019 жылдың сәуір айына дейін барлығы 17 тұрақты бағыт болды, олар 26 қалаға қатынайды.
Shiyan Wudangshan Airport starts to work in February 2016. Until April 2019, there are total 17 fixed routes, navigating to 26 cities.
Бауырлас қала
1999 жылдың желтоқсанынан бері Шиян қаласы Румынияның Крайова қаласымен бауырластық қатынаста.
Shiyan has been a sister city of Craiova, Romania, since December 1999.