Кіріспе
Гамбургтегі жаяу және көлік туннелі. Ескі Эльба туннелі немесе Санкт-Паули Эльба туннелі (неміс тілінде Alter Elbtunnel немесе Санкт-Паули Elbtunnel ресми түрде), 1911 жылы ашылған, Гамбургтегі жаяу және көлік туннелі. 426 метрлік туннель – техникалық сенсация болды; жер бетінен 24 метр тереңдікте екі 6 метрлік диаметрлі құбыр Гамбургтің орталық бөлігін Эльба өзенінің оңтүстік жағындағы доктар мен кеме жасаушылық кәсіпорындарымен байланыстырады. Бұл әлемдегі ең жұқ жүк айналымы бар порттардың біріндегі ондаған мыңдаған жұмысшылар үшін үлкен жақсарту болды. Туннельдің екі жағында алты үлкен лифт жаяу жүргіншілер мен көліктерді төменге түсіреді. Екі туннель де әлі де пайдалануда, бірақ қазіргі стандарттар бойынша сыйымдылығы шектеулі болғандықтан, басқа көпірлер мен туннельдер салынып, көліктің көп бөлігін өздеріне алды. 2008 жылы шамамен 300 000 автомобиль, 63 000 велосипед және 700 000 жаяу жүргінші туннельді пайдаланды. Туннель жаяу жүргіншілер мен велосипедтер үшін тәулік бойы ашық; алайда 2023 жылдың қазан айынан бастап туннель барлық моторлық көліктер үшін жабылды.
Old Elbe Tunnel or St. Pauli Elbe Tunnel (German: Alter Elbtunnel colloquially or St. Pauli Elbtunnel officially), which opened in 1911, is a pedestrian and vehicle tunnel in Hamburg. The 426 m (1,398 ft) long tunnel was a technical sensation; 24 m (80 ft) beneath the surface, two 6 m (20 ft) diameter tubes connect central Hamburg with the docks and shipyards on the south side of the river Elbe. This was a big improvement for tens of thousands of workers in one of the busiest harbors in the world. Six large lifts on either side of the tunnel carry pedestrians and vehicles to the bottom. The two tunnels are both still in operation, though due to their limited capacity by today's standards, other bridges and tunnels have been built and taken over most of the traffic. In 2008 approximately 300,000 cars, 63,000 bicycles, and 700,000 pedestrians used the tunnel. The tunnel is opened 24 hours for pedestrians and bicycles; however, as of October 2023, the tunnel is closed to all motor vehicles.
Тарих
1907 жылы 22 шілдеде Филипп Холцман басқаруымен Ландунсбрюккен мен Штайнвердер маңындағы Сент-Паули аудандарын қосатын құрылыс басталды. Жұмыс Эльба өзенінің су деңгейінен төменде болғандықтан үлкен қысыммен жүргізілді. Бұл құрылыс әдісі 19 ғасырда көпiрлер мен туннельдердің негіздерін салу сияқты, ірі инженерлік қазбаларда қолданылды. Мысалы, Нью-Йорктегі Бруклин көпірінің іргетасы салыну кезінде, қазбаларды су басудан қорғау үшін қысымды кассиондар пайдаланылды. Жоғары қысымды атмосфералық жағдайда жұмыс істейтін жұмысшылар, кассионнан шығар кезде қысымды біртіндеп төмендетпесе, қауіп төніп тұрады. Декомпрессиялық ауруға байланысты туындаған мәселелердің салдарынан Эльба туннелінде жұмыс істеген көптеген адамдар сол кезде "кассиондық ауру" деп аталған дертке шалдықты. 4400 жұмысшының арасында үш адам қаза тапты, 74-і ауыр жағдайға түсті, ал 600-дан астамы жеңіл белгілерді сезінді. Туннель 1911 жылы 7 қыркүйекте ашылды.
Қазіргі қолданысы
Туннельде өнер көрмесі мен ұзақ қашықтыққа жүгіру жарысы – Эльбтуннель марафоны өтеді. 2008 жылы туннель «Ашық ескерткіштер күні» («Tag des offenen Denkmals») шарасына қатысты, бұл Германия бойынша жыл сайынғы, «Дойче Стифунг Денкмалшютц» қоры демеушілік ететін мәдени мұра орындарын көпшілікке ашатын шара. 2019 жылдың 22 және 23 мамырында шығыс түтігінің қайта ашылуына орай, Гамбург музыка және драма университеті мен Гамбург порты басқармасы профессор Георг Хадждудың жетекшілігімен «Сан-Паули Эльбтуннеліндегі симфония» атты 4 концерт ұйымдастырды. Бұл кеңістік үшін арнайы жазылған пьесалар скрипкалар, үрмелі аспаптар, аккордеон, соққы аспаптары және вокалмен оркестрленді. Екі туннельде орналасқан 144 музыканттың әрқайсысы үшін музыка серверлік компьютермен жеке басқарылатын планшеттерде нақты уақытта көрсетілді. Көрермендер ынтамен түтікше арқылы жүріп, әркім кеңістік пен уақыт шеңберінде ерекше, жеке тыңдау және дыбыстық тәжірибе алды.
Медиа
Ескі туннель бірнеше фильмде пайда болды, оның ішінде "Одесса файлы", "Бейтерексіз", "$", "Американдық дос" (Der Amerikanische Freund) және "Құпия агент от шары" фильмдерінде. Бұл туннель сондай-ақ неміс тобы Scooter-дің "One (Always Hardcore)" музыкалық видеосының да бөлігі болды.
Жасалған сән
Туннель қабырғалары Эльба өзенімен байланысты заттарды көрсететін жылтыр терракотта әшекейлерімен безендірілген. Көбінесе балық немесе қабылдақтар бейнеленген, бірақ кейбіреулерінде қоқыс және егеуқұйрықтар сияқты басқа да заттар да бар.