Кіріспе

Уотерлоо вазасы – Лондонның орталығындағы Букингем сарайының бағында орналасқан 5 метрлік (15 фут) тас урна. Каррара мәрмәрінен бірден жасалған, ол бастапқыда Наполеон I-ге сыйға тартылды, ол оны күтілетін болашақ әскери жеңістерді мерекелеу үшін өрнектеуді жоспарлаған. Ватерлоо шайқасында императордың жеңілісінен кейін, әлі өрнектемелмеген ваза принц-регентке, кейіннен IV Георгке берілді. Принц мүсінші Ричард Уэстмакотқа вазаны Ватерлоодағы жеңісті бейнелейтін рельефтермен безетуді тапсырды. Вазаны Виндзор сарайындағы Уотерлоо галереясына орналастырудың алғашқы жоспары іске аспады, себебі вазаның салмағы галерея едені көтере алмайтын деңгейде болды. Сондықтан ол Трафальгар алаңындағы Ұлттық галереяға берілді. Галереяның қажеттіліктеріне артық деп есептегендіктен, ваза алдымен Лондонның Хайд-паркіне, содан кейін Виктория және Альберт мұражайында сақтауға қойылды. 1903 жылы мұражай оны жаңа король, Эдуард VII-ге ұсынды, ол оны Букингем сарайының бағында орнатты, ол жерде ол бүгінге дейін тұр. Ваза I санаттағы ескерткіш болып табылады.

Тарих және сипаттама

Франция императоры Наполеон I, Ресей майданына жол тартқанда Тоскана арқылы өтіп бара жатқанда, оған бір алып мәрмәр блогы көрсетілді; ол оны сақтап қалуды өтінді. Наполеонның бұл мәрмәр блогын қазіргідей пішінге келтіруге бұйрық берген болуы мүмкін, ал панельдерін әзірге әшекейлемей, күтілетін жеңістерін еске алу үшін дайындаған болуы ықтимал. Наполеон соғыстарындағы француз әскерінің жеңілісінен кейін, 1815 жылы Тоскананың ұлы герцогы Фердинанд, британ елшісі Лорд Бургерш арқылы аяқталмаған вазаны регент-принцке сыйға берді. Көп ұзамай Георг IV болатын принц-регент, вазаны мүсінші Ричард Уэстмакоттқа аяқтау тапсырды. Бұл ваза Уиндзор сарайындағы жаңа Ватерлоо залының орталық нүктесі болуы тиіс болды, Ватерлоо шайқасын еске алу мақсатында, ал Уэстмакотт үшін Ватерлоодан кейін орындалған көптеген марапаттау тапсырыстарының бірі ретінде танылды. Ватерлоо вазасы Боргезе вазасы және Медичи вазасы сияқты ежелгі Рим үлгілерінен шабыттандырылды. Оған Георг III-нің (қазір жұртшылыққа көрсетілмейтін) тағында отырған бейнесі, Наполеонның аттан құлаған тұсы және түрлі аллегориялық тұлғалар бейнеленді. Вазаның екі жағынан қанатты періштелердің екі бюсті секіріп тұр, олар сәнді мәрмәр вазаның тұтқаларына қарағанда, ежелгі кеменің суреттеріне көбірек ұқсайды. Әртүрлі дереккөздер вазаның салмағы туралы әртүрлі мәліметтер келтіреді, 1968 жылғы «Бакингем сарайы және оның қазыналары» кітабында оның салмағы жиырма тоннаға жетеді деп көрсетілген. Вазаның салмағына ешбір еден шыдамағандықтан, ол 1836 жылы Ұлттық галереяға тапсырылды. Галерея 1906 жылы «ақ пілді» патшаға қайтарды, ал Эдуард VII вазаны Бакингем сарайының бағында орналастырды. Ваза сарайдан біршама қашықтықта, 1960 жылдары негізгі ғимараттың солтүстік-батысында салынған гүлзарда тұр. Ол қарапайым кірпішпен қапталған тұғырға қойылған, мәрмәр атмосфералық ластанудан қатты эрозияға ұшыраған. ХХІ ғасырдың басында вазаны қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Ваза I санаттағы ескерткіш ретінде тіркелген.