Кіріспе

Индонезияның негізгі барлау қызметі

Мемлекеттік барлау агенттігі (ББИ), көбінесе БИН деп аталады, Индонезияның басты барлау агенттігі болып табылады. БИН әскери барлау, полиция барлау, прокуратура барлау және басқа да тиісті органдардың барлау қызметін үйлестіруге де жауапты. 2001 жылға дейін ол Бакин (Badan Koordinasi Intelijen Negara, "Мемлекеттік барлауды үйлестіру агенттігі") деп белгілі болды; атауының өзгеруі агенттік ішінде жүргізілген қайта құрылымдаудың нәтижесі болды. 2001 жылы атауы өзгерген кезде агенттіктер аралық операцияларды үйлестірудегі БИН-нің рөлі азайтылды. Алайда, 2002 жылғы Балидегі жарылыстан кейін, агенттіктің өкілеттіктерін кеңейту аясында оның үйлестіру функциясы қайта күшейтілді, соның ішінде бюджеті де ұлғайтылды. 2016 жылдың 9 қыркүйегінен бастап агенттікке Буди Гунаван жетекшілік етеді. БИН адам құқықтарын қорғайтын ұйымдардың сын-пікірлеріне ұшырады, себебі Индонезиядағы диссиденттер мен адам құқықтарын жақтаушыларға қатысты әрекеттері мен есеп берудің болмауына байланысты, тіпті Индонезия үкіметінің өзі олардың қызметі туралы хабардар емес.

1943-1965 жылдар

Агенттіктің бастауы Индонезияны жапондықтар басып алған кезеңге дейін барады. 1943 жылы Жапония Накано әскери барлау мектебі деп аталатын барлау ұйымын құрды. Оның түлектерінің бірі полковник Зулкифли Любис болды, ол кейіннен Индонезияның алғашқы барлау қызметін басқарды. 1945 жылы тәуелсіздік жариялағаннан кейін, Индонезия үкіметі Badan Istimewa деп аталатын алғашқы барлау агенттігін құрды. Полковник Любис агенттікке жетекшілік етуге оралды, сондай-ақ 40 бұрынғы арнайы әскери тергеушілер де оралды. Амбарава аймағында арнайы барлау оқуынан өткеннен кейін, шамамен 30 жас жігіт 1946 жылдың мамыр айының басында Индонезияның Мемлекеттік құпиялар агенттігіне (BRANI) мүше болды. Бұл агенттік Индонезия барлау қауымдастығының бас ұйымына айналды. 1946 жылдың шілдесінде Қорғаныс министрі Әмір Сжарифуддин "Қорғаныс агенттігі Б" құрды, оны бұрынғы полиция комиссары басқарды. 1947 жылдың 30 сәуірінде барлық барлау агенттіктері, соның ішінде BRANI, Қорғаныс министрлігіне біріктіріліп, "Қорғаныс агенттігі Б"-нің құрамына енді. 1949 жылы Индонезияның Қорғаныс министрі Шри-Султан Хаменгкубувоно IX Индонезия барлау қауымдастығының жұмысына қанағаттанбады, себебі ол тәуелсіз жұмыс істеді және нашар үйлестірілген деп есептелді. Хаменгкубувоно Арнайы қызмет немесе DC құрды, ол сондай-ақ Ксатрия Граха деген атпен де белгілі болды. DC Индонезияның болашақ қауіпсіздігіне қатысты мәселелерге жауап беруге бағытталған еді. Бұл Индонезияның алғашқы барлау бағдарламасы болды, онда АҚШ-тың Орталық барлау агенттігімен оқытылған әскери емес қызметкерлер қатысты. DC-ге үміткерлер оқу үшін Саипанға жіберілді, кейін DC Индонезияда оқуды қайта бастады. DC агенттері Трикора және Двикора операциялары сияқты түрлі жасырын операцияларға, сондай-ақ Коммунистік партияның мүшелері деп күдіктелгендердің қырғынына қатысты. 1952 жылдың басында Қарулы Күштер штабының бастығы Т. Б. Симатупанг барлау агенттігін Badan Informasi Staff Angkatan Perang (Қарулы Күштер штабының ақпараттық агенттігі) деңгейіне төмендетті. 1952–1958 жылдары әскерилер арасындағы бәсекелестікке байланысты әртүрлі әскери бөлімшелер мен полиция ұлттық үйлестірусіз өздерінің барлау қызметтерін ұстады. Осының салдарынан 1958 жылдың 5 желтоқсанында президент Сукарно полковник Лот Пирнгадиді басқаратын Барлауды үйлестіру органы (BKI) құрды. 1959 жылдың 10 қарашасында BKI қайтадан Орталық барлау агенттігіне (BPI) қайта құрылды, штаб-пәтері Джалан Мадиун көшесінде орналасқан және Доктор Субандрио басқарды. 1960-шы жылдардан бастап Жаңа тәртіп кезеңіне дейін Субандрионың BPI-ге ықпалы айрықша күшті болды, әсіресе қарулы күштердің сол және оң қанатты фракциялары арасындағы ішкі қақтығыс кезінде.

Оқу-жаттығу орталығы

BIN-де STIN (Sekolah Tinggi Intelijen Negara, "Мемлекеттік барлау колледжі") деп аталатын білім беру және оқытудың негізгі мекемесі бар. Онда Индонезиядағы барлау саласында бакалавриат, магистратура және докторантура деңгейлеріндегі білім беру бағдарламалары бар. STIN-ді бітірген түлектер бітіргеннен кейін BIN-нің кадрлық резервіне қосылады. COVID-19 пандемиясы кезінде 2020 жылдың қыркүйек айында Буди Гунаван STIN Медициналық барлау бағдарламасын ашатынын хабарлады. 2021 жылдың сәуір айында STIN Медициналық барлау бағдарламасын ашып, STIN құрамындағы басқа да бағдарламаларды кеңейтті. STIN-нен өзге, BIN-нің Бас хатшылық кеңсесі қарауындағы Білім беру және оқыту орталығы деп аталатын тағы бір білім беру және оқыту мекемесі бар. STIN-дегі оқытудан айырмашылығы, Білім беру және оқыту орталығындағы оқыту көбірек мамандыққа бағытталған.

Паракомандалық бөлімше

BIN-де кем дегенде бір паракомандалық күш бөлімі бар. "Раджавали" (Қыран) кодовый аты бар бөлімді Халық кеңесінің спикері Бамбанг Соесатё жариялады. Бұл бөлімнің бар екендігі көптеген индонезиялықтарды таңқалдырды. Бөлім Koopsus жауынгерлік киімдеріне ұқсас қара түсті, толық денеге кигізілетін әскери киіммен ерекшеленеді. Баспасөз хабарламасында BIN Раджавали күшінің "арнайы қауіптерді жою және олардың алдын алу" үшін арнайы даярланған BIN күші екенін мойындады. BIN сондай-ақ, бұл бөлімнің белгілі бір атауы жоқ екенін, себебі ол жыл сайын өзгеріп отырады деді. Бөлім туралы көптеген басқа да мәліметтер әлі жарияланбаған.

Іс-шаралар

1960-1970 жылдары БИН әлі БАКИН деп аталатын кезде, сол кезде БАКИН-нің II орынбасары болып қызмет еткен полковник Никлэни ЦРУ, МИ-6 және МОССАД-тан көмек сұрады. Оның мақсаты – шетелдік қарсы барлауды жүзеге асыруға арналған, атап айтқанда Индонезияда, әсіресе коммунистік елдерден жұмыс істейтін шетелдік тыңшыларды ұстауға дайындалған Satsus Intel (satuan khusus intelijen / арнайы барлау бөлімі) деп аталатын жаңа БАКИН бөлімін оқыту еді. Индонезияның Израильмен дипломатиялық қарым-қатынасы болмаса да, Никлэни бұған мән бермеді және: «Біз осы израильдік нұсқаушыларды әкелеміз, өйткені олар әлемдегі ең жақсылары», - деді 2007 жылы сұхбаттасқан израильдік шенеуніктер. 1973 жылдың қыркүйегінде Satsus Intel барлау тобы Жакартаның Кемайоран әуежайында тұрақты топты орналастыру жоспарларын жасады. Жақын арада топ оннан астам елдің араб паспорттарының түсті суреттерін архивтеуге және есімдерін шетелдік құпия қызметтер құрастырған террористердің тізімімен салыстыруға кірісті. Йеменге күдікпен қарап, БИН Йемен консулдығын шамамен он жыл бойы бақылап отырды, бірақ маңызды ақпарат таба алмады. Нәтижесінде, қорқатылғандай, коммунизм Индонезияға таралмады. 2002 жылы БИН, Копассустың «Sat 81» терроризмге қарсы бөлімімен үйлесімде, исламшыл Омар әл-Фарұқты ұстады. Кейін ол АҚШ билігіне тапсырылды. 2002 жылдың басында БИН министрлер мен жоғары саяси қайраткерлер тарапынан сынға ұшырады, себебі ол кабинет министрлері мен парламенттік комитет үшін жеке және қайшы есептер жазғаны анықталды. БИН сондай-ақ 2002 жылдың ақпанында Джон Ховардтың Индонезияға сапары алдында парламенттің Сыртқы істер және қауіпсіздік комиссиясына қателіктерге толы брифинг дайындады. Брифингте Австралияның генерал-лейтенанты Питер Косгроув Индонезияның Шығыс Тимордағы рөлін кемсітетін автобиография жазды деп айтылды. Сондай-ақ брифингте Говард үкіметі Папуаның Индонезиядан бөлінуін жоспарлау үшін құпия он екі адамнан тұратын комитет құрғаны туралы мәлімдеме жасалды. 2005 жылы БИН Индонезияның бұрынғы президенті Абдуррахман Вахидтің қайырымдылық қорын пайдаланып, АҚШ үкіметін Индонезиядағы әскери оқу бағдарламаларын толыққанды қайта бастауға қысым жасау үшін Вашингтондағы лоббистік фирманы жалдады. АҚШ-тың дипломатиялық жеделхаттары БИН-нің Индонезияның адам құқықтары жөніндегі белсендісі Мунир Саид Талибті Джакартадан Амстердамға бағытталған Garuda Indonesia рейсінде улағаны туралы ақпаратты жариялады. Оның өлтірілуіне БИН-нің жоғары лауазымды шенеуніктерi қатысқан, ал БИН төрағасының орынбасары Мучди Пурвопранжоно өлтіруге қатысқаны үшін сотталып, ақталды; оның соты халықаралық деңгейде «бұрмаланған сот» деп айыпталды. 2014 жылы БИН-нің бұрынғы басшысы А. М. Хендроприйоно өзінің өлтіруге «басшылық жауапкершілігін» мойындады және сотталуға дайын екенін мәлімдеді. 2018 жылы БИН израильдік Pegasus компаниясынан шпиондық бағдарлама сатып алғаны туралы хабарлар пайда болды. Белсенділер оны саяси мақсаттарда пайдалану мүмкіндігінен қорқады, тіпті қадағалаушы Өкілдер палатасы бұл туралы хабардар емес еді. 2021 жылдың қыркүйегінде, талибандар Ауғанстанды басып алғаннан кейін көп ұзамай, БИН-нің VII орынбасары Ваван Хари Пурванто терроризмнің Индонезияға таралуына жол бермеу үшін талибандармен байланысты жалғастырғанын мәлімдеді. БИН талибандармен байланысы бар топтарды бақылауды жалғастырды және Индонезиядағы терроризм актілерін болдырмау үшін совет-афған соғысында моджахедтерге қосылған бұрынғы индонезиялық жауынгерлермен байланыста болды.