Кіріспе

НЛО зерттеушісі (1919–2005)
НЛО зерттеушісі

Филип Джулиан Класс (8 қараша 1919 – 9 тамыз 2005) – көрнекті американдық авиация/аэроғарыш журналисі. Класс "көрер көзге дұрыс көрінген нәрсеге деген күрескерлік ынтасын" көрсетті, бұл қасиеттің әкесі оған сіңіргенін айтты. "Мен анықтадым, – деді Класс, – НЛО көргенін хабарлаған адамдардың шамамен 97, 98 пайызы – негізінен ақылды, адал адамдар, олар әдетте түнде, қараңғыда, таныс емес, түсіндіре алмайтын бір нәрсені көрген". Оның айтуынша, қалғаны – алаяқтар. Ұзақ жылдар бойы уфолог болған Джеймс В. Мозли көптеген НЛО зерттеушілерінің Классқа деген екіұшты сезімін көрсетті. Бір жағынан, Мозли Класс ниеттерінің шынайы болғанын және оның жұмысы Уфология саласына пайда келтіргенін айтты. Мозли өз естеліктерінде көптеген жетекші уфологтар Класс тақырыпты және оған қатысты адамдарды жақсы білетінін, ал оны НЛО жиналыстарында құрметпен қабылдаған немесе кем дегенде жағымды қабылдағанын мойындайтынын жазды. Алайда Мозли Класспен "доктриналық және фактілік тұрғыдан қатаң келіспеушіліктер болғанын және әлі де бар екенін, сондай-ақ Филдің "стилі" туралы, мысалы, Джеймс Э. Макдональдқа жасаған шабуылы сияқты, мен оған риза емеспін" деп жазды.

Жеке өмір

Класс 1919 жылғы 8 қарашада Айова штатының Де-Мойн қаласында Реймонд Класс пен Энн Тракслер отбасында дүниеге келді және Айова штатының Сидар-Рапидс қаласында өсті. Бала кезінде ол Айова штатының жәрмеңкесінде автогиромен (алғашқы вертолет) тегін саяхатқа ие болды, ал оның кіші қарындасы Розан Класс ол кристалл радио құрастыруға көп уақыт жұмсағанын еске алды. Ол 34 жыл бойы «Авиация апталығы және ғарыш технологиясы» журналының аға редакторы болды. Әрқашан жаңалықтарды ұстап, алдыңғы қатарда болуға тырысқан Класс 1957 жылғы 18 және 25 қарашадағы «Авиация апталығының» санында «Қарсы шаралар туралы эксклюзивті есеп» жариялады. Бұл есеп «Құпия» деп белгіленген ақпаратты рұқсатсыз жариялағаны үшін ФБР-ге жіберілді. АҚШ Әскери-әуе күштері ФБР-ге жарияланған ақпараттың қудалау мақсатымен ашылмайтынын мәлімдегеннен кейін тергеу тоқтатылды. Класс инерттік басқару жүйелері (1956), инфрақызыл зымыран басқару (1957) және микроэлектроника (1957) туралы алғашқы мақалалардың авторы болды. 1973 жылы Класс Электр және электроника инженерлері институтының мүшесі атанды. Ол сондай-ақ ғылымды дамытудың американдық қауымдастығының, қазір жойылған Авиация/Ғарыш жазушылары қауымдастығының, Ұлттық баспасөз клубының және Ұлттық авиация клубының мүшесі болды. 7277 (1983 RM2) астероиді оның құрметіне «Класс» деп аталды. 1989 жылы ол Авиация/Ғарыш жазушылары қауымдастығынан үздік мансабы үшін Лорен Д. Лайман сыйлығын, ал 1998 жылы Корольдік авиациялық қоғамнан өмір бойы жеткен жетістіктері үшін Боингтің «Он жылдық үздік жетістік» сыйлығын алды. 1986 жылы «Aviation Week & Space Technology» журналының аға авиация редакторы қызметінен шыққаннан кейін, ол журналға тағы бірнеше жыл үлес қосты.

НЛО зерттеулері

Класстың НЛО саласындағы қатысуы журналист Джон Г. Фуллердің «Эксетердегі оқиға» (1966) кітабын оқуымен байланысты, онда Нью-Гэмпшир штатының Эксетер қаласы мен айналасындағы НЛО байқаулары туралы айтылған. Алайда, осы тақырыптағы алғашқы кітабында, «UFO–Identified» (1968), Класс плазмалар көптеген немесе барлық НЛО-ларды, тіпті шетелдік ұрлау туралы айыптауларды түсіндіре алатынын мәлімдеді. Класстың плазма гипотезасы НЛО пікірталасының екі жағындағы адамдар тарапынан жақсы қабылданылмады, олар Класс басқа тексерілмеген құбылысты – НЛО-ларды түсіндіру үшін оның гипотетикалық плазмасын қолданғанын атап өтті. Екі жақ арасында айлар бойы ащы пікірталас болды, олар бір-бірін айыптады және түрлі шабуылдар жасады. Соңында Класс Макдональдтың АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі жоғары лауазымды тұлғаларына хат жазды (Макдональд формальды түрде зейнеткерлікке шыққан, бірақ көбінесе Теңіз зерттеулер кеңсесімен жұмыс істеді), Макдональдтың НЛО зерттеулеріне көп уақыт жұмсағанын және атмосфералық зерттеу грантына қойылатын талаптарды қалай орындай алатынын сұрады. Бұл Макдональдтың ONR қаржысын жоғалтуына әкелмеді, бірақ Класс НЛО қауымдастығының мүшелерінен сын естіді. Сондай-ақ, Кондон комитеті құрған күмәнді плазма сарапшылары тобы да Класстың плазма теориясын ғылыми емес деп сынады. және Пол Деверо. 1999 жылы Қорғаныс министрлігінің «Кондигн» жобасы бойынша «Белгісіз әуе құбылыстары» (БӘҚ), бастапқыда Класс ұсынған плазмалармен (бірақ Деверо мен Рэндлс түзеткендей) салыстырылатын, кейбір НЛО оқиғаларына сенімді түсіндірме бере алатыны айтылды. Сондықтан, оның бастапқы тұжырымы күмәнді болғанымен, оны басқалар бейімдеді, және осы тұрғыдан Класс осы тәсілдің пионері саналады. Класс көбірек байқауларды зерттеуді жалғастырғанда, оның плазма гипотезасы НЛО туралы хабарлардың шағын бөлігін ғана түсіндіретінін түсінді. Осылайша, келесі кітабында, «UFO түсіндірілді» (1974), кейбір жағдайларда плазманы қолдануды жалғастырса да, Класс НЛО-ның басым көпшілігі үшін әртүрлі түсіндірмелер ұсынды, мысалы, қарапайым объектілерді қате анықтау (жұлдыздар, метеорлар, зымырандардың қайта кіруі, ұшақтар, шарлар және т.б.), сондай-ақ жалған хабарлар. Джером Кларк 1992 жылы өткен пікірталаста Класстың австралиялық ұшқыш Фредерик Валентичке «есірткі контрабандасы» туралы негізсіз айып таққанын айтады, ол 1978 жылы өзінің ұшағының жанында ерекше НЛО ұшатынын мәлімдегеннен кейін жоғалып кеткен. Класс Паранормальды құбылыстарды ғылыми зерттеу комитетінің (CSICOP, қазіргі Скептикалық зерттеу комитеті (CSI)) негізін қалаушысы болды және оның атқарушы кеңесінде және НЛО кіші комитетінде қызмет етті. Ол НЛО және НЛО байқауларына қатысты скептиктерге бағытталған бірқатар есептер жасады. Хендри Класстың жұмыс әдісіне күшті қарсылық білдірді, ол дәлелдерді басып тастау және бұрмалау, ғылыми емес ойлау, жеке адамға шабуыл жасау, қаралау науқаны, ғылыми әдістерді ауыстыру және оның алдын ала түсініктеріне қайшы келетін дәлелдерді бағалаудан бас тартудан тұрады. Ядролық физик және НЛО зерттеушісі Стэнтон Т. Фридман да Класспен жиі пікірталас жүргізді. Фридман сияқты қарсыластармен жұмыс істеу кезінде Класстың жұмыс әдісі ерекше болды. Ол өзінің мансабы мен хоббиісіндегі және осы лауазымның өзіне берген билігін жақсы түсінетін сияқты. 1980 жылы Фридманның Канадаға көшу жоспарын білгеннен кейін, Класс Оттавадағы Ұлттық зерттеулер кеңесінің Герцберг астрофизика институтының А. Г. Макнамараға хат жазды. Онжылдықтар бойы NRC Канаданың Корольдік атты полициясы жинаған НЛО туралы хабарламаларды қабылдамады. NRC келіп түскен хабарламаларды зерттеген жоқ; олар оларды «метеорит» немесе «метеорит емес» деп жіктеді және тіркеді. Класстың хатының мақсаты – Стэнтон Фридманның Канадаға көшіп бара жатқаны туралы «жаман хабар» жеткізу болды. Класс Фридманды оларды НЛО-ны жасыруда айыптай бастайды деп ескертті. Содан кейін ол Фридманның кәсібилігін жамандап, сонымен бірге НЛО-дан басқа тақырыптарды талқылау кезінде Фридманның досы екенін мәлімдеді. Он күннен кейін NRC басшылығынан «Біз Фридманның Канадаға келуіне қалай дайындалатынымызды білмеймін, бірақ егер ол Класс болжағандай әрекет етсе, біз үшін ол тудыратын жариялануға төзімді бола алмаймыз» деген хабарлама жіберілді. Бір жылдан астам уақыт бұрын жасалған барлық НЛО туралы мәліметтерді Канаданың Мемлекеттік архивіне беру туралы шешім қабылданды. Класстың бір ғана хаты Канадада үлкен құжаттарды жылжытуға себеп болды және осылайша Фридманның зерттеулерін жеңілдетті. Класс Фридманның шындығында, Канаданың НЛО тізілімдерін зерттейтініне және Канада үкіметін ақпаратты жасыруда айыптайтынына көз жеткізді. НҰҚ-тағы Канададағы НЛО жағдайы туралы мерзімі көрсетілмеген мақаласында Фридман «үкіметтің қаржыландырған екі зерттеу органы» НЛО туралы ақпаратты жасырғанын және үкімет одан әрі ақпаратты «жасырған немесе жойған» деп айыптады. Осы мақалада Фридман Канаданың НЛО тізілімдерінің Мемлекеттік архивке көшірілуіне әкелген оқиғалардың басқа нұсқасын да айтты. Ол «Канадалық зерттеуші» деп аталған, заңды есімі мырза Х. және Фридманның тізілімдерді беруге жауапты болғанын мәлімдеді. Автор Майкл Соколоу «Бұзушылар» атты мақаласында: «Класстың салқын санасының дауысы, оқиғаның толық мәнін толтыруға уақытша қабілетсіздік ешкімге есірткіш ойларды қоздыруға есік ашпауы керек екенін көрсетуге тырысты. Оның нақты аргументі, барлық бұзушылар сияқты, паранормальды оқиғаны көргендеріне немесе сезінгендеріне емес, олардың қиялын қоздырудан пайда табуға тырысқандарға қарсы болды». Класс өзіне қарсылық сезген кезде өз пікірлерін қорғауға дайын болды. 1975 жылдың ақпанында ол ФБР Құқық қорғау бюллетенінің редакторына қоңырау шалып, «сарказммен толыған күшті сөздермен» Дж. Аллен Хайнектің «НЛО құпиясы» атты мақаламызды жариялағанымызды келекеледі». Класс ФБР-ді НЛО-ның шетелдік болуы түріндегі әйелдердің алдауына қатысқан деп айыптады және Хайнектің алаяқ екенін айтты. Редактор Класқа Хайнек НЛО-ның шетелдік болуын ешқашан айтпағанын және НЛО құқық қорғау органдары үшін ерекше мәселе құрайтынын, өйткені олар көбінесе НЛО байқалғанда бірінші болып шақырылатынын түсіндірді. Редактор сондай-ақ Хайнекті «жетекші университетке қатысты кең танымал ғалым» деп қорғады, мұған Класс «Ол көп ұзамай осы лауазымнан алынады!» деп жауап берді. Класс редакцияға қарсы мақала ұсынысымен жауап берді, бірақ ұсыныс қабылданбады. Гэри П. Поснердің 1999 жылғы сұхбатында Класс НЛО туралы өз көзқарасын былай түсіндірді: «80 жасқа келгенде, менің ең бағалы үмітім – біздің артқы ауламызға нағыз шетелдік кеме қонса және мені ұрласа. Үміттенемін, олардың жетілген технологиясы мен білімі арқасында менің омырқа мен жүру проблемаларымды және дауыс бауларыма келген зиянды емдей алады. Әрине, мен Стэнтон Фридманға 10 000 доллар төлеуге тиіспін – НЛО-лар ешқашан нақты дәлелденбейтініне қатысты менің ұзақ жылдар бойы созылған тікелей тілегіме сәйкес – бірақ мен «Неліктен мен, ET?» атты жаңа кітабымнан байлыққа ие боламын деп күтемін. Сонымен қатар, апта сайын НЛО-ны «бұзудан» көп уақытты жұмсамай, мен теледидар көруге, киноға баруға және мүмкін, көңіл үшін НЛО емес кітаптарды оқуға уақыт табамын». Класс осы ұсынысты ашық түрде кез келген адамға жасады. Ұсыныстан Франк Эдвардс, Джон Г. Фуллер, Дж. Аллен Хайнек және Джеймс Хардер бас тартыс жасады, олардың кейбіреулері шетелдік гипотезаның ең белсенді жақтастары болды. Бір адам Класспен келісімге келді. 1969 жылы Вашингтон штатының Сиэтл қаласындағы бір ер адам шарттарды қабылдады және екі жыл бойы 100 доллардан төлем жасады. Содан кейін 1971 жылы ол сыйлыққа талап етуге асықты. Оның талабының шарттардың біріне де сай емес екені анықталғаннан кейін, ол келісімнен бас тартты. «UFO түсіндірілді» кітабында Класс кітабының кез келген оқырманына оның «НЛО сынағының» шарттары орындалса, кітаптың толық құнын қайтаруға уәде берді.

НЛО қарғысы

Класс бұл мәлімдемені қалдырды, ол алғаш рет 1983 жылдың 10 қазанында Мозлидің «Saucer Smear» бюллетенінде жарияланған.

Марапаттар

Аэроғарыш журналистикасы үшін бұрын айтылған өмірлік жетістіктерімен қатар, 1994 жылы Committee for Skeptical Inquiry (CSI) Классқа өзінің Ерекше скептик сыйлығын табыс етті. Ал 2011 жылдың сәуір айында CSI Класссты тағы да құрметтеді, Колорадо штатының Денвер қаласында өткен атқару кеңесінің мәжілісінде Класс CSI-дың Скептиктер пантеонына енгізілуіне лайық деп танылды. Бұл пантеон CSI-дың қайтыс болған стипендиаттарының мұрасын және ғылыми скептицизм ісіне олардың қосқан үлесін еске алу үшін құрылған.

Өлім

2003 жылы Флорида штатының Мерит аралына көшіп келген соң, 9 тамыз 2005 жылы Флорида штатының Кокоа қаласында рактан қайтыс болды.