Кіріспе

Америка Құрама Штаттары Әуе күштерінің генерал-бригадир генерал Ричард Элмер Эллсворт (18 шілде 1911 – 18 наурыз 1953) – Суық соғыстың басындағы Америка Құрама Штаттары Әуе күштерінің командирі. Оңтүстік Дакота штатының Рапид-Сити қаласының жанындағы Эллсворт әуе базасы оның құрметіне аталған.

Ерте өмір

Эльсворт 1929 жылы Пенсильвания штатында дүниеге келіп, Пенсильвания Ұлттық гвардиясына қосылды. 1931 жылы ол АҚШ Әскери академиясына (Вест-Пойнт) қабылданды және 1935 жылдың маусымында бітіргеннен кейін Техас штатының Сан-Антонио қаласындағы Рэндольф және Келли әуе базаларында екінші лейтенант ретінде ұшқышқа оқытылды. 1936 жылдың қазанында Эльсворт Нью-Йорктегі Лонг-Айлендтегі Митчелл-Филд әуе базасына эскадрильялық қызметке тағайындалды. 1938 жылдың маусымында армия оны бірінші лейтенант шеніне көтерді және Келли Филдке, содан кейін Калифорниядағы Сакраменто әуе депосына қайтарып жіберді. Ол Пасаденадағы Калифорния технология институтында метеорологияны оқып, магистр дәрежесін алды. 1940 жылдың қазанында капитандыққа көтерілді, ал 1941 жылдың желтоқсанында Эльсворт майор, ал 1942 жылдың ақпанында подполковник болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1942 жылдың көктемінде Эллсворт Аляскаға көліктік ұшқыш міндетімен қайта тағайындалды. Сол жылы ол Оңтүстік Тынық мұхитында ауа-райы құбылыстарын зерттеуге жіберілді, онда желтоқсан айында толық полковник шеніне көтерілді. 1943 жылдың шілдесінен бастап, Оныншы ауа-райы аймағының командирі ретінде, ол Қытай-Бірма-Үндістан театрында 400-ден астам жауынгерлік миссияны орындады, 10-шы және 14-ші әуе күштері үшін барлығы 780 сағат ұшты. Батылдығы үшін ол сегіз түрлі шайқаста ұрыс жұлдыздарын алды, сондай-ақ "Ерлік ордені", екі "Ерекше ұшқыштық еңбегі үшін орден", үш "Әуе медалі" және тіпті Қытай әуе күштерінің қанаттарымен марапатталды.

Қырғи қабақ соғыс

Соғыстан кейін Эллсворт Вашингтондағы Әуе күштерінің ауа райы қызметіне Операциялар және оқу бөлімінің бастығы ретінде қайта оралды. Кейін Флорида штатындағы Моррисон әуе базасында 308-ші барлау тобының және Калифорниядағы Фэрфилд-Суйсун әуе базасының командирі болды. 1950 жылдың шілдесінде Эллсворт Алабама штатындағы Максвелл әуе күштерінің базасындағы Әуе соғыс колледжін бітіріп, Луизиана штатындағы Барксдейл әуе күштерінің базасындағы 2-ші әуе күштерінің жоспарлау бөлімінің бастығы болып тағайындалды. 1950 жылы полковник Эллсворт Оңтүстік Дакота штатының оңтүстік-батысындағы Рапид-Сити әуе базасында 28-ші стратегиялық барлау қанатының командирі болды. 1952 жылдың қыркүйегінде ол бригадир-генерал шеніне көтерілді. Әуе базасындағы эскадрильяның зейнеткерлікке шыққан офицерлері Эллсвортты ерекше, іске белсенді араласатын командир ретінде еске алады, ол кейде ұшақтарды дайындау үшін түнгі уақытта жұмыс істейтін механиктерге көмектесетін. 1952 жылы Эллсворт «Понтиак басшысының шайқастары» фильмінің түсірілімі кезінде Голливуд продюсері Герман Коэнмен танысты. Фильм Оңтүстік Дакотаның батысында түсірілді, ал Американың жергілікті халықтарын бейнелеу үшін жақын жердегі резервациядан Лакота үндістері шақырылды. Генерал Эллсворт базадағы қызметкерлерге британдық және гессендік әскерлердің рөлін ойнауға рұқсат берді. Эллсворт түсіру тобына көмектесу үшін әуе күштеріне қарасты су тасымалдау машиналарын жіберді. Генерал Эллсворттың үш ұлына түсірілім алаңына барып, актерлермен кездесуге рұқсат берілді.

Өлім

1953 жылдың 18 наурызында Эллсворт Азор аралдарындағы Лайестен Рапид-Сити базасына ұшып бара жатқан, жаттығу ұрыс миссиясының бөлігі ретінде 25 сағаттық сапарға шыққан Convair RB 36H Peacemaker бомбалаушы ұшағының екінші пилоты болды. Жаттығу барысында ұшақ экипажы радио байланысын тоқтатып, радарлық бағыттауды өшірді және аспандық навигация арқылы ұшты. Олар Ньюфаундлендтің таулы аймағына жеткенге дейін мұхит үстінен төмен ұшып, біртіндеп биіктікке көтерілуді жоспарлаған. Түннің ортасына таяп, ұшақ нашар ауа райына тап болып, бағытынан жаңылып, жоспарланған уақыттан 90 минут бұрын Ньюфаундлендке жетті. Сағат 4:10-да, Ньюфаундленд штатының Тринити шығанағындағы Нут-Коувтан ішкі жағындағы Бургойн шығанағының маңында, қызыл жаңбыр, тұман, мұз жамылғысы және көріну қашықтығы 200 метрден де аз болғанда, ұшақ 896 фут (273 м) биіктіктегі төбеге 800 фут (244 м) жер жылдамдығымен соқтығысты. Ұшақтың винттері қарағай ағаштарының басын кесіп өтті, ал ұшақтың сол қанаты жерге тиіп, жыртылып, жанармай құйылды. Ұшақтың қалған бөлігі шамамен 300 метрдей қашықтықта құлады. Соққыдан кейін ұшақтың жанармай бактерілерінен шыққан өрт ауылдың жерінде 2 метрлік ойыс жасады. Жақын маңдағы төбедегі орманшылар от шарына куә болып, құтқару қызметтерін хабардар етті, бірақ борттағы 23 адамның барлығы соққыда қаза тапты. Сол түні Boeing SB 29 Superfortress іздеу-құтқару ұшағы іздеу жұмыстарына көмектесу үшін жіберілді, бірақ [[Сент-Джордж шығанағы (Ньюфаундленд және Лабрадор)]] маңында 322 км батысқа құлады.

Апаттан кейін, апатты тергеу комиссиясы жоғары жерлерге жақындағанда жиірек сканерлеу және су және құрлық шекарасына 322 км жақындамас бұрын қауіпсіз биіктікке көтерілу үшін жаңа процедураларды ұсынды. Президент Эйзенхауэр 13 маусымда Рапид-Сити базасына жеке барып, генералдың құрметіне оны Эллсворт әуе күштері базасы деп атады. 41 жастағы Эллсворт Оңтүстік Дакотада, Стержис қаласының жанындағы Блэк-Хиллз ұлттық зиратына жерленді.

Апат болған жер

Алыс апат орны – B-36 ұшағы құлаған қалған екі орынның бірі (екіншісі Аляскада). Ұшақтың қиындылары кең аумаққа шашырап жатыр және бүгінгі күнге дейін құлаған жерінде сақталған. Ең жақын тұраққа дейінгі қашықтық шамамен қырық минуттық жол. Жақын жердегі ескерткіште бомбалаушы ұшақтың винті және қаза тапқан экипаж мүшелерінің аттары жазылған қола тақта орналасқан. Апат орнының координаттары шамамен: