Кіріспе

Испания мен АҚШ арасындағы екі шекаралық дау. 1803 жылы Франция Луизиана аумағын АҚШ-қа сатқанда, Испания мен АҚШ арасында Батыс Флориданың Луизиана сатып алуының құрамына кіретіні жөнінде дау туындады. АҚШ Миссисипи мен Пердидо өзендері арасындағы Батыс Флорида аймағына француз Луизианасының бөлігі ретінде талап қойды. Испания мұндай талап негізсіз деп санайтын. 1810 жылы Батон-Руж аймағындағы наразы американдық және британдық шаруалардың тобы Испанияның колониялық губернаторының оларға көңіл көрсеткендей болғанын, бірақ шын мәнінде оларға қарсы күш жинап жатқанын білді. Олар 1810 жылдың 23 қыркүйегінде Батон-Руж қаласындағы Сан-Карлос бекінісіндегі испан гарнизонын басып алып, 26 қыркүйекте Батыс Флорида Республикасының тәуелсіздігін жариялады. 288–291 беттер.

"1763 жылы Ұлыбританияға берілген аумақтың бөлігін иелену арқылы жарамды құқық бірден алынды. Испания 1769 жылға дейін, [Алехандро] О’Рейли ресми түрде иелік еткенге дейін, өз құқығын иелену арқылы растамады. Сондықтан алты жыл бойы Франция иелігінде болған және Испания алған Луизиана Миссисипи мен Пердидо өзендері арасындағы аумақтарды қамтымады. 1779–81 жылдары Испания 1783 жылғы шартта расталған жаулап алу құқығымен Батыс Флориданы, сондай-ақ Шығыс Флориданы иеленді. Испанияның Батыс Флоридаға тәуелсіз құқығы Испанияның бұрын сатып алған Луизиана мен Жаңа Орлеан аралына қосылуы керек екенін ешқандай логикалық ойлау процесімен көрсету мүмкін емес", - деп мәлімдейді Чемберс. Испания Луизиана провинциясын сол кезде Испания иелігінде болған және Франция иеленген кездегідей Францияға қайтарып берді. Хуан Мануэль де Сальседо Испания Францияға дәл содан қырық жыл бұрын алған аумақты қайтарып берді. Сондықтан Луизианаға Испания Ұлыбританиядан сатып алған Батыс Флорида кірмеді. 87–88 беттер.

Сент-Ильдефонсо шартының III бабындағы "қазіргі Испанияның қолындағы аумақ" деген сөз Батыс Флориданы қамтымайды, өйткені соңғысы испандықтардың санасында Луизианадан бөлек болды; және үкіметтік жарлықтар мен шарттарда Флоридалар әрқашан Луизианадан, Кубадан және басқа испан иеліктерінен бөлек көрсетілген. "Франция оны иеленген кезде де солай болды". Франция 1763 және 1769 жылдар аралығында иеленгенде, оған Батыс Флорида кірмеді. "Ол Испания мен басқа мемлекеттер арасында жасалған келісімдерден кейін болуы тиіс". Испания Луизианаға қатысты басқа мемлекеттермен 1800 жылы Францияға қайтарып бергенге дейін келісімге келмеді. Францияға Испания берген және Испания Францияға қайтарған Луизиана Пердидо өзеніне дейін созылмады. Луизианаға ауыстырылған және қайта ауыстырылған Миссисипи өзенінің шығысындағы жалғыз аумақ Орлеан аралы болды. 1801 жылғы шартта Луизиананы Францияға сатып алу ретроцессия емес еді, яғни Испания 1762 жылы алған жерін Францияға қайтарып берді. Сол күні Франция Англияға бейбіт келісімнің алдын ала шарттары бойынша шығыстағы барлық аумақты берді. Испания бұл ақшаның бір бөлігін алмады, сондықтан Францияға қайтара алмады. Барлығы Флорида деп аталады. Испания оны иеленген кезде бұл аймақ үнемі осылай аталып келді. Ол Испания мен АҚШ арасындағы шекаралар туралы шарттарда да бірдей атауды алды; және Миссисипидің батыс жағындағы аумаққа Луизиананың аты берілген ретроцессия туралы шарттан кейінгі мерзімінен бастап Мистер Ливингстонның әртүрлі жазбаларында; Флориданың шығыс жағындағы Флоридаға. Американың сол бөлігінде болған егемендік өзгерістерінен кейін, Мобайл округіне Луизиана атауын беру солтүстікке қарай, өзеннің сол жағалауында, бұрын Францияға тиесілі аумақ ретінде табиғатқа қайшы деп ойласаңыз керек. Осы ескертулер, мырза, Испанияның Францияға қайтарып беруінің көлеміне қатысты кез келген күмәнді жоюға жеткілікті болады. Осы пікірге сүйене отырып, испан және француз өкілетті өкілдері келіссөздер жүргізді. [Бұл келіссөздер барысында] Испания үкіметі Флориданың бір бөлігін де беруге үнемі қарсы болды. Сонымен қатар генерал Бурнувиллге Флоридаларды сатып алу үшін Испаниямен жаңа келіссөздер жүргізу тапсырылды. Оның жобасына ешқандай келісімнің қатысы жоқ, бұл Франция Луизианаға кері қайтарылған келісім бойынша Миссисипидің шығысындағы елді иеленбегенінің айқын дәлелі. 82 бет.

Американың позициясын өзгерту

1803 жылдың мамыр айына дейін АҚШ елшісі Роберт Ливингстон Батыс Флорида Луизиананың бір бөлігі емес деп сақтандырған болатын. Дегенмен, Сант-Ильдефонсо шартының екіұшты үшінші бабы оның мақсатына қызмет етті, бірақ Франция да, Испания да қолдамаған интерпретацияны қабылдауға мәжбүр болды. 87–88 беттер

1803 жылдың күзінде Джефферсон өз пікірлерін «Луизиананың шекаралары мен аумағы» атты памфлетте жариялады. Джефферсон шекаралық аймақтағы бірнеше АҚШ шенеуніктерінен Луизиана карталары бойынша пікірлерін білуді сұрады. Олардың ең жақсы хабардар болғаны Дэниел Кларк, ол 1763 жылғы шартында белгіленген шекарадан артық жерлердің берілмейтініне сенді, ал [Уильям] Данбар оның пікірімен келісті. Натчитоштан келген [Уильям К. К.] Клейборн мен Джон Сибли Пердидоға талап етуді қолдауға бейім болды, бірақ олардың көзқарастары нақты ақпаратқа емес, саяси мақсаттарға байланысты болды. Олардың жауаптары президентке көп көңіл көңіл бермеді. 97–100 беттер

Джефферсон, әлдеқайда, Конгреске актіні қабылдауға рұқсат берген болуы мүмкін, осы арқылы [АҚШ] талабына Испанияның қарсылығын сынап көрді. Бұл күтпегендей күшті болып шыққанда, ол тартынды және, тікелей айтпасақ, бұл бақытсыз заңға Рэндольфтың үлкен кінәсін жүктеді. «Жолдар мен қаражат» комитетінің ызалы төрағасы осы жайтты ұмытпады. 109–110 беттер

1804 жылдың қазан айында Монро Лондоннан Мадридке жолда Парижде болды. «Монро Таллейранға [хатында] Наполеонның бір жыл бұрын Флориданы алуға АҚШ-қа көмектесу туралы уәдесін еске түсіргісі келді». Монро Мадридке кеткеннен кейін Наполеон «Таллейранға АҚШ-тың Батыс Флоридаға деген талабының толығымен негізсіз екенін жариялауға және мұндай ерекше келіссөздердің нәтижесіне сарказммен қызығушылық білдіруге» бұйрық берді. Таллейранның 1804 жылдың 8 қарашасындағы мәлімдемесі (жоғарыда қараңыз), «басқа бұрынғы мәлімдемелермен байланысты, оның миссиясының сәтсіздікке ұшырауына ықпал етті». 116–117 беттер

«Шетелден келген хабарламаларға ескеріліп, президент енді өз елшілерінен үмітсіз келіссөздерді тоқтатып, тек Мобильді пайдалану құқығын алуға тырысуды күтті. Мэдисон АҚШ-тың Батыс Флоридаға деген талабынан толығымен бас тартуға дайын болды». 118-бет

1805 жылдың 12 мамырында Мадридте Монро және американдық елші Чарльз Пинкни Испанияға «екі үкімет арасындағы даулы мәселелерді реттеуге уәкілеттік берілген соңғы талаптарды ұсынды. Ұсыныстар мүлдем қабылданбады, ал мырза Монро келіссөздер аяқталды деп есептеп, өздерінің паспорттарын сұрап алды», - деп мәлімдеді, «миссияның барлық мақсаттары бойынша толық сәтсіздікке ұшырағанын мойындады». 46–47 беттер

Чемберс сондай-ақ «АҚШ Луизиананы сатып алғанда, Испания билігінің ең жоғары нүктесінде ешқашан жақсылыққа айналмаған бұзылған құқыққа ие болды» деп түсіндірді. Джеймс Уилкинсонға Испания үкіметі жылына 4000 доллар төлесе де, ол 1812 жылғы соғыс кезінде АҚШ армиясының бөлімін басқарды, ол осы соғыс кезінде жасалған жалғыз тұрақты аумақтық иелік болды. 1814 жылдың 12-15 қыркүйегінде Корольдік флот, Корольдік теңізшілер және мускогилер Форт-Боуердің бірінші шайқасында Мобил-Пойнтқа шабуыл жасады; HMS Hermes сәтсіз бомбалау кезінде суға батып, британдықтар оны өртеп жіберді. 1815 жылдың 8 ақпанында Форт-Боуердің екінші шайқасында Корольдік флот жауынгерлерін түсірді, олар қанағаттанарлық түрде зеңбіректерді, гаубицаларды, минометтерді және Конгрев зымырандарын орнатты, ал форт 12 ақпанда тапсырылды. Алайда, 13 ақпанда Гент шарты туралы хабармен HMS Brazen келді. 1821 жылдың 17 шілдесінде Батыс Флориданың испан губернаторы полковник Хосе Мария Каллава ресми түрде Батыс Флориданы АҚШ генералы Эндрю Джексонға тапсырды.