Кіріспе
IV ғасырдағы христиандық топ. Circumcellions немесе Agonistici (донатистер атағандай) – IV ғасырдың басында Солтүстік Африкадағы римдік христиан радикалдарының тобы. Католик шіркеуі оларды еретик деп санады. Бастапқыда олар әлеуметтік наразылықтарды жоюға тырысты, бірақ кейін донатизм сектасымен байланысқа түсті. "Circumcellions" атауы оларды сыншылар "circum cellas euntes" – "қоймалардың төңірегін аралап жүретіндер" деп атағандықтан туған болуы мүмкін, себебі "олар шаруалар арасында көшіп-қонып, өздерін үйретуге тырысқан адамдардың есебінен тіршілік ететін". Олар Мавретания Ситифенсисінде де белсенділік танытты. Олар эсхатологиялық үміттермен қатар әлеуметтік реформа идеяларын да ұсынды. Милеви епископы Оптаттың айтуынша, шамамен 340 жылы олар қарыздар мен құл иелеріне қарсы көтеріліс ұйымдастырды. Көтеріліс басылған кезде қаза тапқандарының арасында шейіттер бар деп есептеді. Гиппоның Августині оларды жер иелеріне қарсы зорлық-зомбылыққа шақыратын қарапайым халықтың тобына теңеді. Олар шейіт болуды нағыз христиандық қасиет деп санады, сондықтан Карфаген епископтығының тазалық, мінезділік, қарапайымдық және қайырымдылыққа берген басымдығымен келіспеді. Олар өздерінің шейіт болуына ұмтылды. Кейде осы топтың мүшелері қарапайым ағаш таяқтармен рим легионерлеріне немесе қарулы саяхатшыларға шабуыл жасап, оларды шабуылдап, шейіт етуге тырысты. Басқалары сот отырыстарын тоқтатып, судьяны тікелей өлім жазасын беруге шақырып, сотқа наразылық білдірді (сол кезде сотқа сыйлақсыздық танытқандарға берілетін жаза).
The Circumcellions or Agonistici (as called by Donatists) were bands of Roman Christian radicals in North Africa in the early to mid 4th century. They were considered heretical by the Catholic Church. They were initially concerned with remedying social grievances, but they became linked with the Donatist sect. The term "Circumcellions" may have been coined or mocked by critics who referred to them as "circum cellas euntes", they go around larders, because "they roved about among the peasants, living on those they sought to indoctrinate." and Mauretania Sitifensis. They promoted ideas of social reform along with eschatological hopes. Optatus, Bishop of Milevis, says that around 340 they started an uprising directed at creditors and slave owners. They regarded as martyrs those among them killed when the disturbance was put down. Augustine of Hippo likened them to a rustic mob encouraging violence against landlords. They regarded martyrdom as the true Christian virtue, and thus disagreed with the Episcopal see of Carthage on the primacy of chastity, sobriety, humility, and charity. Instead, they focused on bringing about their own martyrdom. On occasion, members of this group assaulted Roman legionaries or armed travelers with simple wooden clubs to provoke them into attacking and martyring them. Others interrupted courts of law and verbally provoked the judge so that he would order their immediate execution (a normal punishment at the time for contempt of court).
Көзқарастар
Жоханның Ізгі хабарында Иса Петірге Ғефсиман бағында қылышын жинауын айтқаны жазылғандықтан, циркумселлиондар қылыштан бас тартып, "Израильдіктер" деп аталатын таяқтарды қолданды. "Израильдіктерді" пайдаланып, циркумселлиондар жолда кездейсоқ саяхатшыларға шабуыл жасап, "Laudate Deum!" ("Құдайды мақтаңыз!") деп айқайлады. Осы кездейсоқ ұрулардың себебі – құрбандарды оларды өлтіруге мәжбүр ету, осылай шейіт өліміне қол жеткізу еді. Олар өздерін агонистиктер ("Христос үшін күресушілер") деп тануды қалаған.