Кіріспе
Виктория мен Тасманияны бөліп тұрған сулар – Оңтүстік-Шығыс Австралиядағы Бас бұғазын қоса, Виктория және Тасмания штаттарын бөліп тұратын сулар. "Бас бұғазы үшбұрышы" термині (Бермуд үшбұрышынан шабыттанған) алғаш рет 1978 жылы Фредерик Валентич жоғалып кеткеннен кейін пайда болған көрінеді, бірақ бұл аймақтың нашар репутациясы (дегенмен, ешқашан табиғаттан тыс күштермен байланыстырылмаған) одан бұрыннан бар еді.
The Bass Strait Triangle is the waters that separate the states of Victoria and Tasmania, including Bass Strait, in south eastern Australia. The term Bass Strait Triangle (inspired by the Bermuda Triangle) appears to have been first used following the disappearance of Frederick Valentich in 1978 although the region had a bad reputation (never ascribed to supernatural forces, however) long before that.
Бас бұғазының географиясы
Бас бұғазы – Тасманияның барлық солтүстік жағалауымен және Викторияның орталықтан шығысқа қарайғы жағалауымен шектелген, шамамен ені және солтүстіктен оңтүстікке дейінгі қашықтығы бар, жалпысымен саяз су кеңістігі (орташа тереңдігі). Басым желдер мен ағындар батыстан соғады, соңғысы Тасманиядағы Король аралымен бөлінеді, бұл бұғаздың батыс жағына кіре берісте теңіз жағдайларының болжаусыз болуына себеп болады, әсіресе қатты жел болғанда. Мысалы, күшті оңтүстік желдері Виктория жағалауынан шағылысқан күшті солтүстік ағынды тудыруы мүмкін. Желдердің, ағындардың, толқын ағындарының және саяз тереңдіктің үйлесімі көбінесе биік, бірақ қысқа ұзындықтағы толқындарға әкеледі, ал жиі бағыттары қайшы келетін қысқа толқындар пайда болады. Мельбурн, Стэнли, Берни, Девонпорт, Белл Бей және Лансестон сияқты көлемді порттарға, сондай-ақ Бас бұғазындағы Кинг аралы және Флиндерс аралы сияқты аралдарға барлық кемелер Бас бұғазы арқылы өтуі керек, бұл сонымен қатар Австралияның батысынан шығысына қарай жүретін көптеген кемелер үшін таңдаулы маршрут болып табылады. Тасмания мен Австралия материгі арасындағы әуе трафигінің көп бөлігі кем дегенде оның үстінен немесе жанынан өтеді.
Оқиғалар
Бас бұғазы 1797 жылы Фурнео тобындағы «Сидней Коув» кемесінің қазасынан кейін ашылды және құтқару операциясына қатысқан кемелердің бірі – «Элиза» шлюпы Сиднейге қайтар жолында жоғалып кетті. Сол кезден бері Басс бұғазында жүздеген кемелер – кішкентай яхталар мен балық аулау кемелерінен бастап, жүк тасымалдау кемелеріне дейін – рифтерге шағылысып, жағалауға немесе өзендерге тіреліп, немесе ауа райының нашарлауынан суға батып, ондаған кемелер із-түзсіз жоғалып кетті. Басс бұғазының солтүстік-оңтүстік (және керісінше) бағыттағы толық өтуі 1835 жылы Мельбурн құрылғанға дейін сирек болды. 1838-1840 жылдары жаңа елді мекенге бара немесе одан қайтатын кем дегенде жеті кеме жоғалып кетті, олардың тек үшеуінің ғана қалдықтары табылды. Кейбір кемелерді құлатушылардың құртқандығы туралы қауесеттер негізсіз болып көрінеді, себебі оның басты себебі нашар ауа райы және карталардың жетілмегендігі болуы мүмкін. 1858 жылы британдық соғыс кемесі жоғалып кетті, жүзден астам адам қаза тапты, бірақ анықталған қалдықтары табылған жоқ. 1901 жылы «СС Федераль» кемесі Жаңа Оңтүстік Уэльстен көмір тасымалдай келе, 31 экипажбен бірге жоғалып кетті. Оның апаты 2019 жылға дейін табылған жоқ. 1906 жылы неміс жүк кемесі «СС Фердинанд Фишер» жоғалып кетті. 1920 жылдың 10 қыркүйегінде «Амелия J» шкепері жоғалып кетті. Кемені іздеу жұмысын тапсырды. Басс бұғазында іздеу кезінде тағы бір кеме – «СС Саутхен Кросс» – жоғалып кетті. Іздеуге қатысқан әскери «Airco DH.9A» ұшағы да жоғалып кетті. «СС Саутхен Кросс» кемесінің қалдықтары Кинг аралында табылды, ал «СС Амелия J» және «Airco DH.9A» ешқашан табылған жоқ. 1934 жылы қызметке енгеннен кейін көп ұзамай «Де-Хавиланд Экспресс Мисс Хобарт» жоғалып кетті, Виктория жағалауында оның азын-малын ғана таба алды. 1935 жылы «Лоина» әуе кемесі Флиндерс аралының жанында теңізге құлап, үш экипаж мүшесі мен екі жолаушы қаза тапты. Ешбір дене табылмады. Екі апаттың да себебі адам қателігі мен ұшақтың нашар конструкциясының салдары болуы мүмкін. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бірнеше ұшақ – көбінесе RAAF Bristol Beaufort бомбалаушылары – Басс бұғазындағы жаттығулар кезінде, негізінен Виктория штатындағы Сале қаласының жанындағы RAAF базасынан ұшып жатқанда жоғалып кетті. Бұл апаттардың себебі, тәжірибесіз экипаждардың төмен биліктегі бомбалау оқулары кезінде теңізге құлауы болуы мүмкін – осыған ұқсас апаттар құрлықта да болған. 1972 жылы Бренда Хин мен Макс Прайс басқарған «Де-Хавиленд Тайгер Мотт» Тасманиядан Канберраға Педер көлін суға батыруға қарсы наразылық акциясының бөлігі ретінде ұшу кезінде жоғалып кетті. Ол шығыс жағалау мен Флиндерс аралының арасында құлаған деп есептеледі. Даму жақтастары саботаж жасады деген күдік туды. 1978 жылы Фредерик Валентич басқарған «Сессна» ұшағы НЛО туралы хабарлағаннан кейін жоғалып кетті. 1979 жылы «Чарльстон» яхтасы Сиднейге Сидней-Хобарт яхта жарысына қатысу үшін келе жатып жоғалып кетті.
In 1906 the SS Ferdinand Fischer, a German cargo ship, disappeared. The SS Amelia J, a schooner, disappeared on 10 September 1920. was commissioned to search for the ship, and while searching the Bass Strait, a second ship the barquentine SS Southern Cross disappeared. A military Airco DH.9A engaged in the search would also then disappear. Wreckage of the SS Southern Cross was found on King Island; the SS Amelia J was never discovered, and neither was the Airco DH.9A. The De Havilland Express Miss Hobart, went missing soon after entering service in 1934, only a small amount of wreckage being found on the Victorian coast. In 1935 Loina, a Holyman airliner, crashed into the sea near Flinders Island with three crew and two passengers lost. No bodies were found. The cause of both accidents was probably a combination of human error with the known poor design of the aircraft. During the Second World War, several aircraft — mostly RAAF Bristol Beaufort bombers — were lost during exercises in Bass Strait while on training flights out of air bases, mainly RAAF Base East Sale near Sale, Victoria. These accidents were probably caused by the inexperienced crew crashing into the sea while performing low level bombing practice — similar accidents occurred over land. In 1972 a De Havilland Tiger Moth flown by Brenda Hean and Max Price disappeared on a flight from Tasmania to Canberra as part of protests against the flooding of Lake Pedder for a hydroelectricity scheme. It was believed to have crashed at sea somewhere between the East Coast and Flinders Island. Sabotage by pro development interests was alleged. In 1978 a Cessna flown by Frederick Valentich disappeared after reporting a UFO. 1979 the yacht Charleston disappeared while sailing to Sydney to join the Sydney Hobart Yacht Race.