Кіріспе

Шығыс Альптердің австриялық орталық топшасы, Орталық Еуропа. Тукс Альптері (Tuxer Alpen) немесе Тукс Алп алды (Tuxer Voralpen) – Австрияның Орталық Альптерінің топшасы, олар өз кезегінде Орталық Еуропадағы Шығыс Альптердің бір бөлігін құрайды. Олар толығымен Австрияның Тироль федералдық штатында орналасқан. Тукс Альптері – Инсбрук қаласының Альпі тауларының фонындағы үш тау тізбегінің бірі. Олардың ең биік шыңы – Лизумер Рекнер, ол Ваттенталер Лизум шатқалы мен Нависбах аңғары арасында көтеріледі. Олардың атауы Зилертальдың бір шатқалында жатқан Тукс ауылынан шыққан. Альпілік клубтың (AVE) Шығыс Альптер жіктелуі бұл жотаға Тукс Альптері деп атайды. 1984 жылғы AVE басылымында Тукс Алп алды деген атау ескірген және қолданылмайтын болып жарияланды. Шындығында, тау тізбегін оның аумағы мен биіктігін ескере келе "алп алды" деп сипаттау қиын. Бұл сипаттама тек оңтүстіктегі Зилерталь Альптерімен салыстырғанда ғана мағыналы, себебі Зилерталь Альптері Тукс Альптерінен әлдеқайда биік және тұрақты түрде мұздықтармен жабылған.

Геология

Тукс Альптерінің ең үлкен бөлігі төмен дәрежелі метаморфтық тау жыныстарынан құралған, олар Инсбрук кварцты филлит кешенінің (кварцитті филлит тақтасының) құрамына жатады. Оңтүстікке қарай палеозойлық тау жыныстары аймағының іргесінде әртүрлі мезозойлық тау жыныстары орналасқан, олар Тарнтал мезозой деп аталады. Бұл күрделі аймақ, кварцты филлит аймағы сияқты, Төменгі Шығыс Альп тауларының тектоникалық бірлігіне жатады. Тарнтал мезозойінің тау жыныстары арасында доломит және әк тастары кездеседі, олар Ваттантальер Лизум аймағындағы тау беткейлерінің (Калкванд және Торванд) негізін құрайды. Екінші жағынан, бұрынғы мұхит түбінің элементтері де бар, серпентинит түрінде, олар Лизумер Рекнерді құрайды. Тукс Альптерінің оңтүстік шеңбері тектоникалық тұрғыдан терең жатқан Пенниндік Хоге Тауерн терезесіне жатады. Тукс Альптерінде бұл негізінен Пенниндік Глокнер Наппесінің (Тауэрннің кальцийлі шисталық қаптамасы) тау жыныстарынан тұрады. Швац ауданынан Фюген-им-Зиллертальға дейінгі Тукс Альптерінің ең солтүстік-шығыс бөлігі Палеозой тау жыныстарынан тұратын Жоғарғы Шығыс Альпілік сұр тас аймағына жатады. Бұл аймақта бұрын күміс пен мыс кең көлемде өндірілген.

Ұзақ қашықтыққа саяхаттау жолдары

"Мюнхеннен Венецияға арман жолы" (Traumpfad München Venedig) деп аталатын ұзақ қашықтыққа созылатын жаяу жүру жолы Тукс Альпі арқылы өтеді. Бұл ресми ұзақ қашықтыққа арналған жол емес. Дегенмен, 1977 жылы алғаш ұсынылған бұл маршрут, мемлекеттік органдар мен жаяу серуендеу клубтары ресми түрде құрған және күтіп ұстаған көптеген басқа жолдардан да артық танымал болды. Арман жолының 9-шы күндік кезеңі Тирольдегі Холл қаласынан Глангер үйіне дейін созылады; ал келесі кезеңі жеті Тукс шыңы мен Нависер Йохл арқылы Холл қаласындағы Австрия Альпі клубы бөлімшесі басқаратын Лизумер үйіне жетеді. 10-шы және 11-ші күндері Лизумер үйінен Туксер Йох Хаусқа, содан кейін Плудерлинг мұзылы мен Гшютцшпиц мұзылы арқылы өтеді. Тукс Альпіндегі басқа ұзақ қашықтыққа арналған жолдар: Eagle Way (Adlerweg), Via Alpina (қызыл), Olympic Way (Olympiaweg), Glungezer & Geier Way No. 335 (Glungezer&Geier Weg 335) және Орталық Альпілік жол No. 02а.