Кіріспе

Шотланд дирижері

Александр Драммонд Гибсон (11 ақпан 1926 – 14 қаңтар 1995) – шотланд дирижері және опера театрының директоры. Ол сонымен қатар BBC қызметіндегі еңбегімен және Шотландия Ұлттық оркестрінің ең ұзақ бас дирижері қызметін атқарған кезеңдегі жетістіктерімен де белгілі болды, осы кезеңде оркестр Корольдік демеушілік алды.

Өмірбаян

Гибсон 1926 жылы Матервелл қаласында дүниеге келді және Нью-Стивенстон ауылында Джеймс МакКлюр Гибсон мен оның әйелі Вильгельмина Уильямстың ұлы болып өсті. Ол 12 жасында кәсіби операмен танысты, ата-анасы оны Глазгодағы Корольдік театрда "Мадам Баттерфляй" қойылымына алып барды. Ол Далзиел орта мектебінде білім алған. Фортепиано мен органмен шебер ойнайтын, 18 жасында Гласгоудағы Корольдік шотланд музыка және драма академиясында музыка оқып жүргенде Гласгоудағы Хиллхед қауымдық шіркеуінің органшысы болды. 1943 жылы Глазго университетіне музыка және ағылшын тілін оқуға түсті. Бірақ, бірінші курстан кейін соғыс оқуын үзіліске ұшыратты және ол 1948 жылға дейін Корольдік сигналдар тобында қызмет етті. Содан кейін Лондондағы Корольдік музыка колледжінде шәкіртақы алып, сэр Александр Гибсон Зальцбургтегі Моцартеумда Игорь Маркевичтің, ал Сиенадағы Accademia Chigiana-да Пол Ван Кемпеннің басшылығымен оқыды. 1952–1954 жылдары BBC Шотландия симфониялық оркестрінің ассистент дирижері болды және 1954 жылы Гласгоу Гранд Опера қоғамының әуесқойлары үшін екі қойылым қойды. 1957 жылы Садлерс Уэллс музыкалық директоры болып тағайындалғанда, ол осы лауазымға тағайындалған ең жас адам болды. Әйелі Вероникамен Садлерс Уэллсте танысып, 1958 жылы үйленді. Глазгоға оралғаннан кейін, 1959 жылы Шотландия Ұлттық оркестрінің алғашқы шотландтық бас дирижері және көркемдік жетекшісі болды, ол 1984 жылға дейін осы лауазымды ең ұзақ сақтаған дирижер болып табылады. Оның басшылығымен оркестр жазбалар мен шетелдік гастрольдер арқылы халықаралық деңгейде танымал болды және Гласгодағы SNO Proms, Эдинбург халықаралық фестивалінде, сондай-ақ Эдинбург фестивальдік хорының негізін қалап, Лондондағы The Proms-те жиі өнер көрсетті. Гибсон 1962 жылы Шотландия операсын құрып, іске қосты және 1986 жылға дейін оның музыкалық директоры болды. Оның өнерпаздық жетістіктерінің арқасында Глазгодағы Корольдік театр 1975 жылы Шотландия теледидарынан сатып алынып, Шотландиядағы алғашқы ұлттық опера театрына, Шотландия операсы мен Шотландия балетінің үй театрына айналдырылды, ал 1980 жылдан бастап Шотландия театр компаниясы да осы театрдың үйі болды. 1987 жылы Гибсон Шотландия операсының лауреат дирижері болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін осы атақты сақтап қалды. 1981–1983 жылдары Хьюстон симфониялық оркестрінің бас қонақ дирижері болды. Гилфорд филармониясының бас дирижері де болды. Мансабында Ұлыбританияның барлық ірі оркестрлерімен, сондай-ақ Еуропа, Австралия, Америка, Гонконг және Жапонияда көптеген рет қонақ дирижер ретінде өнер көрсетті.

Құрметтер

Оның көптеген марапаттарының ішінде екі Grand Prix International de l’Academie Charles Cros жүлдесі, 1978 жылғы Сибелиус медалі және Абердин, Глазго, Ньюкасл, Стирлинг, Йорк және Ашық университеттерден құрметті докторлық дәрежелер бар. 1967 жылы Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағын алды, 1977 жылы Бакалавр рыцары атағын алды және Шотландия Корольдік музыка және драма академиясының президенті болды. Оның есімімен 1998 жылы Александр Гибсон опера мектебі ашылды. Бұл Ұлыбританиядағы опера мектебінің алғашқы мақсатты құрылысы. Гибсон скандинавиялық музыкаға, әсіресе Жан Сибелиус пен Карл Нильсенге ерекше қызығушылық танытты, олардың шығармаларын бірнеше рет жазды. Композитордың музыкасына қосқан үлесі үшін Финляндияның Сибелиус медалімен марапатталды. Ол заманауи музыкаға берілді және 1961 жылы Глазгода бастапқыда Musica Viva деп аталған, кейіннен Musica Nova Festival, Глазго фестивалін құрды. Ол өткізген маңызды премьералардың бірі – 1961 жылы Карлхайнц Стокхаузеннің «Gruppen» шығармасының Ұлыбританиядағы тұңғыш орындалуы. Сондай-ақ, ол шотланд композиторларының жаңа музыкасын үнемі қолдады. Опера театрында ол Моцарт пен Вагнердің ең жақсы интерпретаторы ретінде танылды, 1971 жылы Шотландия операсымен «Нибелунгтер сақинасы» операсының толық нұсқасын қойды. Ол итальяндық репертуарда да өте жақсы білді. 1969 жылы ол Берлиоздың «Трояндықтар» операсының есімде қалған Шотландия операсы қойылымын жүргізді – бұл операның екі бөлігін де бір кеште толық орындаған алғашқы қойылым болды. Гибсон 1970 жылы Глазго қаласын жақсарту және дамытуға ең көп үлес қосқандығы үшін берілетін Сент-Мунго сыйлығының иегері атанды.

Өлім

1995 жылы желтоқсанда сэр Александр Гибсон жүрек талмасынан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Ол 68 жаста болған. Одан кейін әйелі Вероника және төрт баласы қалды.

Мұра

Сэр Александр Гибсонның миссиясы классикалық музыка мен операны баршаға қолжетімді ету болды, және ол өмірінің бойы музыканттар мен әншілерді өздерінің ең жоғары деңгейлеріне жетуге адал түрде шабыттандырды. Оның дискографиясы Конрад Уилсонның өмірбаянында, сондай-ақ ол өткізген көптеген премьералар, концерттік шығармалар мен опералар туралы толық мәлімет берілген. Глазгодағы Корольдік театрда Дэвид Дональдсон салған, оркестр шұңқырында орындыққа отырған оның үлкен портреті және мүсінші Арчи Форрест жасаған дирижер ретіндегі бюсті орналасқан. Оның құрметіне туған қаласы Матервеллде Александр Гибсон даңғылы аталды.