Стюарт Оливер Кнуссен: Британдық композитор және дирижер

Кіріспе

Британдық композитор және дирижер Стюарт Оливер Кнуссен (12 маусым 1952 – 8 шілде 2018) – британдық композитор және дирижер болған.

Ерте өмір

Оливер Кнуссен Шотландияның Глазго қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Стюарт Кнуссен, Лондон симфониялық оркестрінің бас контрабасшысы болған, сонымен қатар Бенджамин Бриттеннің музыкасының бірнеше премьераларына қатысқан. Оливер Кнуссен 1963-1969 жылдар аралығында Джон Ламберттен композицияны оқыды, және Бриттеннің де ынтасына ие болды. Ол бірнеше жазды Массачусетс штатындағы Танглвудта және Бостонда Гунтер Шуллермен бірге оқумен өткізді.

Музыкалық өмірі

Кнуссен шамамен алты жасында композиторлықпен айналыса бастады; әкесінің Лондон симфониялық оркестрімен жұмысы туралы ITV бағдарламасы оның алғашқы симфониясын (1966–1967) жазуға түрткі болды. 15 жасында Кнуссен 1968 жылдың 7 сәуірінде Лондонның Корольдік фестиваль залында өзінің симфониясының премьерасын өткізді, себебі Иштван Кертэс ауырған болатын. Алғашқы өнер көрсетісінен кейін Дэниел Баренбойм одан бір аптадан соң Нью-Йоркте осы шығарманың алғашқы екі бөлімін дирижерлеуін сұрады. Осы шығармасында және оркестрге арналған концертінде (1968–1970) ол модернист композиторлар Бриттен мен Бергтің, сондай-ақ көптеген орта ғасырдың (көбінесе американдық) симфонистерінің ықпалын жылдам және еркін сіңіріп алды, сонымен қатар тембр мен оркестрлеуде ерекше шеберлік танытты. Оның 1980-ші жылдардағы маңызды туындылары – Морис Сендак либреттоларымен жазылған екі балалар операсы, «Жабайы нәрселер қайда?» және «Хигглетти Пигглетти Поп!», екеуі де Сендак өзінің аттас балалар кітаптары негізінде жазылған. «Жабайы нәрселер қайда?» операсы 1986 жылдың қараша айында Нью-Йорк қалалық операсында алғаш рет қойылды, және 2011 жылдың сәуір айында қайтадан қойылды. Кнуссен 1986-1993 жылдары Танглевудтағы заманауи музыкалық іс-шаралардың жетекшісі болды. 1994 жылғы оркестрлік туындысы – Барри Таквелл үшін жазылған мүйіз концерті, ол «20 ғасырдың басындағы музыканың түрлі-түсті дыбыстық әлемін уақыт пен мелодияға қазіргі заманғы көзқараспен үйлестіреді». 1994 жылғы туған күніне орай CBE орденімен марапатталды. Кнуссен 1992-1996 жылдары Гаага қаласындағы Het Residentie Orkest (Residentie Orchestra) оркестрінің бас қонақ дирижері, 1983-1998 жылдары Альдебург фестивалінің көркемдік директоры және 1998-2002 жылдары Лондон Синфониетасының музыкалық директоры болды, сондай-ақ бұл ансамбльдің лауреат дирижері атанды. 2005 жылы Кнуссен Охай музыка фестивалінің музыкалық директоры болды. Кнуссен сопрано және 15 музыканттан тұратын ансамбль үшін жазылған төрт өлеңнен тұратын «Сьюге арналған әндерін» қайтыс болған әйелінің естелігіне арнады, ал туынды 2006 жылы Чикагода алғаш рет орындалды. Кнуссен The Guardian газетінде Том Сервиске берген сұхбатында: «Мен Дикинсонның әпкесі Сьюге арналған бірнеше өлеңдері бар екенін білдім, сондықтан бір апта бойы Эмили Дикинсонның барлық 1700 өлеңін оқыдым және олардың 35-ін қолмен көшірдім. Бұл шығарманың ноталары қайдан келгенін білмеймін. Ол жазылуға құштар болғандай сезілді. Оны жариялауға батыл бармадым, өйткені ол өзімшілдікке ұқсамас үшін қаладым. Бірақ шындығында ол өте тартымды. Бұл үлкен жұмыс емес – шамамен 13 минуттық, бірақ эмоционалды жағынан маңызды туынды», – деді. 2006 жылдың қыркүйегінен бастап Кнуссен Бирмингемдегі заманауи музыка тобымен және 2009 жылдан бастап Би-би-си симфониялық оркестрімен серіктес болды. 2012 жылдың күзінде Кнуссен Филадельфия оркестрі үшін симфониялық адагио жазып жатты. Ол сондай-ақ бірнеше жыл бойы жұмыс істеген екі концертті аяқтауды жоспарлап отырды: біреуі фортепианоға, екіншісі виолончельге арналған. Дирижер ретінде оның жазбаларында Модест Муссоргский, Рут Кроуфорд Сигер, Эллиотт Картер, Игорь Стравинский, Ханс Вернер Хензе, Тору Такемицу, Колин Мэтьюс, Александр Гёр, Робин Холлоуэй және Пол Рудерстің шығармалары бар.

Knussen began composing at about the age of six; an ITV programme about his father's work with the London Symphony Orchestra prompted the commissioning for his first symphony (1966–1967). Aged 15, Knussen stepped in to conduct his symphony's première at the Royal Festival Hall, London, on 7 April 1968, after István Kertész fell ill. After his debut, Daniel Barenboim asked him to conduct the work's first two movements in New York a week later. In this work and his Concerto for Orchestra (1968–1970), he had quickly and fluently absorbed the influences of modernist composers Britten and Berg as well as many mid century (largely American) symphonists, while displaying an unusual flair for pacing and orchestration. His major works from the 1980s were his two children's operas, Where the Wild Things Are and Higglety Pigglety Pop!, both libretti by Maurice Sendak – and based on Sendak's own eponymous children's books. Where the Wild Things Are received its New York premiere in November 1986 by New York City Opera, which also performed the work in April 2011. Knussen was the head of contemporary music activities at Tanglewood between 1986 and 1993. A much admired orchestral work from 1994 is his Horn Concerto written for Barry Tuckwell, which "combines the colorful sound world of early 20th century music with a contemporary approach to time and melody". He was awarded CBE in the 1994 Birthday Honours. Knussen was principal guest conductor of The Hague's Het Residentie Orkest (Residentie Orchestra) between 1992 and 1996, the Aldeburgh Festival's co artistic director between 1983 and 1998 and the London Sinfonietta's music director between 1998 and 2002 – and became that ensemble's conductor laureate. In 2005, Knussen was the music director of the Ojai Music Festival. Knussen wrote his Songs for Sue, a setting of four poems for soprano and 15 piece ensemble, as a memorial tribute to his late wife, and the music received its world première in Chicago in 2006. Knussen told Tom Service in The Guardian:I knew there were a number of Dickinson poems addressed to her sister, Sue, so one week I read all 1,700 poems of Emily Dickinson and I copied out about 35 of them by hand, I have no idea where the notes for this piece come from It seemed to want to be written I wasn't sure whether it ought to be let out at all because I didn't want it to be a self indulgent thing. But actually it's very restrained. It's not a huge work – about 13 minutes – but it's a big piece emotionally. From September 2006, Knussen was artist in association to the Birmingham Contemporary Music Group, and from 2009 to the BBC Symphony Orchestra. As of autumn 2012, Knussen was writing a symphonic adagio for the Philadelphia Orchestra. He was also planning to finish two concertos that he had worked on for several years: one for piano and one for cello. His recordings as a conductor include works by Modest Mussorgsky, Ruth Crawford Seeger, Elliott Carter, Igor Stravinsky, Hans Werner Henze, Toru Takemitsu, Colin Matthews, Alexander Goehr, Robin Holloway and Poul Ruders.

Жеке өмір

Кнуссен АҚШ-та туған продюсер және музыкалық бағдарламалардың директоры Сью Кнуссенге үйленген. Ол BBC теледидары мен Ұлыбританияның Channel 4 телеарнасы үшін жұмыс істеді, соның ішінде Саймон Раттл ұсынған, ХХ ғасыр музыкасына кіріспе жасайтын "Үйден кету" атты бір сағаттық жеті бағдарламадан тұратын серияны жасады, ол 1996 жылы "Үздік өнер сериясы" номинациясы бойынша BAFTA сыйлығын жеңіп алды. 1990 жылдардың соңында ол Лос-Анджелес филармониясының білім беру бөлімін басқарды. Оливер мен Сью Кнуссеннің Соня Кнуссен есімді меццо-сопрано әнші қызы болды. Сью Кнуссен 2003 жылы Лондонда қан инфекциясынан қайтыс болды. Sue Knussen Composers Fund (бұрын Sue Knussen Commissioning Fund) "оның есімін және кәсіби мұрасын құрметтейді, сонымен қатар әлемдегі заманауи музыкалық ансамбльдер орындайтын жас композиторлардың туындыларын тапсырысқа алады". Кнуссен Бенджамин Бриттеннің ең шығармашылық кезеңдерінің бірінде тұрақты түрде болып өткен Суффолк графтығындағы Снейп қаласында өмір сүрді. Снейп Малтингс концерт залы – Альдебург фестивалінің үйі. Кнуссен 2018 жылдың 8 шілдесінде 66 жасында дүние салды.