Кіріспе

Хьюстондағы өнер мұражайы, Техас, АҚШ

Техас штатының Хьюстонында орналасқан Менил коллекциясы – негізін қалаушылар Джон де Менил мен Доминик де Менилдің өнер жинағын сақтайтын мұражай, немесе суреттер, мүсіндер, гравюралар, суреттер, фотосуреттер және сирек кітаптардан тұратын өзінің жинағы. Жинақтың көп бөлігі бұрын жеке жинақ болғанмен, Menil Foundation, Inc. – ішкі кірістер кодексінің 501(c)3-бөліміне сәйкес құрылған, салықтан босатылған, коммерциялық емес, қоғамдық қайырымдылық корпорациясы. Сонымен қатар, Менил Хьюстон қаласы, Техас штаты және Ұлттық өнер қоры арқылы АҚШ федералдық үкіметінен мемлекеттік гранттар алады. Мұражайдың қорындағы туындылар алуан түрлі, оларға Ив Тангуй, Рене Магритт, Макс Эрнст, Ман Рэй, Марсель Дюшан, Анри Матисс, Джексон Поллок және Пабло Пикассо сияқты суретшілердің ХХ ғасырдың басы мен ортасының туындылары кіреді. Мұражай Энди Уорхол, Марк Ротко, Роберт Раушенберг, Вия Сельминс және Сай Твомбли, басқалардың да кең көлемді поп-арт және заманауи өнер жинағын ұстап тұрады. Мұражайдың тұрақты жинағына антикалық заттар, сондай-ақ Византия, ортағасырлық және тайпалық өнер туындылары да кіреді.

Тарих

Ренцо Пиано жобалаған мұражай 1987 жылғы маусымда жұртшылыққа есігін ашты. Оны 1954 жылы құрылған, коммерциялық емес қайырымдылық корпорациясы – The Menil Foundation, Incorporated басқарады. Оның негізгі мақсаты – өнер арқылы түсіністік пен мәдениетті дамыту. Бастапқыда, қор мұражай төңірегіндегі ауданды тұрақтандыру үшін жер жинаумен айналысып, сондай-ақ коллекцияның басқаруын және жұмысын ұйымдастырды. Шламбергер отбасының мүшесі Доминик де Менил президент болған кезде, алғашқы кеңеске оның ұлы Франсуа, қызы Филиппа Пеллицци, Малкольм МакКоркодейл, Эдмунд Сноу Карппентер, Майлз Рудольф Глейзер және Микки Лиланд кірді. Доминик де Менил 1997 жылғы желтоқсан айында қайтыс болғанға дейін мұражайды басқарды.

Кампус және аудан

Музей кампусы негізгі ғимаратқа қосымша төрт филиал галереяны қосты: Сай Твомбли галереясы (осыны да Пиано жобалаған); Доминик де Менилдің соңғы тапсырысын (Дэн Флавиннің 1998 жылы орнатылған үш арнайы орналасқан инсталляциясының сериясы) қамтитын Ричмонд Холлдағы Дэн Флавин инсталляциясы; Византиялық фрескалар шіркеуі; және Менил сурет салу институты. Де Менилдер құрған, бірақ қазір тәуелсіз қор ретінде жұмыс істейтін тағы бір ғимарат – Ротко шіркеуі. Менил қоры 1960 жылдары аймақтағы бунгало стиліндегі үйлерді сатып ала бастады, олардың барлығын бірдей сұр түске бояп, біртінделік ұғымын қалыптастырды. Музей ғимараты салыныс кезінде, бунгалолармен үйлестіру үшін "Менил сұры" деп аталған түспен боялды. 2013 жылы ландшафт сәулетшісі Майкл Ван Валкенбург Менил коллекциясының 30 акрлық кампусын жақсарту және кеңейту үшін тағайындалды. Дэвид Чипперфилд Архитекторлары жасаған бас жоспар қосымша жасыл кеңістіктер мен жаяу жолдар, кафе және өнерге арналған жаңа ғимараттар салуды көздейді.

Қабылдау

Менил коллекциясы көпшілікке ашық, кіру тегін. Мұражай сәрсенбіден жексенбіге дейін сағат 11:00-ден 19:00-ға дейін жұмыс істейді. Ол Хьюстон қаласының Нейртаун ауданындағы Сент-Томас университетіне жақын орналасқан.

Византиялық фрескалар шатыры

Негізгі коллекцияға жақын орналасқан бөлек ғимараттағы Византиялық фрескалар капелласында бұрын 13 ғасырға жататын екі византиялық шіркеу фрескасы – Панагия ананың апсидасының жартылай күмбезі және Христос Пантократор деп белгілі Мәсіхтің бейнесі салынған күмбез орналасқан. Бұл фрескалар Түрік оккупациясы астындағы Солтүстік Кипрдегі Лисидегі шіркеуден заңсыз өнер саудасы арқылы алынып, 1980-ші жылдары қайта табылды. Музей мәлімдемесіне сәйкес, бұл Америкадағы осындай фрескалардың жалғыз мысалы еді. Олар Кипр шіркеуіне тиесілі болғандықтан, иелерімен келісім бойынша мұражайда сақталды. 2011 жылдың қыркүйегінде Менил коллекциясы фрескалардың 2012 жылдың ақпанында Кипрге қайтарылатынын хабарлады, бұл өнерді өз отанына қайтарудың бір мысалы. 2015 жылдың қаңтарында Менил бұрынғы қасиетті капелланы ұзақ мерзімді заманауи инсталляциялық жұмыстар үшін пайдалану жоспарларын жариялады. Қайта ашылған кеңістіктегі алғашқы көрме – Джанет Кардифф пен Джордж Бюрес Миллердің тапсырысымен жасалған "Шексіздік машинасы" атты жаңа туынды.

Сай Твомбли павильоны

1992 жылы Ренцо Пианоға Доминик де Менил тапсырыс берді. Ол Менил коллекциясының аумағында Сай Твомбли, Джуниордың туындыларына арналған шағын, тәуелсіз павильон салды. Менилдің негізгі музей ғимараты мен оны қоршаған бунгалолардан өзгеше, Сай Твомбли галереясы құм түсті бетон блоктан тұрғызылған, жоспарында шаршы пішіндес және тоғыз галереядан құралған. Бас музей сияқты, бұл галерея да шатыр арқылы жарықтандырылады, бірақ мұнда сыртқы жалюзилердің көмегімен көлбеу, төбелі шыны шатыр көлеңкелендірілген. Оның астындағы мата төбе жарықты таратып, шамамен 300 люкс деңгейінде азайтады.

Менил сурет институты

2018 жылы ашылған Менил сурет институты – АҚШ-та қағаз бетіндегі заманауи және қазіргі заманғы өнер туындыларын көрмеге қоюға, зерттеуге, сақтауға және қалпына келтіруге арналған алғашқы, жаңадан салынған ғимарат, деп хабарлайды Менил коллекциясы. Лос-Анджелестегі Johnston Marklee архитектура фирмасы және Нью-Йорктегі Michael Van Valkenburgh Associates ландшафт архитектура фирмасы осы Сурет институтын жобалады. Олар Нью-Йорктегі Guy Nordenson and Associates құрылыс инженерлік фирмасымен тығыз байланыста жұмыс істеді. Johnston Marklee Дәуіт Чипперфилд, SANAA және Татьяна Бильбао қатысқан байқаудан жеңіске шыққаннан кейін жобалауға таңдалды. Род-Айленд штатындағы Gilbane Building Company, Gilbane, Inc. компаниясының еншілес компаниясы, бас мердігер ретінде таңдалды. Бұл институт Дан Флавин инсталляциясының солтүстігінде орналасқан. Шамасы орташа, жалпақ шатыры бар ғимараттың биіктігі 5 метр (16 фут) – бұл 30 гектарлық кампустағы көршілес сұр бунгалолардан аспайды. Оның жартысы жер астындағы қоймаға арналған, ал жер үсті қабатында үлкен, икемді орталық зал, көрме алаңы, ғалымдардың оқу залы, семинарлар мен басқа да шараларға арналған бөлмелер және консервациялық зертханалар бар, бәрі үш ауланың айналасына орналасқан. Өзін суретші деп жариялаған вандал бұл әрекетімен өз пікірін білдіргісі келгенін, суретті жояйын деген ниеті болмағанын айтты. Ландерос граффити жасағаны және заңсыз әрекеттерге қатысқаны үшін екі жылға бас бостандығынан айырылды.

Менил қоры

Мұражайға әлі күнге дейін Менил қоры басшылық етеді. Аталған қор мұражайды дамыту үшін алғашқы жылдары жылына 1 миллион доллардан астам қаржы жинап, жылына 2,7-2,9 миллион доллар көлемінде шығындар жасаған. Мұражай ғимаратын салуға қажетті қаражаттың жартысына жуығы Хьюстон қаласының сыртынан, атап айтқанда Cullen Foundation және Brown Foundation-нан түсті, олар әрқайсысы 5 миллион доллар көмектесті. 2001 жылға қарай Менил қорының капиталы 200 миллион долларды құрады. Ол содан бері мұражайдың ірі демеушілерінің біріне айналды. 2004 жылы Йозеф Хельфенштейн директор болып тағайындалды. 2015 жылы қызметтен кеткенге дейін "Менил" мұражайға келетін адамдар санын екі есеге арттырып, капиталын шамамен 54 пайызға өсірді және коллекциясына 1000-нан астам туынды қосты, олардың ішінде Джаспер Джонс, Клас Ольденбург, Роберт Раушенберг, Ричард Серра және Кара Уокердің туындылары бар.