Кіріспе

Рим заңгері (142–212 ж.с.)

Эмилий Папиниан (; Αἰμίλιος Παπινιανός; 142 ж.с.–212 ж.с.), ағылшын тілінде Папиниан (/p//ə/'/p//ɪ//n//i//ə//n/) деп айтылады, атақты римдік заңгер, magister libellorum, бас прокурор (advocatus fisci) және 205 жылы Гай Фулвий Плаутианның қайтысынан кейін преториандық префект болды. Папиниан ежелгі Римдегі ең құрметті заңгерлердің бірі болды, сондықтан үшінші курс студенттеріне «Папинианист» (яғни «Папинианды оқуға лайықтар») деген атақ берілді. Өмірінде оны «Құқықтың панасы және Заңдардың қазынасы» деп атаған. Ол Емеса әулетінің мүшесі еді. Бір дерек көзінде ол Квинт Сервидий Скеволаның казуистикалық ілімдерін ұстанған, ал екіншісінде оның шәкірті болғандығы айтылады. Август тарихындағы келісетін (бірақ күмәнді) мәліметте ол Скевола басшылығымен Северуспен бірге заң оқығандығы жазылған. Папиниан император Северийдің жақын досы болды және 207 жылы Британияға онымен бірге аттанды, онда ол шотланд таулы аймағының көтерілісіне жауап ретінде «Йорк форумында» қызмет етті. Ол бір кезде Северуспен бас прокурор (advocatus fisci), петициялар шебері, magister libellorum қызметін атқарды. Император қайтыс алғанға дейін екі ұлы Каракалла мен Гетаны осы заңгердің қамқорлығына тапсырды.

Өлім

Рим империясының билеушілігін Гетамен бөлісу Каракалла үшін қанағаттандырмайтындықтан, ол бір күні бауырласын тақтан ығыстыруға шешім қабылдады. Папиниан аға-інілер арасында бейбітшілікті сақтауға тырысып, керісінше, Каракалланың жек көруін күшейтті, нәтижесінде заңгердің басын кесу туралы жарлық шығарды. Оның өлімі 212 жылы Гетаның қанымен аяқталған бауырластық қырқынынан кейін болды, бір дереккөз бойынша, оның жақтастары мен онымен байланысы бар деген күдік туған 20 000-ға жуық адам тазаланды. Responsa (б.з. 204-217 жылдары аралығында жазылған); екі кітап, сондай-ақ De adulteriis және басқа да еңбектер, олардың ең қысқасы – Αστυνόμικος (Қалалық басқару), көшелер мен көпірлер комиссарларының міндеттемелері туралы нұсқаулық еді.