Соломон Перел (1925-2023) – израильский автор, переживший Холокост. Его невероятная история выживания, замаскировавшись под немца, легла в основу фильма "Европа Европа".
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израильдік автор және мотивациялық спикер (1925–2023)
Israeli author and motivational speaker (1925–2023)
Соломон Перел (сондай-ақ Шломо Перел немесе Солли Перел; 21 сәуір 1925 – 2 ақпан 2023) – Германияда туған израильдік автор және мотивациялық спикер. Ол неміс еврей отбасында дүниеге келді және нацистердің қудалауынан қашу үшін этникалық неміс болып көріну арқылы құтылды. Оның өмірбаяны 1990 жылы түсірілген «Еуропа Европа» фильміне негіз болды, бұл фильм оның «Ich war Hitlerjunge Salomon» (Мен Гитлер жас сарбазы болдым Соломон) автобиографиясымен шартты түрде байланысты. Ол сонымен қатар өз оқиғасын айту үшін көптеген мектептерге барып, дәріс берді.
Solomon Perel (also Shlomo Perel or Solly Perel; 21 April 1925 – 2 February 2023) was a German born Israeli author and motivational speaker. He was born to a German Jewish family and managed to escape persecution by the Nazis by masquerading as an ethnic German. His life story is told in the 1990 film Europa Europa which was loosely based on his autobiography Ich war Hitlerjunge Salomon (I Was Hitler Youth Salomon). He also made several visits to various schools to tell his story.
Өмірбаян
Перль Ресейден Германияға көшіп келген еврей ата-анасының отбасында Төменгі Саксониядағы Пейне қаласында дүниеге келген. Нацистер билікке келгеннен кейін Германияның еврей азаматтарын жүйелі түрде қудалау басталды. 1935 жылы Перел отбасы Польшаның Лодзь қаласына көшіп барды, онда Соломонның әпкесі тұратын, олардың аяқ киім дүкенін тонағаннан кейін және Перел мектептен шығарылды. 1939 жылы қыркүйекте Польшаға немістер шабуыл жасағаннан кейін Соломон Перел мен оның інісі Ицхак Польшаның Кеңес үкіметі бақылауындағы аймағына қашып кетуге тырысты. Соломон сәттілікке жетіп, Гроднодағы комсомол басқаратын жетімдер үйіне орналасты, ал оның інісі Литвадағы Вильнюске жол тартты. 1941 жылы маусымда нацистер Кеңес Одағына шабуыл жасағаннан кейін Перел жетімдер үйінен қашып кетті және Гродно маңында 12-ші танк дивизиясы (Вермахт) тұтқындады. Неміс тілінде сөйлейтін Перел өзінің тұтқынға алушыларын ол фолксдойч (Германиядан тыс жерде тұратын этникалық неміс) екеніне сендіре алды және кейіннен оны тұтқынға алушыларының құрамына орыс-неміс тіліндегі аудармашы ретінде қабылдады. Ол өзінің неміс әскерінің сүйіктісі болды, көп жылдан кейін, Израильде жүргенде, 12-ші танк дивизиясының кездесуіне шақырылды. Бірліктің командирі оны асырап алуға да ниеттеніп, одан әрі қорғауға тырысты. Кейіннен ол Лиозна маңында тұтқындалған Иосиф Сталиннің ұлы Яков Джугашвилиді тергеуге қатысқан. «Еуропа Европа» фильміндегі ойдан шығарылған сипаттамаға қайшы, бұл оқиға оның Вермахттағы мансабына әсер етпеді, өйткені ол өзінің тұтқындалуынан әлдеқайда кейін болды. Сүндеттелген еврей ретінде Перел өзінің әскери бөлімінен ашылып қалу қаупіне ұшырады және бірнеше рет совет әскеріне қашып кетуді қалады, бірақ әр жолы сәтсіз аяқталды. Ол сүндеттелмегенін дәлелдеу үшін медициналық тексеруден қашу үшін әртүрлі сылтаулар ойлап тапты. Бір күні түнде ол барлық адамдар кеткеннен кейін душқа кіргенде, дәрігер оған арт жағынан шабуыл жасап, зорлауға тырысты. Перел онымен күресуге тырысты, бірақ ол бұрылып қараса, дәрігер оның сүндеттелгенін көріп, оның еврей екенін түсінді. Дәрігер Перел туралы хабарласпады, өйткені бұл оның гомосексуал екенін әшкерелеген болар еді. Перелдің айтуынша, «Мен оның құпиясын білетінмін, ол да менікіні білді, сол оқиғадан кейін ол өлтірілгенше мені қамқорлаған». Жасөспірім болғандықтан Перелге әскерде қалуға рұқсат берілмеді. Оның орнына ол Брауншвейгтегі Гитлер жастарының интернатына жіберілді, онда ол өзінің еврей екенін Йозеф Пержель (Europa Europa фильмі үшін Йозеф Петерс деп өзгертілген) деген атпен жасыруды жалғастырды. Ол жерде нацистік нәсіл теориясы және әскери дайындық жаттығулары бойынша сабақтар алды. Сүндеттелгенін жасыру үшін мүмкіндігінше басқа студенттермен бірге душ қабылдаудан бас тартты, немесе қабырғаға қарап немесе іш киім киген күйінде душ қабылдады. Перел 2023 жылдың 2 ақпанында Израильде 97 жасында қайтыс болды.
Perel was born in Peine, Lower Saxony, to Jewish parents who had immigrated to Germany from Russia. When the Nazis came to power, systematic persecution of Germany's Jewish citizens began. In 1935, the Perel family relocated to Łódź, Poland, where Solomon's aunt lived, after their shoe store was looted and Perel was expelled from his school. After the Germans invaded Poland in September 1939, Solomon Perel and his brother Yitzhak attempted to escape to the Soviet occupied part of Poland. Solomon succeeded and was placed in a Komsomol run orphanage in Grodno, while his brother made his way to Vilnius in Lithuania. Perel fled from the orphanage after the Nazis invaded the Soviet Union in June 1941, and was captured near Grodno by the 12th Panzer Division (Wehrmacht). Since he was a native German speaker, Perel was able to convince his captors that he was a Volksdeutscher (an ethnic German living outside Germany) and was subsequently accepted into his captors' unit as a Russian–German interpreter. Solomon became endeared to his German army unit, and many years later, already in Israel, was invited to the 12th Panzer Division Reunion. The unit's commanding officer even made plans to adopt him, providing him with further protection. In his capacity of an interpreter, he later participated in interrogation of Joseph Stalin's son, Yakov Dzhugashvili, who was captured near Liozna. Contrary to the fictionalized description in the movie Europa Europa, this episode did not affect his career in Wehrmacht, as it happened much later than his own capture. As a circumcised Jew, Perel was constantly in danger of being discovered by his military unit, and attempted on several occasions to flee back to the Soviets, each time unsuccessfully. He conjured various excuses to avoid medical examinations that would have revealed he was circumcised. One army doctor took a sexual interest in him, and on one night when he had entered the shower after everyone else had left, the doctor attacked him from behind and attempted to rape him. Perel managed to fight him off, but when he turned around, the doctor saw that he was circumcised and realized he was a Jew. The doctor did not inform on Perel, as doing so would have exposed him as a homosexual. According to Perel, "I knew his secret and he knew mine, and after that incident he took care of me until he was killed." Being still a minor, Perel was told he could not remain with the army. Instead, he was sent to a Hitler Youth boarding school in Braunschweig, where he continued to hide his Jewish identity under the name of Josef Perjell (changed to Josef Peters for the film Europa Europa). While there he was put through classes on Nazi racial theory and pre military preparation exercises. In order to hide the fact that he was circumcised, he refrained from showering with other students whenever possible, or showered while facing the wall or while wearing underwear. Perel died in Israel on 2 February 2023, at the age of 97.
Мен Гитлер жасындағы Соломон едім
Кейін Перел өзінің ерліктері туралы "Мен Гитлер жастары Соломоны едім" (Ich war Hitlerjunge Salomon) атты кітап жазды. Оның еңбегі кейін CCC Film компаниясы түсірген 1990 жылғы "Europa Europa" фильміне негіз болды. Ол Еуропа бойынша көптеген турлар жасап, соғыс жылдарындағы өмірі туралы лекциялар оқыды. Голланд драматургі Карл Слотбум Саломон Перелдің сұрауымен, Перелдің өміріне арналған "Du sollst leben" (голланд тілінде: Je zult leven; ағылшын тілінде: You shall live) атты пьеса жазды, ол алғаш рет 2002 жылы Нидерландыдағы Ваальвик қаласында сахналанды, бұл күн Нидерландыда қаза тапқандарды еске алу күні болып табылады. Соломон Перел пьесаны көру үшін Ваальвик, Зевенберген және Аббекерк (Нидерланды) қалаларына сапар шекті.
Perel later wrote a book about his exploits, titled Ich war Hitlerjunge Salomon (I Was Hitler Youth Salomon). His work was later adapted into the 1990 film Europa Europa, produced by CCC Film. He often toured and gave talks throughout Europe about his wartime experiences. The Dutch playwright Carl Slotboom wrote at the request of Salomon Perel a play based on Perel's story titled Du sollst leben (Dutch: Je zult leven; English: You shall live), which was first staged in Waalwijk, Netherlands, in 2002, which is also Remembrance of the Dead in the Netherlands. Solomon Perel visited Waalwijk, Zevenbergen and Abbekerk (Netherlands) to see the play.