Құқықтық шара: құрылған сенім (Құқықтық сенім түрі)
Constructive trust
Құқықтық қорғау құралы: конструкциялық траст – заңсыздық салдарынан мүліктен айырылған тарапқа сот арқылы тағайындалатын теңдік шарасы. Әділетсіз байыту, сенімсіздік немесе мүлікке араласу жағдайларында қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құқықтық шараның түрі
Type of legal remedy
Траст құқығында конструктивті траст – соттың әділетті шара ретінде, заңсыздыққа ұшыраған тараптың құқығын қорғау үшін тағайындайтын құрал. Бұл, егер біреу әділетсіз байлыққа кенелген немесе мүлікке араласу салдарынан заңмен қорғалған мүліктік құқықты дұрыс емес жолмен алған немесе иеленген, немесе сенімгерлік міндеттемесін бұзған жағдайда қолданылады. Бұл сенімгерлік міндеттемесінің бұзылуы мен әділетсіз байлыққа кенелу және/немесе мүлікке араласу өзара байланысты болуы мүмкін. Конструктивті траст – нақты сенімгерлік емес, яғни ол сенімгердің тікелей қатысымен емес, іс-әрекеттері арқылы құрылады. АҚШ-та (Англиядан өзгеше) конструктивті траст шарасы, әдетте, тұрақты сенімгерлік қатынасты мойындамайды немесе жаратпайды, яғни конструктивті траст тек атау бойынша ғана траст болып табылады. Оның орнына, ол талапкердің даулы мүлікке тең құқығы бар екенін жариялайтын және жауапкерге заңды меншік және иелікті талапкерге беруді бұйыратын шартты құрал. Мысалы, кейбір штаттарда кісі өлтіруші туралы ереже конструктивті траст түрінде іске асырылады.
In trust law, a constructive trust is an equitable remedy imposed by a court to benefit a party that has been wrongfully deprived of its rights due to either a person obtaining or holding a legal property right which they should not possess due to unjust enrichment or interference, or due to a breach of fiduciary duty, which is intercausative with unjust enrichment and/or property interference. It is a type of implied trust (i. e., it is created by conduct, not explicitly by a settlor). In the United States (in contrast to England), a constructive trust remedy generally does not recognize or create any continuing fiduciary relationship — that is, a constructive trust is not actually a trust except in name. Rather, it is a fiction declaring that the plaintiff has equitable title to the property at issue, and ordering the defendant to transfer legal ownership and possession to the plaintiff. For instance, in some states the slayer rule is implemented in the form of a constructive trust.
Анықтама
Құрылыс трасттары заңмен белгіленеді. Олар көбінесе аталмалы трасттар деп те аталады. Олар формальды талаптарға бағынбайды. Нәтижесінде туындаған трасттан айырмашылығы, ол да заң күшімен пайда болғанымен, құрылыс трасты тараптардың болжамды ниетін ескермейді. Керісінше, құрылыс трасттары көбінесе әділетсіздікке жол бермеу принципімен байланыстырылады. Бұл – егер сотталушыға мүлікті өз пайдасына қалдыруға рұқсат берілсе, ол заңсыз байыған болар деген тұжырым. Аталған аргументтің негізгі мәселесі – құрылыс трастын түсіну үшін, біз заңсыз байып алуға өте кең көзқарас қабылдауымыз керек, осы тұжырымдаманың негізінде оны қарастыруымыз керек. Бұл тұжырым заңдық және фактілік негіздерден мүлдем қолдау таппайды.
Constructive trusts are imposed by operation of law. They are also referred to as implied trusts. They are not subject to formality requirements. Unlike a resulting trust, which also arises by operation of law, a constructive trust does not give effect to the imputed/presumed intention of the parties. Instead, constructive trusts are largely said to be triggered by unconscionability. This is the idea that a defendant would be unjustly enriched if they were allowed to keep property for themselves. The main issue with this argument is that we would have to have a really broad approach to unjust enrichment in order for a constructive trust to come under that underpinning concept in order for us to understand constructive trust. This statement is incoherent and without any basis in law or fact.
Сенімгерлік міндеттің бұзылуы
Құрылысшылық сенімде жауапкер талапкерге қатысты міндетін бұзады. Мұндай бұзушылықтардың ең көп таралғаны – сенімгерлік міндеттің бұзылуы, мысалы, агенттің тапсырыс берушінің меншігіндегі мүлікті заңсыз алуы немесе ұстауы. Дау тудыратын мысал – Гонконгтың Бас Прокуроры Ридке қарсы іс, онда жоғары прокурор белгілі бір қылмыскерлерді қудаламау үшін пара алды. Пара ақшасына ол Жаңа Зеландияда жылжымайтын мүлік сатып алды. Оның жұмыс берушісі, Бас Прокурор, сенімгерлік міндетін бұзу негізінде мүліктің құрылысшылық сенімде ұсталып тұрғанын жариялауды сұрады. Құпия Кеңес құрылысшылық сенімді тағайындады. Бұл іс Regal (Hastings) Ltd v Gulliver ісінен өзгеше, себебі прокурорға тиесілі пайда табу мүмкіндігіне араласу болған жоқ. Құпия Кеңес шешімі болғандықтан, Рид Англия және Уэльс Апелляциялық Сотының Lister v Stubbs ісіндегі бұрынғы шешімін жоққа шығармады, өйткені сенім – талапкерге жауапкердің басқа кредиторларына берілмейтін меншік құқықтарын беретін өте күшті құрал. Жауапкердің банкроттық жағдайында сенім активтеріне жалпы кредиторлар қол жеткізе алмайды. Листерді қолдаушылар, зардап шеккенді басқа кредиторлардан жоғары қоюға ешқандай себеп жоқ деді. Листер мен Рид арасындағы шиеленіс Ағылшын заңында Sinclair Investments (UK) Ltd v Versailles Trade Finance Ltd ісінде айқын көрінді. Кейіннен Ұлыбритания Жоғарғы Соты FHR European Ventures LLP v Cedar Capital Partners LLC ісінде Синклер туралы шешімді жоққа шығарды, Листер енді қолданыста емес деп тапты.
In a constructive trust the defendant breaches a duty owed to the plaintiff. The most common such breach is a breach of fiduciary duty, such as when an agent wrongfully obtains or holds property owned by a principal. A controversial example is the case of Attorney General for Hong Kong v Reid, in which a senior prosecutor took bribes not to prosecute certain offenders. With the bribe money, he purchased property in New Zealand. His employer, the Attorney General, sought a declaration that the property was held on constructive trust for it, on the basis of breach of fiduciary duty. The Privy Council awarded a constructive trust. The case is different from Regal (Hastings) Ltd v Gulliver, because there was no interference with a profit making opportunity that properly belonged to the prosecutor. Being a Privy Council decision, Reid did not overrule the previous decision of the Court of Appeal of England and Wales in Lister v Stubbs which held the opposite, partially because a trust is a very strong remedy that gives proprietary rights to the claimant not enjoyed by the defendant's other creditors. In the event of the defendant's insolvency, the trust assets are untouchable by the general creditors. Supporters of Lister suggested that there was no good reason to put the victim of wrongdoing ahead of other creditors of the estate. There was a tension in English law between Lister and Reid which was highlighted in Sinclair Investments (UK) Ltd v Versailles Trade Finance Ltd. The United Kingdom Supreme Court subsequently overruled Sinclair in FHR European Ventures LLP v Cedar Capital Partners LLC, holding that Lister was no longer good law.
Меншікке араласу
Фоскетт пен МакКеоун ісінде сенімгер ақшаны өзінің жеке ақшасымен бірге өмірді сақтандыру полисін сатып алу үшін пайдаланды. Содан кейін ол өзіне қол жұмсады. Сақтандыру компаниясы оның отбасына төледі. Сенімгерлік қордың алданып қалған иелері табыстың олар үшін конструктивті сенімде сақталғанын жариялауды талап етті. Лордтар палатасы бенефициарларға: а) өз ақшасымен сатып алынған өмірді сақтандыру төлемінің үлесіне конструктивті сенімді; немесе б) осы соманы қайтару үшін қорға әділ заңдық талап ету құқығын таңдау мүмкіндігі берілді деп мәлімдеді. Бұл сенімнің нақты негізі қандай екендігі туралы пікірталас бар. Лордтар палатасы бұл талапкерлердің бастапқы меншік құқықтарын қорғау мақсатында жасалғанын айтты. Алайда, кейбір ғалымдар бұл ұғымды таутологиялық деп сынға алды, олардың пікірінше, әділетсіз байыту жақсы негіз болар еді (төменде қараңыз). Өйткені жаңа меншік құқығы (яғни сенім) құрылуының себебі болуы керек, әйтпесе отбасы бенефициарлардың ақшасына сатып алынған сақтандыру полисінен түскен табыс арқылы әділетсіз байыған болар еді. "Талапкердің мүлігіне қол сұғу" талапкердің өз мүлкін ұрыдан қайтарып алуын неге қажет ететінін түсіндіре алады, бірақ талапкердің бастапқы мүлігі басқа мүлікке айырбасталған жағдайда жаңа құқықтардың қалай пайда болатынын түсіндіре алмайды. Фоскетт пен МакКеоун ісінде талапкердің бастапқы мүлігі сенімгерлік қордағы үлесі болды. Олар алған құрал – сақтандыру төлеміне конструктивті сенім. Мұндай жаңа құқық неге берілуі керек екені түсініксіз, егер мақсат отбасының әділетсіз байыуын жою болмаса.
In Foskett v McKeown a trustee used trust money together with some of his own money to purchase a life insurance policy. Then he committed suicide. The insurance company paid out to his family. The defrauded beneficiaries of the trust sought a declaration that the proceeds were held on constructive trust for them. The House of Lords said that the beneficiaries could choose between either: (a) a constructive trust over the proceeds for the proportion of the life insurance payout purchased with their money; or (b) an equitable lien over the fund for the repayment of that amount. There is controversy as to what the true basis is of this trust. The House of Lords said that it was to vindicate the plaintiffs' original proprietary rights. However, this reasoning has been criticized as tautologous by some scholars who suggest the better basis is unjust enrichment (see below). This is because there must be a reason why a new property right is created (i. e. the trust) and that must be because otherwise the family would be unjustly enriched by receiving the proceeds of the insurance policy purchased with the beneficiaries' money. "Interference with the plaintiff's property" can justify why the plaintiff can get its property back from a thief, but it cannot explain why new rights are generated in property for which the plaintiff's original property is swapped. In Foskett v McKeown, the plaintiff's original property was an interest in the trust fund. The remedy they obtained was a constructive trust over an insurance payout. It is not obvious why such a new right should be awarded without saying it is to reverse the family's unjust enrichment.
Арам жолмен баю
Chase Manhattan Bank NA v Israel British Bank (London) Ltd. ісінде бір банк басқа банкке қателікпен үлкен ақша сомасын төледі (мұнда ақша алған банк ешқандай қателік жасаған жоқ – ол тек өзіне тиесілі емес ақшаны алды). Goulding судьясы ақша бірінші банк үшін (конструктивті) сенімгерлікте сақталды деп шешті. Алайда, бұл жағдайдағы негіздеме күмәнді болып саналады, ал Westdeutsche Landesbank Girozentrale v Islington London Borough Council ісінде Лордтар палатасы талапкердің пайдасына негізсіз байлықтың туындауы сенімділікке әкелетін идеядан алшақтады. Бұл мәселе әлі де қызу дау-дебаттардың нысаны болып табылады. Мұндай сенімдер "институционалдық" конструктивті сенімдер деп аталады. Олар тиісті әрекет (міндетті бұзу, негізсіз байлық және т.б.) жасалған сәтте пайда болады. Оларды сот шешімі шығарылған күні сот тарапынан әділдік орнату үшін тағайындалған "қалпына келтіруші" конструктивті сенімдермен салыстыруға болады. Мысал ретінде Австралияның Muschinski v Dodds ісін келтіруге болады. Бір құдайылықта тұратын ер адам мен әйел үйдің иесі болған. Олар әйелдің қолөнермен айналысуы үшін үйді жақсартуға, яғни қыш құмыра жасау шеберханасы салып келісті. Бұл шығындарды әйел төледі. Кейін олар ажырасып кетті. Жоғары сот ер адамның мүлікті өзіне және әйелге, жерді жақсартуға салған үлесіне пропорционалды түрде сенімгерлікпен ұстағанын анықтады. Бұл сенім әйел жақсарту жұмыстарын бастаған сәтте туындаған жоқ, себебі бұл әрекетте міндетті бұзу немесе негізсіз байлық сияқты жағдайлар болған жоқ. Сенім сот шешімі шығарылған күні, істе әділдік орнату үшін туындады. Bathurst City Council v PWC Properties ісінде Жоғары сот конструктивті сенімдердің сенімгерлік міндеттемелерді бұзу жағдайларындағы ең қатаң шара екенін, сондықтан басқа шаралар көмек көрсетуге жеткіліксіз болған жағдайларда ғана қолданылуы керек деп мәлімдеді.
In Chase Manhattan Bank NA v Israel British Bank (London) Ltd one bank paid another bank a large sum of money by mistake (note that the recipient bank did not do anything wrong – it just received money not owed to it). Goulding J held that the money was held on (constructive) trust for the first bank. The reasoning, in this case, has been doubted, and in Westdeutsche Landesbank Girozentrale v Islington London Borough Council the House of Lords distanced itself from the idea that unjust enrichment raises trusts in the claimant's favour. This remains an area of intense controversy. These type of trusts are called '"institutional" constructive trusts'. They arise the moment the relevant conduct (breach of duty, unjust enrichment etc.) occurs. They can be contrasted with '"remedial" constructive trusts', which arise on the date of judgment as a remedy awarded by the court to do justice in the particular case. An example is the Australian case Muschinski v Dodds. A de facto couple lived in a house owned by the man. They agreed to make improvements to the property by building a pottery shed for the woman to do arts and crafts work in. The woman paid for part of this. They then broke up. The High Court held that the man held the property on constructive trust for himself and the woman in the proportions in which they had contributed to the improvements to the land. This trust did not arise the moment the woman commenced improvements – that conduct did not involve a breach of duty or an unjust enrichment etc. The trust arose at the date of judgment, to do justice in the case. In Bathurst City Council v PWC Properties, the High Court that as constructive trusts are the most severe remedy in cases of breach of fiduciary duty, they should only be imposed when other remedies are inappropriate in providing relief.
Жалпы мақсаттағы сенімгерлік қорлар
Жалпы ниетті құрылымдық сенімдер тараптардың ниетін қарастырады. Бұл, ең алдымен, отбасылық қарым-қатынастарда көрінеді. Мысалы, бірге тұратын адамдардың үйлеріне құқығы бар ма? Мұндай жағдайда, әділдік заңға бағынады. Stack v Dowden ісінен кейін, әділдік мүлікті тіркелген иесіне қарап, содан кейін оны осы үлестерде бөліп береді. Jones v Kernott ісінде Жоғарғы Сот тараптардың ниетін болжайды. Демек, жорамал ниет соттың кеңірек дискрециясын қажет етеді, ал болжалды ниет әлі де тараптардың өзара әрекеттеріне негізделуі керек. Осы түбіртек сенім талапкер мен жауапкер арасындағы келісімге негізделген, ал меншік құқығы сияқты жайттар жауапкердің талапкерге берген уәдесіне және оған сене отырып, талапкерге келген зиянға байланысты болады.
Common intention constructive trusts consider the intention of the parties. This is significantly found in the familial context. For example, do the cohabitants have a beneficial interest in their home? Here, equity will follow the law. Following Stack v Dowden equity will look at the registered owner as a property and then distribute it in those proportions. In Jones v Kernott the Supreme Court inferred intention to the parties. Therefore, imputed intention involves a lot more judicial discretion, whereas inferred intention is still supposed to be based on the conduct between the parties. This kind of trust is based on bargain between the claimant and the defendant, as opposed to aspects such as proprietary rights which are based on the word of the defendant to the claimant leading to their reliance on the word hence leading to detriment suffered by the claimant.
Бірлескен кәсіпорын
Бұл жерде талапкер мен жауапкер арасындағы бірлескен кәсіпорынға басты назар аударылады. Егер бірлескен кәсіпорын болса, жауапкердің екінші тараптың мүліктегі пайдалы үлесін жоққа шығаруы әділдікке қанағаттандырмас еді. Бірлескен кәсіпорынның құрылтайшылық сенімгерлігі үшін үш негізгі талап бар: 1) тараптар арасындағы келісім немесе уағдаласу; 2) осы келісімге немесе уағдаласуға сену; және 3) қайшылыққа түсетін әрекет.
The focus here is the joint venture between the claimant and the defendant. For there to be a joint venture it would be unconscionable for the defendant to deny the other party's beneficial interest in the property. The three main requirements for a joint venture constructive trust are; (1) an arrangement or understanding between the parties; (2) reliance on that arrangement or understanding; and (3) an inconsistent act.
Сату шартына сәйкес сатушы
Сатушы сатып алушы үшін құрылған сенімдеме бойынша жерді иеленеді. Алайда, бұл шектеулі. Rayner v Preston ісінде талапкер жауапкерден мүлікті сатып алған, бірақ олар көшуге үлкермес бұрын үй өртеніп кетті. Жауапкер сақтандыру компаниясынан үлкен сома алды және талапкерге осы ақшаны беруден бас тартты. Сот талапкердің төлем алуға құқығы жоқ деп шешті, себебі ол сенімдемелік мүлік емес, сондай-ақ даудың сипатына байланысты сенімгердің жауапкершілік деңгейі төмен болды, әсіресе оны толыққанды сенімгермен (express trustee) салыстырғанда. Сатып алушы заңды құқыққа ие болғанға дейін өзінің пайдалы мүддесін басқа біреуге беруге құқығы жоқ.
The seller holds land on a constructive trust for the purchaser. However, this is limited. In Rayner v Preston the claimant had purchased a property from the defendant, but the house was then destroyed in the fire before they could move in. The defendant received a big payout from the insurance company and refused to give that money to the claimant. It was held that the claimant was not entitled to the payout because it was not the trust property, and because of the nature of the dispute, the trustee only had a low standard of care, particularly when you compare it to an express trustee. The purchaser also cannot transfer their beneficial interest before receiving legal title.
Қате жасалған ерікті операциялар
Сот, мүлік қателікпен берілген жағдайда, сыйлықты немесе мүліктің иелігін жойып жіберуге құқылы. Мүлік ауызша келісім емес, жазбаша түрде жасалған шарт арқылы берілуі тиіс.
The court can set aside a gift or disposition where the transfer was made by mistake. The property must have been transferred by deed not an oral agreement.
Конструктивті сенімгерлік қорлардың пайдалылығы
Мысалы, егер айыпталушы талапкерден 100 000 доллар ұрлап, сол ақшаға үй сатып алса, сот үйді талапкердің ақшасына дейін іздестіріп, үйді талапкердің иелігінде сақталатын сенімдік актив деп тануы мүмкін. Айыпталушы содан кейін талапкерге үйдің меншік құқығын беруге міндетті, тіпті егер мәміле жасалған кезде үйдің құны өсіп 120 000 долларға жеткен болса да. Егер үйдің құны керісінше 80 000 долларға төмендесе, талапкер әділ өтеудің орнына заң бойынша (ұрланған сомаға тең ақшалай өтеу) талап етуге құқылы. Егер айыпталушы өзінің мүлкін талапкердің мүлкімен араластырған жағдай басқаша болар еді, мысалы, талапкерден ұрланған 100 000 долларға өзінің 50 000 долларын қосып, 150 000 долларлық үй сатып алса немесе талапкердің 100 000 долларын айыпталушының бар үйіне бөлме салуға жұмсаса. Конструктивті сенім бұрынғыдай қолданылуы мүмкін, бірақ үлестерге пропорционалды түрде, талапкердің толық пайдасына емес. Балама ретінде, талапкер қайтаруды қамтамасыз ету үшін активке ипотекаға ұқсас әділ кепілдік таңдауы мүмкін. Конструктивті сенім – әділдік құралы болғандықтан, айыпталушы оған қарсы қол жетімді барлық әділ қорғаныстарды қолдана алады, оның ішінде «кір қолы», мерзімнің өткізілуі, зиян келтіруге байланысты сенім және артық қиындықтарды.
For example, if the defendant steals $100,000 from the plaintiff and uses that money to buy a house, the court can trace the house back to the plaintiff's money and deem the house to be held in trust for the plaintiff. The defendant must then convey title to the house to the plaintiff, even if rising property values had appreciated the value of the house to $120,000 by the time the transaction occurred. If the value of the house had instead depreciated to $80,000, the plaintiff could demand a remedy at law (money damages equal to the amount stolen) instead of an equitable remedy. The situation would be different if the defendant had mixed his own property with that of the plaintiff, for example, adding $50,000 of his own money to the $100,000 stolen from the plaintiff and buying a $150,000 house or using plaintiff's $100,000 to add a room to defendant's existing house. The constructive trust would still be available but in proportion to the contributions, not wholly in the claimant's favour. Alternatively, the claimant could elect for an equitable lien instead, which is like a mortgage over the asset to secure repayment. Because a constructive trust is an equitable device, the defendant can raise all of the available equitable defenses against it, including unclean hands, laches, detrimental reliance, and undue hardship.