Шейік: 1921 жылғы махаббат драмасы

Кіріспе

1921 жылы Джордж Мелфордтың түсірген "Шейх" фильмі – 1921 жылы шыққан американдық үнсіз романтикалық драма. Фильмді Famous Players–Lasky компаниясы жасаған, режиссері – Джордж Мелфорд, басты рөлдерде Рудольф Валентино мен Агнес Айрес, сондай-ақ Адольф Менжу ойнаған. Ол Эдит Мод Халлдың 1919 жылы жарық көрген, бестселлер болған романының негізінде жасалған және Монте М. Каттержон экранизациялаған. Фильм кассада сәтті болды және Валентиноның жұлдызды атаққа ие болуына көмектесті. 1926 жылы түсірілген "Шейхтің ұлы" атты жалғасында Валентино шейхтің де, оның ұлының тағылымдарын сомдады, ал Айрес бұрынғы рөлін қайта ойнады. Серияның үшінші фильмі – "She's a Sheik" 1927 жылы Paramount компаниясымен түсірілді, онда Бебе Дэниелс түпнұсқа фильмнің комедиялық нұсқасын ойнады.

Сюжет

Солтүстік Африкадағы Бискра қаласында, батыл Леди Диана Майо (Агнес Айрес) некеге тұру ұсынысынан бас тартады, өйткені ол бұл оның тәуелсіздігінің соңы болады деп санайды. Ағасының қалауына қарамастан, ол тек тума жерлілермен бірге шөл далаға бір айлық сапарды жоспарлап отыр. Диана жергілікті казиноға барғанда, оған маңызды шейхтің кешке ие болғанын және оған тек арабтар ғана кіре алатынын айтады. Диананың қолына не істей алмайтыны айтылғаннан ашуланып, қызығушылығы оянады, ол араб биінің киімін алып, үйге кіреді. Оның ішінде жаңа әйел алу үшін ойын ойнайтын ерлер бар. Келесі жүлдеге таңдалғанда, ол қарсылық білдіреді. Шейх Ахмет Бен Хасан (Рудольф Валентино) араласады, содан кейін ол ақ екенін түсінеді. Ол қызық көріп, қызды үйінен шығарып жібереді. Мұстафа Әли (Чарльз Бринли) шейхке ол ертеңгі күні жол көрсету үшін жалдаған әйел екенін айтады. Шейх бір жоспар құрып алады. Ертеңіне ол қыздың бөлмесіне кіріп, ұйықтап жатқанда оның револьверіндегі оқтарды алып тастайды. Ағасы оны шөл даласына шығарып салғанда, ол оны келесі айда Лондонға көретінін айтады. Шейх пен оның адамдары Диананың жалғыз жүргенін байқады. Ол шейхке атқанда қашып кетуге тырысады, бірақ ол оны оңай ұстайды. Ол қонысына оралғанда, оған бұйрық береді. Ол мұндай қарым-қатынасқа үйренбеген, бірақ шейх оған үйренетінін айтады және кешкі асқа әйелдей киінуін талап етеді (ол шалбар киіп отыр). Диана тағы да қашып құтылуға тырысады, бұл жолы құм дауылға ұшырайды. Шейх оны өлімнен құтқарып, оны жақсы көруге үйренетінін айтады. Кейін ол Диананы бөлмесінде жалғыз өзі жылап жатқанын көреді. Шейх оған күш салуды ойлайды, бірақ оған қарсы шешім қабылдайды және Қызметші қызды шақырады, Зила (Рут Миллер). Зіла оны құшақтап алады. Диана келісіп, көз жасын Зиланың қолына құяды. Бір аптадан кейін шейх өзінің Париждегі, білім алғандағы жақын досының келіп жатқанын естіп, қатты қуанды. Диана батыстықтардың араб киімінде көрінуіне қатты қайғырады, бірақ шейх оның ұялуын түсінбейді. Алайда, ол досы келгенге дейін оның көйлектерін қайтарады, сонда ол оларды кешкі асқа кие алады. Жазушы және дәрігер Рауль Сент-Хубер (Адольф Менжу) таныстырғанда, Диананың рухы қателесе жақындап қалды. Ол онымен достық қарым-қатынас жасайды және шейхті оған қатыгездікпен қарағаны үшін сөгіс береді. Шейх оның батыс киімдерін қайтарады, бірақ оны босатудан бас тартады. Раульді жарақат алған адамға қарауға шақырғанда, Диана ол шейх болуы мүмкін деп қорқады. Мұны жасырын жерден көріп, шейх қыздың ақыры онымен жылыта бастағанына қуанады. Ол Дианаға өзінің оған сенім артатынын айтып, оның қаруын қайтарады. Дианаға шейхтің француз қызметшісі Гастонның (Люсьен Литтлфилд) бақылауымен шөлге шығуға рұқсат беріледі. Ол қашып кетеді. Құм арқылы жүріп бара жатып, ол қарақшы Омайрдың (Волтер Лонг) кербенін байқайды. Шейх пен оның адамдары оған бірінші жетеді. Шейх Раульге Дианаға ғашық екенін айтады; оның досы оны Диананы жіберуге көндіреді. Осы арада Дианаға тағы бір рет сыртқа шығуға рұқсат етіледі. Ол құмға "Мен сені сүйемін, Ахмед" деп жазды. Кейін Омайрдың тобы оны тұтқынға алып, күзетшілерін өлтіріп, жараланған Гастонды өлімге қалдырады. Шейх Диананы іздеп кеткенде, оның хабарламасын көріп, оны кімнің ұрлағанын Гастоннан біледі. Ол өз адамдарын жинап, Омайрдың бекінісіне шабуыл жасайды. Омайр Дианаға күшпен қол тигізуге тырысады, бірақ әйелдерінің бірі қасқырмен шағып өлтіреді. Содан кейін шейх пен оның адамдары кіріп келеді. Ұзақ күрес аяқталғаннан кейін шейх Омайрды өлтіреді, бірақ өзі ауыр жарақат алады. Рауль оған қарап, Дианаға мүмкіндік бар екенін айтады. Ол шейхтің қолын ұстап отыр. Оның қолы араб үшін үлкен екенін байқағанда Рауль шейхтің араб емес екенін айтады. Оның әкесі - британиялық, ал анасы - испандық. Олар шөлде қайтыс болды, ал олардың баласын қарт шейх құтқарып, өсірді; қарт адам қайтыс болған кезде, Ахмет тайпаны басқаруға оралды. Ахмед оянғанда Диана оған өзінің сүйіспеншілігін мойындайды.

In the North Africa town of Biskra, headstrong Lady Diana Mayo (Agnes Ayres) refuses a marriage proposal because she believes it would be the end of her independence. Against her brother's wishes, she is planning a month long trip into the desert, escorted only by natives. When Diana goes to the local casino, she is informed it has been appropriated for the evening by an important sheik, and that none but Arabs may enter. Annoyed at being told what she cannot do, and her curiosity piqued, Diana borrows an Arab dancer's costume and sneaks in. Inside, she finds men gambling for new wives. When she is selected to be the next prize, she resists. Sheik Ahmed Ben Hassan (Rudolph Valentino) intervenes, then realizes she is white. Amused, he sends her away. Afterward, Mustapha Ali (Charles Brinley) informs the Sheik she is the woman he has been hired to guide tomorrow. The Sheik hatches a plan. Early the next morning, he sneaks into her room and tampers with the bullets in her revolver as she is sleeping. As her brother leaves her to her desert excursion, she assures him he will see her in London next month. The Sheik and his men come upon Diana riding alone. She tries to flee while shooting at the Sheik, but he easily captures her. Back at his encampment, he orders her about. She is unused to such treatment, but the Sheik tells her she will learn and demands she dress like a woman (she is wearing trousers) for dinner. Diana tries again to escape, this time into a raging sand storm. The Sheik saves her from certain death, and tells her she will learn to love him. Later, he finds Diana alone in her quarters weeping. The Sheik considers forcing himself upon her, but decides against it and calls for a serving girl, Zilah (Ruth Miller). Zilah offers her a hug. Diana accepts, and pours out her tears in Zilah's arms. After a week, the Sheik is delighted by the news that his close friend from his days in Paris, where he was educated, is coming for a visit. Diana is dismayed at the thought of being seen in Arab dress by a Westerner, but the Sheik does not understand her shame. He does, however, return her gowns before his friend comes so she can wear them to dinner. When she is introduced to writer and doctor Raoul St. Hubert (Adolphe Menjou), Diana's spirit is nearly broken. He befriends her and reprimands the Sheik for his callous treatment of her. The Sheik returns her Western clothing, though he refuses to release her. When Raoul is called away to tend to an injured man, Diana shows concern that it might be the Sheik. Seeing this from hiding, the Sheik is elated that she may be warming up to him at last. He gives Diana her gun back, telling her he trusts her. Diana is allowed to go into the desert under the watchful eye of the Sheik's French valet Gaston (Lucien Littlefield). She escapes. Making her way across the sands, she spots a caravan, unaware that it belongs to the bandit Omair (Walter Long). The Sheik and his men reach her first. The Sheik reveals to Raoul he is in love with Diana; his friend convinces him to let her go. Meanwhile, Diana is allowed out once more. She playfully writes "I love you Ahmed" in the sand. Then Omair's band captures her, killing her guards and leaving the wounded Gaston for dead. When the Sheik goes looking for Diana, he sees her message, then learns from Gaston who has abducted her. He gathers his men to attack Omair's stronghold. Omair tries to force himself on Diana, but is almost stabbed by one of his women. Then the Sheik and his men sweep in. After a long fight, the Sheik kills Omair, but is himself gravely injured. Raoul tends to him and tells Diana he has a chance. She sits and holds the Sheik's hand. When she remarks that his hand is big for an Arab, Raoul reveals that the Sheik is not one. His father was British and his mother Spanish. They died in the desert, and their child was rescued and raised by the old Sheik; when the old man died, Ahmed returned to rule the tribe. When Ahmed wakes up, Diana confesses her love.

Өндіріс

Фильм Эдит Мод Халлдың «Шейх» атты бестселлер романы негізінде түсірілген. Романның бестселлер болуына нәсілдік араласу және зорлау туралы оның қозғайтын даулы мәселелері ықпал етті. Даулы тақырыбына байланысты, романның кейбір аспектілері фильмде қалдырылмады. Романда шейх Ахмед леди Диананы зорлайды. Джордж Мелфорд: «Біз 'Шейх' фильміндегі ашық сахналарды соншалықты нәзіктеп бейнеледік, менің ойымша, цензура ғана көңілі толмайтын рецензенттер болар». Фильмнің қайда түсірілгені туралы әртүрлі пікірлер бар. Эмили В. Лайдер, «Қараңғы ғашық: Рудольф Валентиноның өмірі мен өлімі» кітабының авторы, шөлдегі сыртқы сахналар Окснардта (Калифорния) және Санта-Барбара округінің Гуадалупа құмдарында түсірілгенін айтады. Дегенмен, 1983 жылғы газет мақаласында Суффолк округінің жаңалықтарында сыртқы сахналар Монтоктағы (Нью-Йорк) «Жүретін құмдарда» және Кауфман Астория студиясында түсірілгені жазылған. Автор Ричард Козарски мұны қате деп мәлімдейді және оны «қалалық аңыз» деп атайды. Тағы бір дерек көзі фильм Калифорния штатының Палм-Спрингс маңындағы шөлде түсірілгенін хабарлайды. Джеймс Кирквуд аға Джордж Мелфордтың шейх Ахмет Бен Хасан рөліне алғашқы таңдауы болған.

Қабылдау

"Шейх" 1921 жылғы 30 қазанда Лос-Анджелесте көрсетілгеннен кейін, 1921 жылғы 20 қарашада бүкіл ел бойынша кеңінен таралды. Кейбір сыншылар "жұмсақ нұсқасы" фильмнің жақсы қабылдамайтынын болжады;

Шығарылғанның алғашқы жылында "Шейх" билет сатылымы бойынша 1 миллион доллардан асып түсті (фильмнің өндіріс құны 200 000 доллардан кем болған). "Шейх" Валентиноның экрандағы алғашқы ер жыныстық символдардың бірі ретіндегі беделін нығайтып, оны халықаралық деңгейде танымал жұлдызда етті. Ол әйел көрермендер арасында үлкен сұранысқа ие болса да, кейбір ерлер оның экрандағы образын сынай және еркектігіне күмән келтірді. Валентино кейіннен "Шейх" имиджіне қайшы келетін рөлдерді ойнауға тырысты, бірақ бұл әрекеттері үлкен табыс әкелмеді. Оның соңғы фильмі – "Шейхтің ұлы" атты жалғасы, ол 1926 жылғы тамыздағы қайтысынан кейін бүкіл ел бойынша көрсетілді. Photoplay журналының бір рецензенті оны "Халыққа арналған ойын-сауық – және басқа ештеңе де жоқ. Бірақ осының өзі жеткілікті" деп сипаттады. Rotten Tomatoes сайтындағы шолуларға сәйкес, 8 рецензияның негізінде сыншылардың 88% фильмге оң баға берді, ал орташа бағасы 7.33/10 құрады.

Бродвейдің бейімделуі

Фильм «Бағдадтың ұрысымен» (1924) бірге Дарданелланың бродвейлік қойылымына бейімделді, ол 1928 жылдың 12 қазанында Сурабаяда қойылды. Индонезиялық актер Тан Тженг Бок бас рөлде ойнады, кейін ол «Яваның Дуглас Фэрбенксі» деген лақап атын алды. Болашақ американдық биші Деви Джа да сахна артында жұмыс істеп, бродвейлік қойылымда қатысты.

Ұсынылған қайта жасау

Фильмге құқықтарды Эдвард Смолл сатып алды, ол "Шейх" фильмінің бөліктерін Антони Декстер бас рөлде ойнаған "Валентино" (1951) тамыр тарихында қайта өндірді. Смолл Декстердің "Шейхті" қайта түсіруде ойнайтынын жариялаған, бірақ бұл жоба ешқашан іске аспады. "Харам Скарам" (1965) фильмі, бас рөлде Эльвис Пресли ойнаған, осы фильмнен шабыттанды.

Үй медиасы

Шейік фильмі жылдар бойы бірнеше компаниялармен Region 1 DVD форматында шығарылды, оның ішінде 2002 жылы Image Entertainment компаниясы. 2004 жылы Instant Vision компаниясы фильмді 2-ші аймақ DVD форматында шығарды. 100 жылдығын мерекелеу үшін Paramount Home Entertainment 2021 жылдың 19 қазанында фильмді Blu-ray форматында жарыққа шығарды.

Танымал мәдениетте

Шейх отандыққа осыншалық танымал болғандықтан, бұл сөз жас жігіттерді іздеп жүргендерді білдіру үшін қолданыла бастады. Шейхтің құштарлығына ие болған әйел "Шеба" деп аталды. Кейінірек, Элвис Преслидің "Харум Скарм" фильмі де "Шейх" фильмінен шабыттанды. "Downton Abbey" сериалының 4 маусымы, 6 сериясында Айви мен Джеймс сәтсіз кездесуде "Шейх" фильмін көру үшін кинотеатрға барады.