Кіріспе
Жалиско, Мексика. Омар Родригес Лопес альбомы. Запопан (saˈpopan) – Мексиканың Жалиско штатында орналасқан қала және муниципалитет. Гвадалахара қалалық агломерациясының бір бөлігі болатын Запопан қаласының халқы, оны штаттың екінші ірі қаласы етеді, Гвадалахара қаласының халқынан аздап қалып қояды. Бұл қала ең алдымен 16 ғасырда жасалған Мария Ананың бейнесі – Запопанның Әзіреті ретінде танымал. Осы бейне көптеген кереметтер жасады деп есептеледі, сонымен қатар Папалар тарапынан мойындалды және тіпті Иоанн Павел II осы қалаға келген. Муниципалитет Латын Америкасының ең маңызды концерт алаңдарының бірінің орналасқан жері – Centro Cultural Universitario және C. D. Guadalajara клубының жаңа стадионы да осында орналасқан. Запопан атауы "сапота ағаштары арасында" деген мағынаны білдіреді. Ол науатль тіліндегі "tzapotl" ("сапота") сөзінен және оған орналасқан жерін білдіретін "pan" жұрнағының қосылуынан пайда болған. Әйгілі монах Антонио де Сеговия осы бейнені Запопан халқына бермей, оны осы жерде қалдырды, себебі бұл осы аймақтың барлық билеушілерінің ортақ құдайға табыну орны болған, олардың рухани жаулап алу салты осыған сәйкес келген. Егер бейнені табыну осы аймақтағы халықтың құндылықтарымен байланысты болғанда, ол аймақтың басқа бір қаласында қалған болар еді. Қорытындылай келе, Запопан жаулап алудан бұрын ғибадат орталығы болды, содан кейін де солай болды, христиан бейнесіне құрмет көрсету орталығы ретінде, және кейіннен 1570 жылдар шамасында Франсиско де Бобадиллаға қарасты индейлермен, Тлальтенанго аймағының энкомендеросы (Хальостотитлан емес), халық пайда болды. Осы Франсиско де Бобадилла – жаулап алу кезінде Нуньо де Гусман әскеріне қатысқан Педро де Бобадилланың ұрпағы. Питер Джерард Мексикадағы 17 ғасырдағы энкоменда институтын зерттеудің ең толыққанды зерттеуін жүргізді және Педро де Бобадилланы 1608 жыл шамасында Тепечитлан қаласында орналасқан Тлальтенанго аймағының энкомендеросы ретінде анықтады.
the Omar Rodríguez López album
Zapopan (saˈpopan) is a city and municipality located in the Mexican state of Jalisco. Part of the Guadalajara Metropolitan Area, the population of Zapopan city proper makes it the second largest city in the state, very close behind the population of Guadalajara proper. It is best known as the home of the Virgin of Zapopan, an image of the Virgin Mary which was made in the 16th century. This image has been credited with a number of miracles and has been recognized by popes and even visited by Pope John Paul II. The municipality is also the home of the Centro Cultural Universitario, which contains one of the most important concert venues in Latin America and is the home of the new stadium for the C. D. Guadalajara. The name Zapopan means "among the sapote trees". It derives from the Nahuatl word tzapotl "sapote" with the addition of the locative suffix pan. Friar Antonio de Segovia does not give the image to the Indians of Zapopan, it deposits it there because this is the place of worship that all the lords of these lands had in common, following the custom of spiritual conquest. If the delivery had been linked to valuations relating to the population, the image would have remained in another population of the region. In conclusion, Zapopan was before the conquest a center of worship, continued to be so after that, as a center of veneration of a Christian image and it was subsequently that a population emerged, with Indians owned by Francisco de Bobadilla, encomendero of the region of Tlaltenango, not of Xalostotitlán, around 1570. This Francisco de Bobadilla is a descendant of Pedro de Bobadilla, who belonged to the hosts of Nuño de Guzmán during the conquest; Peter Gerard has conducted the most comprehensive study on the institution of the encomienda in the seventeenth century in Mexico and identifies a Pedro de Bobadilla as encomendero of the Tlaltenango region based in Tepechitlán around 1608.
XIX ғасыр: тәуелсіздік алғаннан кейін
Жаңа Испанияның жаңадан тәуелсіз вице-корольдігін ұйымдастыруға жасалған қысқа және сәтсіз императорлық әрекеттен кейін, 1823 жылдың 21 маусымында бұрынғы Гвадалахара провинциясының аумағы Федеративтік Республиканы құрайтын алғашқылардың бірі – Халиско еркін штаты деп жарияланды. Жаңадан құрылған Халиско штаты, юрисдикциясының аумағында Бурбон реформаларынан бері қолданылып келген партиялар жүйесін өзгертті, ол департаменттер үлгісіне бөлінді, олар өз кезегінде ірірек бірлікке – кантонға бағынды. Әр кантонның саяси басшысы болды, ол өз кезегінде штат губернаторына бағынды. Ол саяси, әскери және қаржылық шешімдерді қабылдауды шоғырландырды. Халиско штатының аумақтық ұйымдастыруының алғашқы үлгісі, 1824 жылдың 27 наурызында «Халиско штаты аумағының саяси бөліну жоспары» деп аталды, онда Запопан штаттық департамент деп жарияланды, ал Запопан қаласы пәтер басшысы болып тағайындалды және Вилла деп аталды. Сол жылдың 18 қарашасында Халиско еркін және тәуелсіз штатының саяси конституциясы қабылданғаннан кейін, Запопан департамент ретінде бекітілді және штаттың бірінші кантонына қосылды, кеңсесі Гвадалахарада орналасқан. Вилла-де-Запопан Гвадалахара қаласының солтүстік-батысында орналасқан (және қазір де сол жерде), онымен екі жол арқылы байланыс жасады: біріншісі Запопанның оңтүстік-шығысынан өтіп, Коломо арнасын кесіп, Гвадалахараның батыс бөлігіне кірді; екіншісі Запопанның шығысынан өтіп, Зокипан және Атемажак арқылы өтіп, содан кейін Гвадалахараның солтүстік бөлігіне, Мескитан ауданы арқылы кірді. 1857 жылы либералды республикашылар билікке келген кезде Халиско штат болып табылды, ал Запопан – бірінші Халиско кантонына қосылған департамент. Запопаннан басқа негізгі елді мекендер: бастың солтүстік-батысында орналасқан Тесистан; бас судың оңтүстігінде орналасқан Санта-Ана-Тепетитлан; Вилладан шығыста Атемажак; солтүстік-батыста Сан-Кристобаль. Басқа да елді мекендер: оңтүстік-батыста [Сан-Хуан-де-Окотан], оңтүстікте Жокотан, батыста Некстипак, шығыста Зокипан, оңтүстік-батыста Сале-дель-Астильеро, солтүстік-шығыста Облейт каньонынан жоғары Сан-Эстебан және Уахтла. 1837 жылдың 6 сәуірінде аумақтық ұйымдастыру үлгісі өзгертілді және Запопан Гвадалахара округінің партиясына айналды. 1846 жылы тағы бір қайта ұйымдастыру Запопанды Гвадалахара бас кеңсесі бар бірінші Халиско кантонының пәтеріне қайта айналдырды. Бұл үлгі, минималды өзгерістермен, 1914 жылға дейін сақталды, онда муниципалитет санаты Республиканың аумақтық бөлінуінің негізі болды. 1917 жылдың 6 сәуірінде Халиско штатының саяси конституциясы Запопанды еркін муниципалитет деп таныды. Муниципалдық бас кеңсесінің санаты 1994 жылдың 7 желтоқсанына дейін өзгермеді, сол кезде Халиско штатының Конгресі 14358 нөміріндегі жарлығымен XIX ғасырдың басынан бері сақталған Вилла санатын Сиудад санатына өзгертті.
Қалалық әкімдігі
Муниципалдық орталық ретінде Запопан қаласы шамамен 750 басқа елді мекенге – қауымдастықтарға жергілікті басқару органы болып табылады. Олар бірге кең аумақты құрайды және әлі де көптеген сүтқоректілердің, жорғалаушылардың, қосмекенділердің, құстардың және жәндіктердің мекені болып табылады. Муниципалитет аумағының шамамен үштен екі бөлігі ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы үшін пайдаланылады. Оның он бес пайызы орманды, ал қалған бөлігі Запопан қаласына бөлінген. Ла Мохонера ранчосы 1873 жылғы 28 қаңтарда генерал Рамон Корона басқаратын үкімет әскерлері мен Мануэль Лозада “Эль Тигр де Алисия” бастаған көтерілісшілер арасындағы қақтығыс болған жер. Бұл оқиға Ла Мохонера шайқасы деп аталады.
Демалыс күндері қосымша білім беру
Гуадалахара жапон мектебі (Colegio Japones de Guadalajara A. C. 2=グアダラハラ補習授業校 (3=Guadarahara Hoshū Jugyō Kō) - жарым күндік жапон мектебі, Саппан қаласындағы Secundaria y Preparatoria Femenil Colinas de San Javier мектебінде орналасқан. Сабақтар түстен кейін өтеді.
Елтаңба
Жапопан қаласының гербі – муниципалитетті бейнелейтін рәміз, оны Жапопан қалалық әкімдігі барлық ресми құжаттарында мөр ретінде пайдаланады. Сондай-ақ, елтаңба қала үшін зор тарихи құндылыққа ие, себебі ол қала атын алған жапоте ағашын көрсетеді. Герб жартылай дөңгелек немесе испан гербінің жартылай дөңгелек пішінінде бейнеленген және көк жиекпен шектелген. Оның ішінде, жасыл фон мен алтын түсті алаңда, жасылдан жасалған, жеті шеримоя немесе алтын шапота жемісі бар ағаш бейнеленген. Ағаштың тік бағанасында найза мұнарасы және қызыл туы бар, ал оның артында күміс контурмен белгіленген секіріп тұрған ит суреттелген. Қарапайым қызыл крест орнына, жасыл түстің атауы бар жартылай дөңгелек күміс белгісі орналасқан: HOC SIGNUM VINCIT (Бұл белгі жеңіске жетеді).
Мәдениет
Запопан Гвадалахара қалалық агломерациясының құрамына кіретіндіктен және Гвадалахара қаласында қазіргі уақытта бай мәдени өркендеме болып жатқандықтан, муниципалитет мәдениет тұрғысынан зор байлыққа ие. Оның себебі – онда көптеген шаралар мен мәдени бітімі бар. Мұның бәрі муниципалитет пен оның төңірегінде жұмыс істейтін көптеген мемлекеттік және жеке ұйымдардың, әсіресе үкімет пен Гвадалахара университетінің қолдауымен жүзеге асырылуда.
Халықтық мәдениеттің көріністері
Қалалық әкімдікте әртүрлі тақырыптардағы кең ауқымды мерекелер мен шаралар ұйымдастырылады, мысалы, Zapopum! және Қазан айы тойлары. Бұған қоса, Гвадалахара муниципалитетінде өткізілетін көптеген фестивальдер запопандықтардың өміріне ерекше әсер етеді. Запопанның аумағында таралған көптеген тарихи-мәдени құндылықтар бар, оның ішінде діни және азаматтық сипаттағы колониялық ғимараттар орналасқан муниципалдық орталық та бар. Бұл ғимараттардың сәулеттік стилі муниципалитеттің этникалық алуандығын көрсетеді.
Пластикалық өнер
Муниципалитетте үлкен суреттер бар, олардың ішінде Хуан Корреаның 17 ғасырда салған «Исаның шомылдырылуы» картинасы, ал 1980 жылы Рикардо Пенья салған «Вилла тарихы және Мексика революциясы» фрескасы Муниципалдық мәдениет орталығында орналасқан. Сондай-ақ, онда сурет салу студенттері салған тағы 23 фреска бар. Муниципалдық сарайда 1970 жылы Тапатио суретшісі Гиллермо Чавес Вега салған фресканы көруге болады, онда француз, индустриялық, ағылшын, мексикалық және социалистік революциялардың көріністері бейнеленген.
Гастрономия
Мексиканың қалған бөлігі сияқты, осында да жүгері негізінде дайындалған көптеген өңделген тағамдар бар, мысалы, позоль, тамаль және атоль. Сонымен қатар, Гвадалахара қаласындағыдай, торта ахогада және эскит сияқты дәстүрлі тағамдар да ерекшеленеді. Эскит – шыны ыдыста берілетін пісірілген жүгері дәндері, олар лимон, тұз, бұрыш ұнтағы, қаймақ және ірімшік сияқты түрлі қосымшалармен беріледі. Дәстүрлі тәттілердің ішінде кокос жаңғағынан жасалған альфажор және кокадалар, сондай-ақ сүттен жасалған түрлі тәттілер бар.
Археологиялық аймақтар
Запопанның үш маңызды археологиялық аймағы бар: Икстепете, V-X ғасырларда Теотиуакан мәдениетінің ықпалымен салынған пирамидалық құрылымы бар археологиялық аймақ, ұзын, кең және шамамен бірдей биіктікте; Эль Грилло, Атемажак аңғарының солтүстігінде, қазір құрғап қалған арнаның жанында орналасқан, он төрт қабірден тұрады; және Ла Коронилла аймағы, «Тәжірибе» деп белгілі ауданда орналасқан.
Спорт
Запопан муниципалитетінің аумағындағы маңызды инфрақұрылымның арқасында спорт түрлері өте әртүрлі. Запопан қалалық спорт кеңесі (COMUDE) – дене шынықтыру, спорт және әлеуметтік демалысты насихаттауға, сондай-ақ муниципалитеттегі спорттық объектілерді пайдалануға ынталандыруға жауапты мемлекеттік мекеме. Муниципалитеттің спорттық инфрақұрылымы өте кең, муниципалитеттің әртүрлі аймақтарында орналасқан 54-ке жуық спорттық объекті бар. Бұл объектілерде спорттық және ойын-сауық шаралары өткізіледі, сонымен қатар спортқа бастау мектептері ретінде де қызмет етеді. Муниципалитет бұрын да, әрі болашақта да ұлттық және халықаралық деңгейдегі түрлі спорттық жарыстарды қабылдап келді. 2011 жылдың қазан айында Запопан муниципалитеті Гвадалахарада өткен 2011 жылғы Панамерика ойындарының бірқатар жарыстарына төңірегі болды. Бұл жарыстар үшін Estadio Panamericano трассасы 2011 жылы Халықаралық жеңіл атлетика федерациясы (IAAF) тарапынан мақұлданды, оны спортшылармен қатар Charros de Jalisco бейсбол командасы да пайдалануы тиіс еді. Бірақ 2015 жылы CODE Jalisco басшысы Андре Маркс Миранда сол жылы оны тек бейсбол командасы ғана пайдаланатынын мәлімдеді. Дегенмен, осы жылдан кейін бастапқы бекітілімге сәйкес қайта қаралуы күтілуде. Қалада «Үшінші наурыз» стадионы бар, онда үшінші дивизионның XI тобындағы «Текос» клубы өз алаңын өткізеді. Сонымен қатар, «Чивас де Гвадалахара» клубы 2010 жылдың шілдесінде ашылған «Эстадио Чивас» стадионына ие, онда маңызды оқиғалар өтті: Панамерика футболының финалы: Мексика – Аргентина, Гвадалахара 2011 Панамерика ойындарының Клаузурасы, «Копа Либертадорес» финалы: «Чивас де Гвадалахара» – «Интернационал Порту Алегре» (бір ойын), сондай-ақ бірнеше концерттер.