Кіріспе

Ливерпульдегі бақтар. Поло клубы және оның орны.

18 ғасырдағы Англияның Челси қаласындағы ләззат бақтары.

Ренелаг бақтары (Ranelagh Gardens) (/r/æ/n/ɪ/l/ə/; басқаша жазылулары: Ренелег және Ренли, соңғысы ағылшын тіліндегі айтылуын көрсетеді) 18 ғасырда Англияның Лондон қаласының шетінде орналасқан, көпшілікке арналған ләззат бақтары болды.

Тарих

Ранела Гарденс осылай аталды, өйткені ол 1688-89 жылдары Челси ауруханасының қазынашысы болған (1685-1702) англо-ирландтық граф Ренеланың үйі орналасқан жерді алып жатты. Боуактың Миддлсекстің ескіліктері (1705) бойынша, "Оны өзі жобалап, салған". Оның нақты құрылысшысы мен иесі – итальяндық еврей иммигранты Соломон Риети болды. Риетидің немересі Ребекка Риети – Бенджамин Дизраэлидің әжесі. Ренела үйі 1805 жылы бұзылды (Colvin 1995, 561-бет). Алғашқы Ранелах (Рагнахлах) – графтың ирландиялық иеліктерінің бірі болды. Дублин қаласының жанында осыған ұқсас ләззат бағы ашылды, және осы бақ қазіргі Ранелах қалашығына атын берді. 1741 жылы үй мен жерді Корольдік театрдың иесі Дрюри Лейн және сэр Томас Робинсон бастаған консорциум сатып алды, ал бақтар келесі жылы жұртшылыққа ашылды. Ренела өзінің ескі бәсекелесі Воксхолл Гарденс-тен сәндірек деп есептелді; кіру ақысы Воксхоллдегі бір шиллингке қарағанда екі шиллинг алты пенс болды. Хорас Уолпол бақтар ашылғаннан кейін жазған: "Ол Воксхоллды толығымен жеңді. Сіз бір қадам аттасаңыз, принцке немесе Камберленд герцогына тірелмейінше жүре алмайсыз". Ренела Гарденс бұрын жеке, аристократиялық ойын-сауық болған маскарадты кеңірек, орта таптық ағылшын жұртшылығына таныстырды, онда ол эссешілер мен моральдық романдар жазушыларының пікірлеріне ашық болды. Ренеланың орталық бөлігі – рококо стиліндегі ротонда, ол өзеннен алынған Ранела Гарденс суреттерінде маңызды орын алды. Оның диаметрі 37 метр болатын, және оны Шығыс Индия компаниясының геодезисі Уильям Джонс жобалаған. Орталық тірегінде қыста пайдалануға арналған мұржа мен камин орналасқан. Ашылғаннан бастап, Ренела Гарденс-тегі ротонда музыкалық концерттерге маңызды орын болды. 1765 жылы тоғыз жасар Моцарт осы жерде өнер көрсетті. Каналетто бақтарды суреттеді және ротонданың ішкі бөлігін әртүрлі меценаттар үшін екі рет суреттеді. Ротонда 1803 жылы жабылды және екі жылдан кейін бұзылды. Орган Евшемдегі Әулиелер шіркеуіне көшірілді. Сондай-ақ, 1750 жылы салынған қытай павильоны, сәндік көл және бірнеше серуендеу жолдары болды. Ренелах романтикалық кездесулер үшін танымал орын болды. Эдвард Гиббон былай деп жазды: "Біздің Англиядағы ең жақсы базар – кез келген түрдегі махаббат іздеушілер үшін ең қолайлы орын". Бақтардың атақтылығы және ашық ауада музыкаға деген сұраныс (сегіз жасар Вольфганг Моцарт 1764 жылдың 29 маусымында қайырымдылық концертімен өнер көрсетті) Нью-Йоркте Ренелах Гарденс ашылуына себеп болды, бұрынғы Ратгерс үйінде, Нью-Йорк Воксхолл Гарденс-ке бәсекелес ретінде; оның иесі Джон Кензи американдық революция кезінде қала басып алынғанда британдық сарбаздарды тарту үшін, сондай-ақ "Құрметке лайық жұртшылықты" тарту үшін жарнама жариялады. 1870 жылы Париждің сәнді 16-шы округінде Jardin Ranelagh салынды. Ренела Гарденс 19 ғасырда Джон Гибсонмен қайта жобаланды. Қазір ол көлеңкелі серуендеу жолдары бар жасыл алаң, Челси ауруханасының аумағының бөлігі және жыл сайынғы Челси гүл шоуының орны.