Кіріспе

Кең аңғар

Страт – кең және жазық өзен аңғары болып табылатын үлкен аңғар. (Глендерге қарағанда, олар әдетте тар және терең болады).

Сөз және этимологиясы

Гэл тіліндегі srath сөзінің ағылшыншасы, ол ағылшын және шотланд тілдеріне сіңген көптеген сөздердің бірі. Ол көбінесе Шотландияның ауылдық жерлерінде кең дала, жазық жерді сипаттау үшін қолданылады, тіпті гаэль тілін білмейтіндер де осылай айтады. Шотландиялық жер-атауларында Strath сөзі галликалық және бритондық тілдерден шыққан. Strath атауларының шығу тегі гаэль тіліндегі srath сөзімен, яғни "кең дала" мағынасымен, сондай-ақ Cumbric және пикт тілдерімен байланысты. Қазіргі шотланд гаэлінің "кең дала" мағынасы бриттониялық тілдердегі мағынаға ұқсас, және пикт тілінің ықпалымен қалыптасқан. Бұл сөз уэльс тіліндегі Ystrad сөзімен байланысты, мысалы, Strat Clut – Стратклайд Корольдігінің ежелгі уэльс атауы. Кит қаласында Strathisla вискисін шығаратын дистилляция зауыты бар. Бұл бір түрлі виски, сонымен қатар Chivas Regal қоспасының құрамына да кіреді.

Геологияда

Геологияда strath – өзен аңғарындағы тау жыныстарының беті, өзеннің эрозиялық тозу деңгейінің негізін көрсетеді. Бұл қазіргі strath аңғарының төңірегін құрайтын базалық деңгейге сәйкес болуы мүмкін, бірақ геологиялық деректерде сақталған бұрынғы базалық деңгейге де сәйкес келуі мүмкін. Өзен strath аңғарында жаңару кезеңіне енгенде, базалық деңгей төмендесе, бұрынғы аңғар төңірегінің қалдықтары strath террасалары түрінде сақталуы мүмкін. Бұл бұрынғы климаттың өзгеруін немесе өзендің ирелісуін көрсете алады. Егер шөгінділердің жиналу жылдамдығы өзгеретін болса, және strath аңғарында шөгінділердің қайта жиналуы (агрегация) орын алса, бастапқы strath беті жаңа шөгінділердің астында қалпына келіп, геологиялық деректердің бір бөлігіне айналуы мүмкін. Мысалы, Нью-Мексико штатындағы Альбукерке қаласының жанындағы Рио-Гранде өзенінің аңғарында кем дегенде үш мұндай strath кездеседі.