Кіріспе

Solanaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік түрі. Speciesbox
|image = Solanum americanum (4899345876). jpg
|genus = Solanum
|species = americanum
|authority = Mill.
|synonyms = *Solanum adventitium Polgar
Solanum amarantoides Dunal
Solanum americanum var. nodiflorum (Jacq.) Edmonds
Solanum caribaeum Dunal
Solanum curtipes Bitter
Solanum depilatum Bitter
Solanum ganchouenense H. Lév.
Solanum gollmeri Bitter
Solanum humile Lam.
Solanum imerinense Bitter
Solanum inconspicuum Bitter
Solanum indecorum Rich.
Solanum inops Dunal
Solanum minutibaccatum Bitter
Solanum minutibaccatum var. curtipedunculatum Bitter
Solanum nigrum L.
Solanum nigrum var. americanum (Mill.) O. E. Schulz
Solanum nigrum var. atriplicifolium G. Mey.
Solanum nigrum var. minor Hook. f.
Solanum nigrum var. nodiflorum (Jacq.) A. Gray
Solanum nigrum var. pauciflorum Liou
Solanum nigrum var. virginicum L.
Solanum nodiflorum Jacq.
Solanum nodiflorum var. acuminatum Dunal
Solanum nodiflorum var. macrophyllum Dunal
Solanum nodiflorum var. petiolastrum Dunal
Solanum nodiflorum var. puberulum Dunal
Solanum nodiflorum var. sapucayense Chodat
Solanum oleraceum Dunal
Solanum parviflorum Badarò
Solanum photeinocarpum Nakam. & Odash.
Solanum pterocaulon Dunal
Solanum purpuratum Bitter
Solanum quadrangulare Thunb. ex L. f.
Solanum sciaphilum Bitter
Solanum tenellum Bitter
Solanum triangulare Lam.
|synonyms ref = Кішкентай гүлді түнгі көлеңке немесе жылтыр түнгі көлеңке – кең, бірақ нақты белгісіз туған ортасы бар шөптесін гүлді өсімдік. Өсімдіктің нақты туған ортасы Американың тропикалық және субтропикалық аймақтарын, Меланезияны, Жаңа Гвинеяны және Австралияны қамтиды. Өсімдік Тынық мұхиты мен Үнді мұхитының тропикалық аймақтарында, соның ішінде Гавай, Индокитай, Мадагаскар және Африкада кеңінен табиғи түрде тараған, бұл жерлерге адамның әрекеті арқылы енгізілген болуы мүмкін. Solanum americanum – Solanum бөліміне жататын ең көп тараған және морфологиялық жағынан әртүрлі түрлердің бірі. Оны Solanum nigrum кешеніндегі басқа қара түнгі көлеңке түрлерімен шатастыруға болады.

Сипаттама

Солан американумы биікке дейін өседі және бір жылдық немесе қысқа ғұмырлы көпжылдық өсімдік болып табылады. Жапырақтары бұтақта кезектесіп орналасқан, көлемі әртүрлі, ұзындығы дейін, ені дейін жетеді, сабағы ұзын, жиегі ірі тісті немесе толқынды болады. Гүлдері диаметрі 1 см шамасында, ақ немесе кейде ашық күлгін түсті, сары аталықтары бар. Жемісі – жылтыр қара жидек, диаметрі дейін, ішінде көптеген ұсақ тұқымдар болады.

Таксономия

Solanum americanum – өзгергіш таксон. Кейбір ботаниктер оны бірнеше түрге жатқызады, ал басқалары түр ішіндегі түрлерді мойындайды.

Уыттылық

Зерттеулер токсикалық гликоалкалоидтардың бар екенін көрсетеді және S. americanum-ды дәрілік өсімдік ретінде және тағамдық өнім ретінде қолдануда сақтық таныту қажеттігі туралы ескертулер жасалған. Піскен жидектері мен жапырақтары да улануға себеп болуы мүмкін, бұл гликоалкалоидтар – соланин және соламаргиннің жоғары деңгейімен байланысты. Өсімдіктегі басқа да токсиндерге хаконин, соласонин, соланигрин, гитогенин, сапониндердің іздері, сондай-ақ тропан алкалоидтары – скополамин (гиосин), атропин және гиосциамин жатады. Жасыл жидектерде solasodine-нің (0,65%) айқын мөлшері анықталды. Піскен жемістерде 0,3–0,45% соласонин қамтылған.