Кіріспе

Ұлыбританиядағы социалистік қоғам

Жас фабиандар – Фабиан қоғамының 31 жасқа дейінгі бөлімі, Ұлыбританиядағы лейбористік партиямен (Ұлыбритания) байланысы бар социалистік қоғам. Жас фабиандар мүшелік қағидалары негізінде жұмыс істейтін саяси пікір-таластарды, зерттеу жобаларын, жарияланымдарды, конференцияларды және халықаралық делегацияларды ұйымдастыратын ой-пікірлерді зерттеу орталығы болып табылады. Ұйым саясат мәселелері бойынша ешқандай ұжымдық позицияға ие емес.

Тарих

Фабиан қоғамын 19 ғасырдың соңында жас идеалистер тобы құрды. Мысалы, Х.Г. Уэллс комитетке қосылғанда 27 жаста болды, дәл сол сияқты Джордж Бернард Шоу да. Дегенмен, 20 ғасырдың ортасына келгенде, белсенді мүшелердің орташа жасы салыстырмалы түрде жоғары болды. Қоғамға көбірек жастарды тарту үшін Жас Фабиандық тобын құру ұсынылды. Фабиан қоғамының 30 жасқа дейінгі мүшелері үшін арналған Жас Фабиан тобы 1960 жылдың мамыр айында Фабиан қоғамының Бас хатшысының көмекшісі Ричард Леонард ұйымдастырған отырыста ресми түрде құрылды. Скромды бастамалардан бастап, Жас Фабиандар 1960 және 1970 жылдары тұрақты түрде памфлеттер шығарып, 1980 жылға қарай 50-ге жуық парақша жариялады. 1980-ші жылдары Лейбористік партия жастар қанатын қайта ұйымдастырғанда, Жас Фабиандардың памфлеттері үлгі ретінде пайдаланылды. Алайда, 1990 жылдардың басында топ қайта жанданып, Лейборист партиясының жаңғыру кезеңін талқылауда маңызды рөл атқарды. 1994 жылы Жас Фабиандар Тони Блэрді партия басшысы етіп сайлау науқанына, содан кейін IV тарауды өзгерту науқанына қатысты, бірақ топтың өзі бұл мәселелерде ресми ұстаным білдірмеді. Соңғы жылдары бірнеше даулы памфлеттер жарық көрді, оның ішінде университет студенттеріне көбірек таңдау құқығын беруді жақтаған "Студенттер – азаматтар" және Тони Блэр үкіметінің социалистік идеялары мен іс-қимылдарын баяндаған "Социализм үшін аргументтер" кітапшалары бар. 2014 жылы 63-ші нөмірлі "Бір Ұлт" памфлеті жарық көрді, онда Эд Милибэндтің Ұлыбританияға қатысты көзқарастары талданды. Соңғы памфлет, 65-ші нөмірлі "Аралықты жабу", Еңбек партиясының қарт жастағы халықтың жаңа сын-қатерлеріне төтеп беру үшін Ұлттық денсаулық сақтау жүйесін (NHS) қалай өзгерте алатынын зерттейді. Топтың тоқсан сайын жарияланатын "Anticipations" журналы 1996 жылы құрылды. Оның алғашқы редакторы Лиам Бёрн, Том Хаппольд, Марк Леонард және Эмма Бесвик болды. 2015 жылға дейін ұйымның қызметін тікелей атқару комитеті басқарды, ол спикерлік шаралар, семинарлар, қабылдаулар және саяси памфлеттер бағдарламасын жүзеге асырды. Бұл 2015 жылы А.Адранги мен Мартин Эдобор бастаған науқаннан кейін, А.Адранги мен Люк Джон Дэвис жазған жаңа конституцияны қабылдау арқылы түбірінен өзгерді. Содан бері бағдарламаларды жүзеге асыруға басты назар мүшелерге, әсіресе халықаралық қатынастар, денсаулық сақтау және білім беру сияқты негізгі мәселелерге қатысты желілер арқылы ауыстырылды. Әрбір желінің басқару тобы жыл сайын мүшелердің қатысуымен әр жылдың басында өткізілетін арнайы желілік жылдық жалпы жиналыста сайланады. Қазіргі уақытта Жас Фабиандар Еуропалық жас социалистер (YES) ұйымының толық құқықты мүшесі болып табылады. 2023 жылы барлық Жас Фабиандардың жеке кездесулердегі іс-шаралары, соның ішінде жылдық жалпы жиналыс тоқтатылды, ал атқару комитетінің көп бөлігі Фабиан қоғамының мәдениет пен тәжірибесін жария етпегенінен кейін қызметтен шеттетілді. 2024 жылы Жас Фабиандар қайта құрылып, 18 жасқа дейінгілерге мүшелікке жол берілмей, ең жоғары жас шегі 30 жастан 27 жасқа дейін төмендетілді. Сондай-ақ, Жас Фабиандарды кем дегенде біреуі әйел болатын екі тең төраға басқарады, ал мүшелердің шағымдарын тікелей Фабиан қоғамы қарастырады.

Саяси ұстанымы

Жас фабиандардың мақсаты – социализмнің қандай да бір түріне толық бейімделуден аулақ болу және «солшыл ағымдағы түрлі пікірлерді талқылауға арналған алаң» құру. Басқа жастар социалистік ұйымдардан өзгеше, Жас фабиандар саяси мәселелерде бейтараптық позициясын сақтап, Фабиан қоғамының қағидасын қолдайды: оның міндеті – мәселенің немесе ұстанымның талқылауға жарамдылығын анықтау ғана, ал мәселеге қатысты ұйымдық позицияны қабылдау емес. Бұл ұйымға Лейбористік партиядағы көптеген өзгерістерге қарамастан, солшыл немесе оңшыл топтардың бірі ретінде танылмауына көмектесті. Фабиан қоғамымен бірге Жас фабиандар Лейбористік партиямен байланысты. Ұйым ресми түрде бейтараптық саясатын ұстанады, соның ішінде партия ішіндегі сайлау сияқты мәселелерде де. Ұйымның «Жас лейбористтер» атқару комитетіне бір өкілді тағайындау құқығы бар. Ұйымның толық құрамына кіретін мүшелер Лейбористік партияға қарсы тұратын саяси партияларға мүше болмауы керек. Мүшелердің айтарлықтай бөлігі Лейбористік партияға мүше емес. Басқа саяси партиялардың мүшелері ұйымға серіктес мүше ретінде қатыса алады.

Жас фабиандардың маңызы

"Модернизаторлар дилеммасы" кітабында "Жас фабиандар" Еңбек партиясының ең маңызды топтарының бірі деп көрсетілген. "Жас фабиандар" – көбінесе зерттеушілер немесе ғалымдар болатын, жас және жақсы білім алған партия мүшелерінің ұйымдастырылған желісі. Олар саяси қызметтің жүзеге асырылатын негізгі әлеуметтік және бейресми желілерінің бірі болып табылады. Бірақ, ешқандай ресми саяси позиция алмай, "Жас фабиандар" бұрынғы Еңбек партиясы үкіметтерінің қолдаушыларын да, күмәнданушыларын да біріктіре алды. Сондай-ақ, "Жас фабиандар" студенттік саясат пен Еңбек партиясының бағыты арасындағы қалыптасқан олқылықты толтырады, ал Либералды демократтар мен Консервативті партияларда бұл олқылық 30 жасқа дейінгі түлектерді қамтитын жастар ұйымдары арқылы толтырылады.

Жас Фабианның түлектері

Жас Фабиан түлектері британдық қоғамдық өмірде маңызды рөл атқарды, олардың көптегені британдық парламентке өтіп, мемлекеттік қызметтер атқарды. Жас Фабиан түлектерінің қатарында профессор Колин Крауч, Брайан Лаппинг, Говард Гленнерстер, Джайлс Радис, Конрад Рассел, Майкл Крик, Питер Мандельсон, Джек Стро, Стивен Твигг, Энн Тейлор, Винс Кейбл, Джон Манн, Фил Вулас, Оона Кинг, Лорна Фитцимонс, Пол Ричардс, Том Уотсон, Лиам Бёрн, Стелла Крейси, Сема Малхотра, Сундер Катвала, Марк Леонард, Джессика Асато, Конор МакГинн, Сара Ибрагим және Кир Мэтер бар.

Қазіргі жас фабиандар

Соңғы жылдары Жас фабиандар қатарына мүшелердің саны артып, 2017 жылы 2 мыңнан астам мүшеге жетті, ал 2014 жылы шамамен 1400 мүше болған. Ұйым тұрақты түрде саяси семинарлар, пікірсайыстар, шетелдік елшіліктердегі қабылдаулар сияқты бірқатар іс-шаралар өткізеді және 2020 жылы тоқсан сайын шығатын «Anticipations» журналын жарты жылдыққа ауыстырды. Жас фабиандар идеялар мен саясатқа баса назар аудару арқылы басқа жастар ұйымдарынан ерекшеленеді. Фабиан қоғамы сияқты, Жас фабиандар да Лейбористік партия саясатын қалыптастыруға көмектесетін идеяларды талқылауға және таратуға ынталандырады. Ұйым жыл сайынғы жалпы жиналысын қараша айында Фабиан қоғамының негізгі жиналысымен бірге өткізеді. Сонымен қатар, тұрақты түрде әлеуметтік шаралар ұйымдастырылады, оның ішінде Темза өзеніндегі жыл сайынғы жазғы кеме саяхаты Вестминстер күнтізбесінде жас мүшелер мен белсенділер үшін танымал оқиғаға айналды. Жас фабиандар негізінен зерттеулерге негізделген ұйым болғанымен, 2017 жылғы жалпы сайлау кезінде Ұлыбритания бойынша мүшелері үшін Рединг, Оксфорд, Вулвергемптон, Бирмингем және Лондон қалаларында науқан күндерін өткізді. Жақында өткізілген науқандық сапарларға 2016 жылғы президенттік сайлауға Флоридаға және 2014 жылғы жалпы сайлауға Швецияға бару кірді. Жас фабиандардың халықаралық желісі аясында соңғы жылдары Қытайға (2015), Брюссельге (2015), Швецияға (2015), Израиль мен Палестинаға (2015 және 2016) және АҚШ-қа (2016) зерттеу сапарлары ұйымдастырылды. Бұған қоса, Еуропалық жас социалистермен бірлесіп Еуропаға бірнеше делегациялар жасалды. 2020 жылдың наурыз айында Жас фабиандар COVID-19 пандемиясы кезінде барлық іс-шараларын онлайн форматқа көшті. 2020 жылғы қарашада өткен АЖМ-де Жас фабиандар атқару комитетіне дауыс беру жүйесін блоктық дауыс беруден бір ауыстырылатын дауыс беруге өзгертуге және конституциялық лауазымдарға Әйелдер жөніндегі офицер мен Ұлттық үйлестіруші лауазымдарын қосуға дауыс берді. Бірақ, кейіннен келесі жылы дауыс беру жүйесін блоктық дауыс беруге қайта бұрды.

Жас фабиандықтар желісі

2010 жылы жас фабиандар қаржы және ғылым салаларына бағытталған екі арнайы топ құрды. Бұл желілер аталған салаға қатысы бар немесе қызығушылық танытатын адамдарды біріктіріп, олардың білімін саяси талқылауларға енгізуді мақсат етті. 2011 жылы Денсаулық сақтау желісі іске қосылды. 2013 жылы Сыртқы саясат және Шығармашылық индустрия желілері қысқа ғана уақытқа жұмыс істеді, ал 2014 жылы Жергілікті басқару желісін ашу жоспарланған. 2015 жылы Білім беру, Халықаралық қатынастар және Байланыс желілері құрылып, желілердің ең ірі кеңейуі орын алды, содан кейін 2016 жылы Заң және Технология желілері қосылды. Әр желінің жылдық бағдарламасын басқаратын басқару комитеті бар, ал 2012 жылдан бері желілер өз төрағаларын және басқа да лауазымды тұлғаларын сайлап келеді.

Жас фабиандық басшылар

Жас фабиандардың басшылары қарашадағы жылдық жалпы жиналысқа дейін сайланады және бір жылдық мерзімге қызмет етеді. Соңғы жылдардағы басшылар мен төрағалар:

+Жас фабиандар төрағасыЖылТөраға1960 Стивен Хэтч1960–1961 Хилари Чантлер1961–1962 Рекс Уинсбери1962–1963 Ричард Бон1963–1964 Ховард Гленнерстер1964–1965 Джек Самнер1965–1966 Роберт Макфарланд1966–1967 Розалинд Стил1967–1968 Джайлс Радис1968–1969 Николас Бозанке1969–1970 Брюс Ллойд1970–1971 Дэвид Кин1971–1972 Колин Крауч1972–1973 Исла Эванс1973–1974 Гай Фиеген1974–1975 Иан Уилсон1975–1976 Джон Чешир1976–1977 Тоби Харрис1977–1978 Стив Хойер1978–1979 Ник Батлер1979–1980 Стивен Брукс1980–1981 Майкл Крик1983–1984 Пол Гулдинг1984–1985 Эндрю Кук1985–1986 Сара Гилмор1986–19931993–1994Катерина Эдвардс1994–1995Даррен Калинюк1995–1996Эмма Бесуик1996–1997Том Хэпполд1997–1998Питер Меткалф1998–1999Ховард Доубер1999–2000Сима Малхотра2000–2001Мари Уильямс2001–2002Гай Лодж2002–2003Джеймс Коннал2003–2004Джессика Асато2004–2005Кевин Бонавиа2005–2006Према Гурунатан2006–2007Конор Макгинн2007–2008Марк Раслинг2008–2009Кейт Граукут2009–2010Дэвид Чаплин2010–2011Эдриан Прандл2011–2012Сара Ибрахим2012–2013Стив Рейс2013–2014Джеймс Халлвуд2014–2015А. Адранги2015–2016Мартин Эдобор2016–2017Элли Гроувз2017–2018Рия Бернард2018–2019Шарлотта Нортон2019–2020Адам Оллнут2020–2021Марк Уиттакер2021–2022Лора Кунлифф Холл2022 2023Джеймс Поттс