Кіріспе

Даниялық сарай қызметкері және мемлекет қайраткері граф Адам Готлоб фон Мольтке (10 қараша 1710 – 25 қыркүйек 1792) – Дания королі Фредерик V-тің ықыласына бөленген, неміс текті даниялық сарай қызметкері, саясаткер және дипломат. Мольтке Мекленбургтегі Ризенхофта дүниеге келген. Оның ұлы Йоахим Годске Мольтке және немересі Адам Вильгельм Мольтке кейін Данияның премьер-министрі қызметін атқарды.

Ерте өмір

Адам Готтлоб Грев фон Мольтке 1710 жылдың 10/11 қарашасында Иоахим фон Мольтке мен Магдалена София фон Котманның отбасында дүниеге келді. Неміс тегі болғанына қарамастан, Мольткелердің көптегені сол кезде Дания қызметінде болды, бұл жас солтүстік неміс ақсүйектері үшін кез келген жергілікті княздықтардың қызметінен гөрі маңыздырақ және перспективалы мүмкіндік саналды.

Мансап

1722 жылы оның бір ағасы арқылы жас Молтке Дания сарайында паж қызметін атқара бастады, осы қызметте ол мұрагер принц Фредерикпен, кейін король Фредерик V болғанмен, өмір бойына созылған достық қарым-қатынас орнатты.

Молтке көптеген замандастарына қарағанда көзқарастары либералды болмады. Ол крепостнойларды босатуға бағытталған барлық жобаларға күдіспен қарады, бірақ Данияның ірі жер иелерінің бірі ретінде шаруалардың жағдайын жеңілдетіп, техникалық және ғылыми жаңалықтар енгізу арқылы ауыл шаруашылығына үлкен үлес қосты, соның нәтижесінде өндіріс те артты. Дегенмен, оның ең бағалы еңбегі корольдікке жасаған қамқорлығы болды. Королева Луиза қайтыс болғаннан кейін король Молткенің қызына үйленбекші болды, бірақ ол осы қауіпті құрметтен қатты бас тартты. Содан кейін Молтке корольге Брауншвейг-Вольфенбюттель герцогинясы Джулиана Мариямен, Брауншвейг-Люнебург герцогы Фердинанд Альберт II-нің қызы және Пруссияның Фридрих Ұлының қарындасымен неке жасауға көмектесті. Неке 1752 жылғы 8 шілдеде Фредериксборг сарайында өтті.

Кристиан VII билік құрған

Фредерик 1766 жылдың 14 қаңтарында оның қолында қайтыс болғаннан кейін Мольтке-нің ықпалы аяқталды. Жаңа патша, Фредериктің ұлы Кристиан VII оны көтере алмады, тіпті оның сынық дене бітіміне қатысты: "Төмендегісі – лелек, жоғарыдағысы – түлкі" деді. Сол кезде Мольтке де ел арасында жиренбеді, себебі оның мемлекеттік қаржыны жымқыруына негізсіз күдік туды. Сондықтан 1766 жылдың шілдесінде Мольтке барлық лауазымынан босатылып, Брегентведтегі имениесіне кетті. 1768 жылдың 8 ақпанында Ресейдің араласуы арқасында, ол әрқашан көңіл бөлген мемлекетке, кеңестегі орнын қайта иеленді, бірақ оның қайта жаңғырған ықпалы ұзаққа соқпады. Кристиан VII билігі психикалық аурулармен белгіленгендіктен, оның жеке дәрігері Иоганн Фридрих Струензее оған зор ықпал етті. Струензе билікке қадам-қадаммен өрлеп, 1770 жылдан 1772 жылға дейін елдің де-факто регенті болды. Одан бөлек, ол пара беруді қылмыстық жазаланатын әрекет деп жариялады, университеттерде реформалар жасады, шаруаларға жер берді, сондай-ақ әскерді қайта ұйымдастырып, оның санын қысқарды. Халықтың қолдауын жоғалтқаннан кейін, оның баспасөз басылымын цензурадан босатуының нәтижесінде, ішінара...

Амалиенборг

1748-1749 жылдары Фредерикстаден ауданы король Фредерик V-тің Ольденбургтер әулетінің Дания тағына отырғанының үш жүз жылдығын еске алу үшін негізделді. Даму идеясы Париждегі Данияның толық өкілетті елшісі Иоганн Хартвиг Эрнст, граф фон Бернсторфқа тиесілі болса, Мольтке патшалық сәулетші Николай Эйгтведпен бірлесіп құрылыс жұмыстарын жетекке алды. Жобаға корольдік шеңбердегі төрт танымал ақсүйек отбасыларын орналастыру үшін салынған төрт бірдей сарай кірді. 1750-54 жылдары тұрғызылған Мольтке сарайы сол кездегі төрт сарайдың ең қымбаты және ең сәнді интерьерімен еректелді. Оның Үлкен залында (Ридерсален) Луи Август ле Клерктің ағаш оюлары (буазери), Франсуа Бушеның суреттері және Джованни Баттиста Фоссатидің әк қорытпасы бар. Бұл кеңінен Данияның ең көрнекті рококо интерьері деп танылды. Сарай 1754 жылдың 30 наурызында, корольдің отызыншы туған күнінде ресми түрде ашылды. 1794 жылдың 26 ақпанында Кристиансборг сарайындағы өрттен кейін патшалық отбасы үйсіз қалды. Мольтке мен Шах отбасылары жарнама мен қаржы үшін сарайларынан айыруға дайын болды,

Мольтке сарайында үлкен өнер жинағы болды, ол кейіннен жұртшылыққа ашылды. 1885 жылы жинақтың каталогы жарияланды, ол негізінен голланд суретшілерінің туындыларынан тұрды. 1764 жылы ол Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. 1870 жылы неміс тілінде жазылған оның естеліктері зор тарихи маңызға ие.