Кіріспе

Спокан Гарри (кейде Спокан Гарри деп те жазылады, Спокан: Slough Keetcha) (1811 – 1892) – Орта Спокан тайпасының туған жердің иесі және басшысы. Ол сонымен қатар қазіргі Шығыс Вашингтон штаты аумағындағы ақ қоныс жайлаушылар мен американдық үнді тайпалары арасында байланысшы болып жұмыс істеді.

Ерте өмір және білім

Слау Китча 1811 жылы немесе шамамен сол кезде Спокан және Кіші Спокан өзендерінің қосылған жерінде дүниеге келді. Ол Орта Спокан тайпасының басшысының ұлы болды, оның есімі әртүрлі дереккөздерде Illum Spokanee, Illim Spokanee және Ileeum Spokanee деп көрсетіледі. 1825 жылы ақтар осы аймаққа келген кезде, Хадсон шығанағы компаниясы оны Форт-Гарридегі (Руперт жері) (қазіргі Виннипег, Манитоба) Англия шіркеуінің миссионерлік қоғамы басқаратын англикандық миссионерлік мектебінде оқыту үшін таңдады. Манитобаға аттанған алдында, ол өз тайпасының және Гудзон шығанағы компаниясының вице-губернаторы Николас Гарридің құрметіне "Спокан Гарри" деп аталды. 1827 жылдың 24 маусымында болған крещениесі Роки тауларының батысында ақ емес адамды протестант дініне шомылдыру рәсімінен өткізген алғашқы жағдай болып саналады. Оған мектептегі ең жақын досы болған Кютенес Пелли атты тағы бір бала еріп жүрді. Келесі көктемде олар тағы бес оқушыны алып, миссионерлікке қайта оралды. 1831 жылы Гарри Пеллинің қайтысы туралы хабарды Кутенаи тайпасына жеткізу үшін Батысқа жіберілді, ол Пасха күні көз жұмған еді. Гарри келесі бірнеше жыл Колумбия платосында өзінің қарапайым англикандық сенімін уағыздап, халыққа Ред-Ривер қонысынан алған ауыл шаруашылығы әдістерін үйретті. Ол тайпа ішіндегі жаңа мәртебесі халыққа деген жауапкершілігін арттырып, ақтармен бейбіт қатар өмір сүру қажеттігін сезіндірді. Ол сол кезде Люси деп атаған әйелге үйленді. 1840 жылдары Споканға бірнеше миссионерлер келді. Америкалық шетелдік миссионерлер жөніндегі комиссияның өкілі Сэмюэл Паркер аймақ халқының діншілдігіне тәнті болды, бірақ басқа протестант миссионерлері индейлердің әдеттегі іс-әрекеттерін жоғары бағаламады, ал католик миссионерлері екеуіне де қарсы болды. Олардың ешқайсысы да Спокан тайпасын өз діндеріне көндіре алмады. 2018 жылы антрополог Дэвид К. Бейн тапқан құжаттар жоғарыда айтылғандай, іс бойынша көптеген жаңа мәліметтерді ашты. Сонымен қатар, Бейн ашқан Скилстің есебінде Спокан қаласын құрушы әкесі Джеймс Гловер және сол кездегі басқа да бірнеше көрнекті азаматтардың осы алаяқтыққа қатысқандығы көрсетілген. Кейіннен, ішкі істер департаментінің үнді бөлімінің бастығы Дж.С. Хиллдің алаяқтыққа қатысқандығы анықталды, ол тергеушінің баяндамасын таңдап алып, ішкі істер министріне ұсынған есебінде Доакқа жерге патент беру керек деген қорытындыға келді. Хилл тіпті белгілі қала құрушы, пастор Генри Т. Коулидің куәлігін бұрмалап, Коули Гаридің жерді иеленуін қорғаған кезде Доакты қолдағандай көрінеді. Гариге қарсы істе алдамшылыққа және келісімге қатысқан АҚШ Бас прокурорының көмекшісі Джордж У. Шилдс осы мәселе бойынша соңғы шешімді қабылдады. Шилдс 1891 жылғы Орман қоры туралы заңның жетінші тармағына сілтеме жасап, Доак жер үшін алдын ала төлем жасағанын және төлемнен кейін екі жыл ішінде енуге қарсы ешқандай шағым түспегендіктен, заң бойынша Доакқа жерге патент берілуі керек деген шешімге келді. Орман қоры туралы заңда осы сөздер бар, бірақ Шилдс осы екі шартты байланыстыратын бір сөйлемді әдейі жіберді. Осы жоқ сөйлемде былай делінген: "егер үкіметтік агент сатып алушының алаяқтық әрекеттерін анықтаса". Джордж Шилдс Джон Скилстің есебін оған жіберілген құжаттардың ішінде алған, бірақ АҚШ арнайы тергеушісі ұсынған алаяқтық туралы хабарламаны елемеуді жөн көрді. АҚШ Бас прокурорының көмекшісінің шешімі осы мәселе бойынша соңғы шешім болды. Нәтижесінде Гарри жерінен айырылды және Спокан қаласын және Тынық мұхитының Солтүстік-Батыс аймағын құруға үлкен үлес қосқан бұл бұрынғы ықпалды адам 1892 жылдың 13 қаңтарында үйсіз және кедей болып қайтыс болды.

Мұра

1961 жылы Дадли Картер Гарридің өмірбаянын жазған сол кездегі қауымның викарының құрметіне Вашингтон штатының Шорлайн қаласындағы Сент-Дунстанның жоғарғы жердегі шіркеуі орналасқан жерде Гарридің мүсінін жасады.