Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
«Қытай «Жоқ» дей алады» – 1996 жылы жарық көрген қытай тіліндегі ғылыми-публицистикалық манифест. Оны Сун Цян, Чжан Цзанцзян (настоящее аты Чжан Сяобо), Цзяо Бьян, Тан Чжэню және Гу Циньшен жазған және редакциялаған. Бұл кітап Қытайда басылып, қытай ұлтшылдығын күшті түрде көрсетеді. Кітаптың толық атауы «Жоқ дей алатын Қытай: суық соғыстан кейінгі саяси және эмоционалдық таңдау» деп аударылады. Кітап бірден бестселлерге айналды, себебі авторлар Пекин үкіметін жаһандық бәсекелестіктің жаңа кезеңінде АҚШ-қа қарсы тұруға шақырды. Бұдан өзге, кітап Жапонияны Азиядан бас тартып, Америкамен байланыс орнатуы үшін сынап жазады. Бұл кітаптың танымал болуы қытай халқының америка және жапонға қарсы сезімінің күшеюін көрсетеді. Бұл көптеген жас және білімді қытайлардың наразылығын білдіреді, себебі ел әлемдік экономикалық және саяси жүйелерде маңызды рөлді іздеп отыр. Пекин үкіметі бастапқыда кітаптағы негізгі идеяны қолдағанмен, АҚШ және Азиядан келген қатаң сыннан кейін, үкімет кітапты жауапкершіліктен тыс, жаңсақтық тудыратын көз деп айыптап, таралымын тоқтатты.
China Can Say No is a 1996 Chinese language non fiction manifesto written and edited by Song Qiang, Zhang Zangzang (whose original name is Zhang Xiaobo), Qiao Bian, Tang Zhengyu, and Gu Qingsheng. It was published in China and strongly expresses Chinese nationalism. Its full title is often translated as The China That Can Say No: Political and Emotional Choices in the post Cold War era. It became an overnight bestseller, as the authors called on the Beijing government to stand up against the United States in a new era of global competition. In addition the book bashes Japan for defection from Asia in favor of an American connection. The popularity indicates the growth of anti American and anti Japanese sentiment in the Chinese public. It indicates disillusionment among many younger and better educated Chinese as the nation searches for a major role in the global economic and political systems. The Beijing government originally endorsed the general thesis, but after sharp criticism from the United States and Asia, the government condemned the book as an irresponsible source of confusion, and banned it from circulation.
Авторлары
Чжан Занцзян, "Қытай "жоқ" дей алады" кітабының авторларының бірі, бұрынғы студенттік радикал және "американдықтарға деген сыни көзқарассыз жанкүйер". Шетел елдерінің, әсіресе Американың Қытайға қатысты әрекеттеріне көңілі толуы, АҚШ-та оқитын қытай студенттерінің шамамен төрттен бірінің тәжірибесін көрсетеді. Бұл студенттер бастапқыда Америкаға құштар болғанымен, елге оралғаннан кейін ұлттық патриотизм сезімі күшейеді. Осы өзгеріске АҚШ-тағы нәсілдік дискриминация, мәдени құндылықтарды мойындамау және бұқаралық ақпарат құралдарындағы теріс бейнелеу сияқты факторлар себеп болады.
Zhang Zangzang, one of the authors of China Can Say No, is a former student radical and "uncritical admirer of all things American". His disillusionment with foreign countries' treatment of China, and particularly that by America, reflects the experience of about a quarter of Chinese students studying in the United States, who, despite their initial Americophilia, undergo a surge of Chinese patriotism upon their return. Contributing factors to this transformation in the United States include racial discrimination, denial of cultural legitimacy, and negative media portrayal.
Мазмұны
"Жоқ дей алатын Жапония" кітабы үлгісінде жазылған бұл кітапта, 1980 жылдары көптеген "төртінші буын" қытайлықтардың батыс құндылықтарын тым күшті қабылдап, өздерінің мұраларын және тарихын елемегені айтылады. Кітап авторларының барлығы Қытай үкіметі мен Дэн Сяопиннің неолибералдық реформаларын қатаң сынға алды, ал кем дегенде екеуі 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтарға қатысты. 1980 жылдары демократиялық көзқарастарды қолдағандығы үшін тағы бір автор Қытай үкіметі тарапынан жеті жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ үш жыл өтеден кейін босатылды. Кітапта физик Фан Личжи және журналист Лю Биньян сияқты бірнеше белсенділерге қатысты сын айтылады. 1990 жылдардан бастап, әсіресе Қытайды қоршау саясатын қабылдағаннан кейін, Дүниежүзілік сауда ұйымына Қытайдың өтінімін қабылдамағаннан және 2000 жылғы жазғы Олимпиадаға Қытайдың кандидатурасына қарсы жұмыс істегеннен кейін, қытайлықтардың АҚШ-қа наразылығы күшейгені суреттеледі. Авторлар АҚШ-тың сыртқы саясатын (әсіресе Тайваньға қолдау көрсетуді) және американдық жекелеушілікті сынға алды. Кітапта АҚШ-тың Қытайға жасаған әділетсіздігі айыпталады (бұл 1993 жылғы Иньхэ оқиғасымен көрсетілген). Қытайдың американдық мәселелерге құрбан екені және Фидель Кастроның Кубасы сияқты АҚШ-қа ашық қарсылық білдіретін үкіметтерге қолдау көрсетіледі. Кітап сондай-ақ Жапонияға да тоқталады. Жапонияны АҚШ-тың тәуелді мемлекеті деп айыптайды, Жапонияның Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіне өкілдік етуіне қарсы шығады және Екінші Қытай-Жапон соғысындағы әрекеттері үшін Жапониядан Қытайға соғыс өтемақысын төлеуді жақтайды. 1996 жылы Мо Бангфу мен Сузуки Каоридің жапон тіліне аудармасы Nikkei басылымынан жарық көрді. Ағылшын тіліне аудармасы әлі жарық көрген жоқ.
The book, which is modeled on The Japan That Can Say No, argues that many "fourth generation" Chinese embraced Western values too strongly in the 1980s and disregarded their heritage and background. All of the authors were strong critics of Chinese government and Deng Xiaoping's neoliberal reforms, and at least two of the authors participated in the Tiananmen Square protests of 1989. Another author was sentenced to seven years in jail by the Chinese government in the 1980s for his pro democracy activities, though he was released after only serving three years. The book specifically criticizes a number of activists such as physicist Fang Lizhi and journalist Liu Binyan. Describing a disenchantment among Chinese with the US starting in the 1990s, especially after it adopted a China containment policy, rejected China's bid for the World Trade Organization, and worked against China's bid for the 2000 Summer Olympics, the authors criticize US foreign policy (in particular, support for Taiwan) and American individualism. The book deplores unfair treatment of China by the US (as symbolized by the Yinhe Incident of 1993). It claims that China is used as a scapegoat for American problems and voices support for such governments as that of Fidel Castro's Cuba which openly declare their opposition to the US. The book also focuses on Japan. It accuses Japan of being a client state of the US, argues that Japan should not get a seat on the United Nations Security Council, and supports a renewed call for war reparations to China from Japan for its actions in the Second Sino Japanese War. A Japanese translation by Mo Bangfu and Suzuki Kaori was published in 1996 by Nikkei. No English translation has been published.
Жалғасы
2009 жылы "Нараз Қытай" кітабының жаңа басылымы жарық көрді.
In 2009, Unhappy China, a follow up version, was published.