Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Футболда ойынды қайта бастау тәсілі
Method of restarting play in association football
Гол соққысы – футбол ойынында ойынды қайта бастау тәсілі. Оның процедурасы Ойын ережелерінің 16-шы қағидасымен анықталады.
A goal kick is a method of restarting the play in a game of association football. Its procedure is dictated by Law 16 of the Laws of the Game.
Процедура
Төреші гол соққысын қақпа аймағына қарай төмен бағыттау арқылы белгілейді, соққы қай жерден орындалатынын көрсетеді. Доп тұрақтап, тепкі шегуші команданың қақпа аймағында (алты ярдтық аймақ деп те аталады) жерде болуы керек. Барлық қарсы команда ойыншылары доп ойнатылғанға дейін пенальти алаңынан тыс болуы тиіс. Допты тебу керек (қақпашы допты қолымен ұстамайды). Доп тепкенде және анық қозғалғанда ойынға енгізіледі. Гол соққысын орындаған ойыншы допқа екінші рет тигізбей, басқа ойыншы допқа тигенше күтеді. Гол соққысынан тікелей қарсы команданың қақпасына гол соғылуы мүмкін. Өз қақпасына гол соғуға болмайды; егер доп басқа ойыншыға тимей, өз қақпасына кірсе, бұрыш соққысы беріледі. Ойыншы гол соққысынан тікелей офсайдтан жазаланбайды. Гол соққысын көбінесе қақпашылар орындайды, бірақ кез келген ойыншы орындауы мүмкін.
The referee signals a goal kick by pointing downwards towards the goal area from which the kick is to be taken. The ball must be stationary and on the ground within the kicking team's goal area (also known as the six yard box). All opposing players must be outside the penalty area until the ball is in play. The ball must be kicked (a goalkeeper may not pick up the ball). The ball becomes in play as soon as it is kicked and clearly moves. The player taking the goal kick cannot touch the ball a second time until another player touches the ball. A goal can be scored directly from a goal kick against the opposing team. An own goal cannot be scored from a goal kick; in the highly unlikely circumstance that the ball enters the kicker's own goal before being touched by another player, a corner kick is awarded. A player may not be penalized for offside directly from a goal kick. Goal kicks are often taken by goalkeepers, but any player can take them.
Құқық бұзушылықтар
Егер доп қозғалып тұрғанда немесе қате орыннан соққы берілсе, қақпа соққысы қайтадан орындалады. Қарсыластар қақпа соққысы берілгенге дейін алаңнан шығуға тырысуы керек. Дегенмен, егер қарсылас алаңнан шығуға тырысып жатқанда "жедел" қақпа соққысы берілсе, ол қарсылас доп ойынға енгеннен кейін оған тие алады немесе таласа алады. Егер қарсылас ойыншы қасақана алаң ішінде қалып қойса немесе қақпа соққысы берілгенге дейін алаңға кірсе, қақпа соққысы қайтадан орындалады. Егер мұндай жағдай бірнеше рет қайталанса, қарсылас ойыншы ойын ережелерін қайта-қайта бұзғаны үшін ескерту алады.
If the kick is taken with a moving ball, or from the wrong place, the goal kick is retaken. Opponents must attempt to leave the penalty area before the goal kick is taken. However, if a "quick" goal kick is taken while an opponent is attempting to leave the penalty area, that opponent may touch or challenge for the ball once it is in play. If an opposing player deliberately remains inside the penalty area, or enters the penalty area before the goal kick is taken, the goal kick is retaken. If this happens a number of times, the opposing player is booked for persistent infringement of the Laws of the Game.
1863 жылға дейін
Гол соққысының аналогтары футболдың алғашқы нұсқаларында кездеседі. Футболдың кез келген түрі үшін алғаш жарияланған ережелер жиынтығы, Регби мектебінің (1845) ережелерінде команда өз қақпа алаңында допқа тигеннен кейін он метрден немесе жиырма бес метрден "допты сығару" (kick-out) қарастырылған. Бұл қазіргі регбидегі 22 метрлік допты құлатудың (drop out) алғашқы түрі болды. Осыған ұқсас 25 ярдтық "допты сығару" Шеффилд ережелерінің алғашқы нұсқасында (1858) да кездеседі. Кембридж ережелері (1856) "он қадамнан аспайтын" соққы беруді көздейді, ал 1859 жылғы Мельбурн футбол клубының ережелері 20 ярдтық "бастапқы соққыны" (kick-off) талап етеді. Ал, 1857 жылғы Этон далалық ойынының және 1858 жылғы Харроу футболының жарияланған ережелері, шабуылдаушы команда гол соқпаған жағдайда, доп қақпа сызығынан шығып кеткенде, қорғанысқа шығу үшін қақпа сызығынан соққы беруді қарастырған.
Analogues of the goal kick are found in early codes of football. The first published set of rules for any code of football, that of Rugby School (1845), featured a "kick out" from ten yards or twenty five yards after a team touched the ball down in its own goal area. This was the ancestor of the 22 metre drop out in modern rugby union. A similar 25 yard "kick out" was found in the first version of the Sheffield rules (1858). The Cambridge rules of 1856 provided for a kick out from "not more than ten paces", while the Melbourne Football Club rules of 1859 stipulated a 20 yard "kick off". Published laws of the Eton field game (1857) and Harrow football (1858), meanwhile, provided for a defensive kick off from the goal line itself whenever the ball went behind the goal without the attacking team scoring.
Атауы
"Гол соққысы" деген тіркес 1867 жылдан бері қолданысқа түскен, бірақ ойын ережелерінде 1890 жылға дейін жазылмаған.
The phrase "goal kick" is recorded in general usage as early as 1867, but does not appear in the laws of the game until 1890.
Тіккен жері
1873 жылғы гол соққысы "доп алаңнан шыққан жерге ең жақын қақпа бағанасынан 6 метр қашықтықта" орындалған. 1891 жылы әр қақпа бағанасынан алты метрлік радиусты белгілеу үшін алаңға сызықтар салынды. 1902 жылы гол соққысы орындалатын орынды білдіретін "гол аймағы" термині енгізілді; ол әр қақпа бағанасынан алты метрге созылатын тіктөртбұрыш түрінде қазіргі көлемін алды. Гол соққысы доп алаңнан шыққан жерге ең жақын гол аймағының жартысынан орындалуы керек еді. Бұл талап 1992 жылы алынып тасталды, содан кейін гол соққысын гол аймағының кез келген жерінен орындауға рұқсат берілді. Бұл өзгеріс "жиі қолданылатын уақытты талап ету тактикасын жою" мақсатымен жасалды.
The goal kick of 1873 was taken from "within 6 yards of the goal post nearest the point where the ball went out of play". In 1891, pitch markings were added to define the six yard radius from each goal post. In 1902, the term "goal area" was introduced for the place from which the goal kick was taken; it assumed its modern dimensions as a rectangle extending six yards from each goal post. The goal kick had to be taken from the half of the goal area nearest to the spot where the ball went out of play. This requirement was removed in 1992, when it was permitted to take the goal kick from any point within the goal area. This change was made in order to "eliminate[] one of the common timewasting tactics".
Қарсылас тараптардың позициясы
1913 және 1914 жылдары қарсыластардың қашықтығы алты футтен он футқа дейін ұзартылды. 1948 жылы гол соққысы орындалғанда қарсыластардың бәрі айып алаңынан толығымен шығу керек болды.
In 1913 and 1914, the distance opponents were required to retreat was increased from six yards to ten yards. In 1948, opponents were required to be completely outside the penalty area when the goal kick was taken.
Топтың ойынға шығуы
1905 жылы доптың ойынға қосылуы үшін "толық айналым жасауы немесе оның шеңберінің ұзындығымен тең қашықтыққа жүруі" қажет екені нақтыланды. 1936 жылы Шотландия Футбол Ассоциациясының ұсынысымен жаңа шектеу қосылды: гол соққысы ойынға енбес бұрын айып алаңынан шығуы керек; егер доп айып алаңынан шықпаса, соққы қайтадан орындалуы тиіс. Сонымен қатар, қақпашыға "гол соққысынан кейін допты қолымен ұстап алып, оны ойынға енгізу" қатаң тиым салынды. 2019 жылы доптың айып алаңын тастауы керек деген талап жойылды: доп тепкенде және анық қозғалғанда ойынға қосылды.
In 1905, it was specified that the ball "must make a complete circuit or travel the distance of its circumference" before being in play. In 1936, after a proposal by the Scottish Football Association, a new restriction was added: it was specified that the goal kick must leave the penalty area before becoming in play; if the ball does not leave the penalty area, the kick has to be retaken. The goalkeeper was also explicitly forbidden from "receiv[ing] the ball into his hands from a goal kick in order that he may thereafter kick it into play". In 2019, the requirement that the ball had to leave the penalty area was removed: the ball became in play as soon as it was kicked and clearly moved.
Мақсатқа ұшырағаннан гол соғу
1890 жылы гол соққысынан тікелей гол соғуға тыйым салынды. 1997 жылы заңға түзетулер енгізіліп, гол соққысынан тікелей гол соғуға рұқсат берілді, бірақ тек қарсы команданың қақпасына ғана. Кәсіби матчта гол соққысынан тікелей гол соққан алғашқы қақпашы – 1997 жылғы 2 қарашада «Морало» командасына қарсы «Расинг Феррол» клубының ойыншысы Иниго Артеага болды.
In 1890, it was forbidden to score a goal directly from a goal kick. In 1997, the laws were amended to allow a goal to be scored directly from a goal kick, but only against the opposing team. The first goalkeeper to score directly from a goal kick in a professional match is said to have been Iñigo Arteaga, for Racing Ferrol against Moralo, on 2 November 1997.
Мүшеге екі рет соққы берген кезде допқа тию
1890 жылы қақпадан допты ортаға салушы ойыншыға, доп екінші ойыншыға тимей тұрып, оған екінші рет тигізуге тыйым салынды. 1905 жылы қарсыластың қақпадан допты ортаға салу кезіндегі бұзушылығы да тікелей емес айып соққысымен жазаланды. Бұл жаза 1937 жылы жойылды. 1997 жылы ережелерде қарсыластың бұзушылығы болған жағдайда, допты қайта ортаға салу керек екені нақты көрсетілді.
In 1890, the player taking the goal kick was forbidden from touching the ball a second time before it had touched another player. In 1905, encroachment by the opposition at a goal kick was also punished with an indirect free kick. This penalty was removed in 1937. In 1997, the laws explicitly stated that, in the case of encroachment by the opposition, the kick should be retaken.